İsviçre

Coop başörtüsüyle çalışmaya devam etmek isteyen işçisini, başka bir bölüme geçmek istememesi sonucunda işten çıkardı

Published

2 Jahren ago

6 Juni 2024

admin

Coop, işten çıkarmayı kıyafet kuralı ihlali olarak değerlendiriyor. İşten çıkarılan bayan ise, ‚Başörtüsü bahane. Erkeklerle tokalaşmak istemediğim için işten çıkarıldım‘ diyor.

İsviçre’de faaliyet gösteren bir gıda perakende zinciri Coop, uzun yıllardır çalışan F.Z.’ye işten çıkarma kararı aldı. Şirketin gerekçesi, F.Z.’nin başörtüsü takmaya devam etmesi ve bu durumun şirketin kıyafet kurallarını ihlal etmesiydi.

F.Z. ise, işten çıkarılmasının ana sebebinin erkeklerle tokalaşmayı reddetmesi olduğunu iddia ediyor.

İslami Kuruluşlar, işten çıkarmanın ayrımcılık olduğunu düşünüyorlar.

Halk Partisi SVP Milletvekili Wobmann’e göre, iş yeri belirli bir dini inançlar için bir gösteri yeri değil.

F.Z., inancı gereği erkeklerle tokalaşmıyor ve başörtüsü takıyor. Her ikisinde de ısrar ettiği için Coop onu işten çıkardı: „Bu benim için anlaşılmaz ve ayrımcı bir karar. 31 yaşındaki Müslüman Kadın, “Görevim, erkeklere el sıkma zorunluluğunu gerektirmiyor“ diyor. Ayrıca, başörtüsünün müşterileri rahatsız etmediğini söylüyor.

F.Z., 14 yıldır Coop’ta satış görevlisi olarak çalışmakta. İki ay önce işyerinde başörtüsü takmaya karar verdi. Öncesinde F.Z., inancını pratikte sıkı bir şekilde yaşamamıştı: „Bu kararı verirken düşündüm, bu karar aniden alınmadı.“

F.Z., kararını yöneticisine ilettiğinde, istifasını vermesi tavsiye edildi. Başlangıçta başörtüsü yasağı konmuştu. Z, “Kesin bir çözüm bulunana kadar başörtüme tahammül ettiler. Beklemeye ve istifa etmemeye karar verdim. Eğer yöneticilerim ayrılmamı istiyorsa, beni kendileri çıkarsınlar diye düşündüm“ dedi.

Birkaç hafta önce, F.Z.* inançları gereği erkeklerle el sıkışamayacağını fark etti. Bu durum üzerine Coop, F.Z.’ye işten çıkarmayı düşünmeye başladı. Üstleriyle yaptığı bir görüşmede, bu durumun İsviçre kültüründen fazla uzaklaşması anlamına geldiği belirtildi. F.Z., başka mağazalarda depoda çalışma tekliflerini reddetti ve „Çalışma ortamımı değiştirmek istemiyorum.“ dedi.

F.Z.*, her iki konuda ısrar etmeye devam ettiğinde, kendisine bir hafta önce yazılı olarak işten çıkarma bildirimi gönderildi.

20 Dakika Gazetesi’nin yayımladığı mektupta, işten çıkarmanın sadece başörtüsü ve reddedilen tekliflerle gerekçelendirildiği belirtiliyor. F.Z., „Bu gerekçeler sadece bir bahane. Benim işten çıkarılmamın nedeni, artık erkeklere el sıkışmak istemem“ diyor.

İlk işten çıkarma mektubunda bir telefon görüşmesine atıfta bulunulduktan sonra, 31 yaşındaki kadın işten çıkarılmasının yazılı bir gerekçesini talep etti.

Coop’un açıklaması şu şekilde: „F.Z.’nin iş sözleşmesi düzgün bir şekilde sona erdirildi.“ Medya sözcüsü Thomas Ditzler, kişisel gizlilik nedeniyle sebepleri açıklayamayacaklarını belirtiyor: „Bu sebepler, ilgili çalışanla yapılan bir görüşmede açıklanmıştır.“ Coop’un giyim yönetmeliğine göre, beyzbol şapkaları, şapkalar, bere ve başörtüleri gibi başlıklar genel olarak satış üniformasına dahil olmadığı için izin verilmiyor.

