İsviçre’nin Sesi +41Haber, 28 Eylül 2025 tarihli oylamayı (Volksabstimmung) mercek altına aldı. Halkın anlayacağı dille: İsviçreliler neyi oyluyor? “Evet” ve “Hayır” cephelerinin argümanları neler? Partilerin konumları nasıl? Hepsi bu haberde.

İsviçre, E-ID’ye Yeniden Sandık Başında

Almanca: E-ID-Gesetz (Elektronisches Identitätsgesetz) — Gesetzesentwurf zum digitalen Identitätssystem

İtalyanca: Legge sull’E-ID (Legge sull’identità elettronica) — disegno di legge relativo al sistema di identità digitale

Fransızca: Loi sur l’E-ID (Loi sur l’identité électronique) — projet de loi relatif au système d’identité numérique

İsviçre halkı 28 Eylül’de, uzun süredir tartışılan dijital kimlik (E-ID) sistemine ilişkin yasayı oylayacak. Yasa kabul edilirse vatandaşlar, devletin sağladığı resmi elektronik kimlik ile internet üzerinde kendilerini güvenli bir şekilde tanıtabilecek.

Ne Getiriyor?

Yeni E-ID sistemi, Federal Hükûmet tarafından verilerek ve tamamen devletin işlettiği altyapı üzerinden çalışacak. Vatandaşlar, akıllı telefonlarına yükleyecekleri resmi “swiyu” cüzdan uygulaması aracılığıyla yalnızca E-ID değil, ileride ehliyet, diploma ya da ikamet belgesi gibi başka resmi belgeleri de dijital olarak taşıyabilecek.

Yasa, kimlik kullanımını isteğe bağlı ve ücretsiz kılıyor. Fiziksel kimlikler geçerliliğini koruyacak. Özel şirketlerin sürece doğrudan müdahil olmaması, kişisel verilerin yalnızca federal veri merkezlerinde saklanması ve “minimum veri paylaşımı” ilkesi —örneğin yaş doğrulamasında sadece “18 yaş üstü” bilgisi verilmesi— güvenlik açısından önemli yenilikler arasında gösteriliyor.

Destekçiler Ne Diyor?

Federal Konsey ve Parlamento yasaya açık destek veriyor. Tasarı, Ulusal Konsey’de 170’e 25, Eyaletler Konseyi’nde ise 43’e 1 oyla kabul edildi. Hükûmete göre İsviçre’nin dijitalleşmede geri kalmaması için bu adım zorunlu.

Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller, Yeşil Liberaller (GLP), Liberaller (FDP) ve Merkez Partisi (Die Mitte) de “evet” cephesinde yer alıyor. Bu partiler, devletin sorumluluk üstlendiğini, vatandaşların gizliliğinin korunduğunu ve işlemlerin kolaylaşacağını vurguluyor.

Evetçiler, e-ID’nin banka hesabı açmaktan elektronik imza kullanımına, devlet kurumlarıyla çevrimiçi temaslardan şirket kuruluşuna kadar günlük yaşamı kolaylaştıracağını savunuyor.

Muhaliflerin Kaygıları

İsviçre Halk Partisi (SVP) delegeleri, Eğitimli Demokratik Birlik (EDU), Korsan Partisi ve çeşitli sivil inisiyatifler ise “hayır” çağrısı yapıyor.

Karşıt cephenin temel argümanı, devletin elinde toplanacak büyük miktarda verinin kötüye kullanılabileceği endişesi. Ayrıca sistemin zamanla fiilen zorunlu hale gelmesinden, bankalar veya özel şirketlerin e-ID’siz işlem yapmayı reddetmesinden korkuluyor. Bazı gruplar, bunun uzun vadede gözetim devletine veya sosyal kredi benzeri sistemlere kapı aralayabileceğini öne sürüyor.

Partilerin Konumları

• Evet: SP, Yeşiller, GLP, FDP, Die Mitte
• Hayır: SVP (delegeler resmî olarak karşı çıktı), EDU, Korsan Parti
• Destek Tavsiyesi: Federal Konsey ve Parlamento