Pascal Gemperli, İslamî Organizasyonlar Federasyonu’ndan (FIDS) şöyle diyor: „Dinî uygulamalar işletmeye zarar vermedikçe, başörtülerine izin verilmelidir.“ „Ikea, Denner, Post, SBB gibi birçok işveren bunu yapıyor.“ Bireyselleştirilmiş bir görünüm, farklı yaşam tarzlarını yansıtır ve işletmeyi destekleyici bir etki yapabilir: „Çalışanların refahı ve bağlılığı işletmeler için en üst öncelik olmalıdır.“

Kutsal uygulamaların işi tehlikeye atmaması durumunda, başörtülerine izin verilmelidir diyen Pascal Gemperli, FIDS’den: „Ikea, Denner, Post, SBB gibi birçok işveren bunu yapıyor.“ Bireyselleştirilmiş bir görünüm, çeşitli yaşam tarzlarını yansıtabilir ve işi destekleyici olabilir: „Çalışanların refahı ve sadakati şirketler için en önemli öncelik olmalıdır.“

Eski Ulusal Konsey Üyesi Walter Wobmann, işten çıkarmanın haklı olduğunu düşünüyor: „İş yeri belirli bir dini gösteri alanı olmamalıdır.“ Bu tür bir davranış normal bir iş atmosferi oluşturmaz ve müşterilere karşı kabul edilemez: „Bu kişilerin entegre olmak istemediklerini açıkça gösterir. Peki, neden buradalar? Çünkü yeterince İslam ülkesi var.“

Bir avukat ne diyor

İş hukuku avukatı Dayana Berényi Kamm’a göre, işverenlerin dini kıyafet giymeyi yasaklayıp yasaklayamayacakları konusu kesin olarak çözümlenmemiştir: „İşverenler, mantıklı bir şekilde gerekçelendirilmiş kıyafet kuralları koyabilir ve çalışanların kişisel haklarını ihlal etmezler.“ Güvenlik ve hijyen nedenleriyle, birlik ve beraberliği sağlamak veya müşteri ile temas durumunda, başörtüsü yasağı uygun olabilir: „F.Z. durumunda, Coop söz konusu kuralları sözleşmeye bağlamıştır. F.Z. bu kurallara uymadığı için, işten çıkarmanın muhtemelen yasal olması mümkündür.“ El sıkışmayı reddetmenin işten çıkarmayı haklı çıkarıp çıkarmadığı, bunun onun fonksiyonu için gerekli olup olmadığına bağlıdır.

Benzer durumlarda mahkemeler nasıl karar verdi?

2016’da Bern’deki büyük bir çamaşırhanenin çalışanı, başörtüsü takması nedeniyle işten çıkarıldı. İşverenin inandırıcı güvenlik gerekçeleri sunamadığı için işten çıkarma keyfi olarak değerlendirildi.

1990’da bir müslüman fabrika işçisi, Doğu İsviçre’deki bir makine üreticisi tarafından başörtüsünü çıkarmak istemediği için işten çıkarıldı. Güvenlik argümanı reddedildiği için işten çıkarmanın keyfi olduğu düşünüldü.

Dünya

Dünyada sadece 13 ülkede hava güvenli: İsviçre listede yok

Published

5 Stunden ago

29 März 2026

admin

Yeni yayımlanan bir rapora göre, dünya genelinde hava kirliliği ciddi boyutlara ulaştı. Sadece 13 ülkede hava kalitesi güvenli seviyede bulunurken, İsviçre bu ülkeler arasında yer almadı.

İsviçre merkezli hava kalitesi ölçüm şirketi IQAir’in hazırladığı “Dünya Hava Kalitesi Raporu”, 143 ülkedeki 9 binden fazla şehrin verilerini analiz etti. Sonuçlara göre 130 ülke, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği ince partikül (PM2,5) sınır değerini aşıyor.

Hava kalitesi kötüleşiyor

Rapora göre dünya genelinde hava kalitesi giderek kötüleşiyor. Şehirlerin yalnızca yüzde 14’ü Dünya Sağlık Örgütü’nün standartlarını karşılayabiliyor. Bu oran bir önceki yıl yüzde 17 seviyesindeydi. Uzmanlara göre orman yangınları ve iklim değişikliği, hava kirliliğini artıran başlıca nedenler arasında yer alıyor.