Partilerin Konumları

Parti	Konum / Tutum
SP — Sozialdemokratische Partei (Sosyal Demokrat Parti)	Evet diyor. “Yeni e-ID önemli eleştirileri giderdi, devlet tarafından işletilecek, ücretsiz ve gönüllü olacak, gizliliğe saygı gösterilecek” gibi gerekçelerle destekliyor.
Grüne (Yeşiller)	Evet yönünde. Mevcut teklifin dijitalleşme sürecinde önemli bir adım olduğunu, verilen eleştirilerin birçoklarının karşılandığını savunuyorlar.
GLP — Grünliberale Partei (Yeşil Liberal Parti)	Evet desteği var. Yasada devletin sorumluluğu, veri gizliliği ve e-ID’nin gönüllü olması gibi hususlar GLP için kabul edilebilir durumda.
FDP — The Liberals (Parti liberal-konservatif)	Evet diyenler arasında. Yeni e-ID yasasının dijitalleşme, bürokrasinin azaltılması gibi avantajları olduğu düşünülüyor.
Die Mitte (Merkez / Die Mitte)	Evet. Yasaya destek veren partiler arasında yer alıyor.
SVP — Schweizerische Volkspartei (Halk Partisi / İsviçre Halk Partisi)	Resmî olarak hayır parolası vermiş durumda. Parti delegeleri toplantısında e-ID yasasına karşı çıkma kararı almış. Ancak dikkat çekmek gerekir ki, partinin bazı milletvekilleri ya da üyeleri arasında “evet” diyen de var.
EDU — Eidgenössisch-Demokratische Union	Hayır cephesinde. Veri gizliliği, devletin yetkileri, özel sektör vs. riskler konusunda daha eleştirel bir yaklaşım benimsiyor.
Diğer küçük partiler / oluşumlar (Pirat Parti vs.)	“Hayır” yönünde. Özellikle “Digital Integrity Schweiz” gibi oluşumlar ve Piratenpartei, genç kesimler bu yasada veri güvenliği eksiklikleri olabileceği ve devlet-kontrolünün fazla olacağı yönünde eleştiriler yapıyor. S

Kamuoyu Yoklamaları

SRG SSR’nin yaz sonunda yayımladığı ilk ankete göre seçmenlerin yaklaşık %60’ı yasaya “evet” deme eğiliminde. Ancak özellikle yurtdışındaki İsviçreliler arasında kararsızların oranı daha yüksek. Seçim tarihi yaklaştıkça kampanyaların etkisiyle dengelerin değişip değişmeyeceği merak konusu.

Sonuç

28 Eylül’deki oylama, yalnızca teknik bir düzenleme değil; İsviçre’nin dijital devlet vizyonunun da sınavı olacak. Kabul edilirse vatandaşlar, resmi kimliklerini dijital dünyada güvenle kullanabilecek. Reddedilirse, ülke bir kez daha dijital kimlik konusunda yol ayrımında kalacak.

E-ID’ye “Evet” mi “Hayır” mı verirsiniz?

• Neden?

Dijital kimlik sizce günlük hayatı gerçekten kolaylaştıracak mı, yoksa yeni bağımlılıklar mı yaratacak?

“Gönüllülük” ilkesinin uzun vadede fiilen zayıflamasından endişe ediyor musunuz?

• Banka/operatör gibi kurumların E-ID’yi şart koşması sizce mümkün mü?

Veri güvenliği: Devletin işlettiği merkezi bir altyapıya kişisel verilerinizi emanet etmeye ne kadar rahatsınız?

Alternatifler: E-ID yerine/yanında daha “dağıtık” veya anonim çözümler (yalnızca yaş kanıtı gibi) ister miydiniz?

Erişilebilirlik: Akıllı telefonu olmayanlar veya yaşlılar için bu sistem nasıl kapsayıcı hale getirilmeli?

Kullanım alanları: İlk olarak hangi işlemlerde E-ID’yi kullanmayı düşünürsünüz? (e-devlet, banka hesabı, ehliyet/diploma doğrulama, abonelik vb.)

Kırmızı çizginiz: Hangi koşul gerçekleşirse E-ID’ye kesin “hayır” dersiniz? Hangi güvence gelirse “evet”e yaklaşırdınız?

Analiz: Evet mi, Hayır mı?

Ben tarafsız bir gözlemci olarak oy veremem. Ancak İsviçre halkının karşısındaki tercihleri şöyle özetlemek mümkün:

“Evet” demenin gerekçeleri

• Dijital kimlik devletin kontrolünde olacak; özel şirketlerin rolü tamamen ortadan kalktı.
• Kişisel veriler federal veri merkezlerinde korunacak, minimum veri paylaşımı ilkesi güvenliği artırıyor.
• İşlemler kolaylaşacak: banka hesabı açma, resmi belgeler alma, abonelik yapma, e-devlet girişleri hızlanacak.
• İsviçre’nin dijitalleşmede geri kalmaması için stratejik bir adım.

“Hayır” demenin gerekçeleri

• Devlet elinde toplanacak verilerin kötüye kullanılma ihtimali var.
• Bugün gönüllü olan sistemin yarın fiilen zorunlu hale gelmesi olası.
• Merkezi altyapı, gözetim ve profil çıkarma riskini beraberinde getirebilir.
• “Sosyal kredi sistemi” benzeri yapılar için teknik altyapı oluşmuş olur.

Son söz

28 Eylül’de sandığa giden İsviçreliler, sadece bir teknik düzenlemeye değil; dijital geleceğin yönüne karar verecek. Bu tercihin ülkenin dijital kimlik vizyonunu onlarca yıl etkilemesi bekleniyor.

İsviçre’nin Sesi sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlara yorum yaparak katılın.