En temiz havaya sahip ülkeler arasında Fransız Polinezyası, Porto Riko, İzlanda, Avustralya ve Estonya bulunuyor. Buna karşılık en kirli hava Pakistan, Bangladeş ve Tacikistan gibi ülkelerde ölçüldü.

İsviçre’de durum kötüleşti

Rapora göre İsviçre’de hava kalitesi son bir yılda yüzde 30’dan fazla kötüleşti. PM2,5 seviyesi 7,3’ten 9,7 mikrograma yükselerek, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınırın neredeyse iki katına çıktı.

Bu artışta, Kuzey Amerika’daki orman yangınlarından gelen duman ile Afrika’dan taşınan Sahra tozunun etkili olduğu belirtildi.

İsviçre, 143 ülke arasında hava kirliliği sıralamasında 98’inci sıraya geriledi. Ülkenin hava kalitesi hâlâ bazı Avrupa ülkelerinden daha iyi olsa da, Rusya, Almanya ve Fas’ın gerisinde kaldı.

En kirli şehirler Liestal ve Chiasso

Raporda İsviçre’deki şehirler de ayrı ayrı incelendi. Buna göre en kirli havaya sahip şehirler Liestal (BL) ve Chiasso (TI) oldu. Her iki şehirde de PM2,5 değeri 13,5 mikrogram olarak ölçüldü.

En temiz hava ise Ticino kantonundaki Gambarogno’da kaydedildi. Burada PM2,5 seviyesi 4,7 mikrogram olarak belirlendi.

Uzmanlar, hava kirliliğinin Avrupa’da her yıl yüz binlerce insanın ölümüne neden olduğunu hatırlatarak, acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.

İsviçre

2025’te İsviçreliler tatilde nereye gitti? Uçuşlarda rekor kırıldı

Published

5 Stunden ago

29 März 2026

admin

İsviçre’de 2025 yılında hava trafiği rekor seviyeye ulaştı. Ülke genelindeki havalimanlarında toplam 60 milyon yolcu kaydedilirken, bunların 25 milyonu yurt dışına devam eden transit yolculardan oluştu.

Uçuş verilerinin analizine göre, İsviçrelilerin en çok tercih ettiği destinasyonlar arasında Avrupa’nın büyük havalimanları öne çıktı. Londra Heathrow, Amsterdam Schiphol ve Berlin-Brandenburg en popüler duraklar arasında yer aldı.

Priştine sürprizi

Verilere göre dikkat çeken bir diğer nokta ise Kosova’nın başkenti Priştine oldu. İsviçre’den yaklaşık 800 bin yolcu Priştine’ye seyahat etti. Bu sayı, Lizbon, Madrid ve Paris gibi büyük şehirleri geride bıraktı.

Benzer şekilde Arnavutluk’un başkenti Tiran’a olan ilgi de büyük artış gösterdi. 2005 yılında yalnızca 5 bin 500 kişi Tiran’a uçarken, bu sayı 2025’te 100 binin üzerine çıktı.

Uzmanlara göre Priştine ve Tiran’a yönelik yüksek yolcu trafiği, büyük ölçüde İsviçre’de yaşayan Kosovalı ve Arnavut nüfusun aile ve ziyaret seyahatlerinden kaynaklanıyor.

İç hat uçuşları neredeyse bitti

İsviçreliler artık yurt içi uçuşları neredeyse hiç tercih etmiyor. 2025 yılında sadece 20 bin kişi ülke içinde uçuş yaptı. Bu sayı 2005 yılında 250 bin seviyesindeydi.

Dubai önemli bir merkez haline geldi

2025 yılında aktarmalı uçuşların büyük bölümü İsviçre ve komşu ülkelerde gerçekleşirken, Birleşik Arap Emirlikleri de önemli bir transit noktası haline geldi.

Dubai, İsviçre’den yapılan uçuşlarda Avrupa dışındaki en yoğun destinasyon oldu. Geçtiğimiz yıl İsviçre’den 700 binden fazla kişi Dubai’ye direkt uçuş yaptı. Ancak bu yolcuların yarısından fazlası Dubai’yi yalnızca aktarma noktası olarak kullandı.

Uzmanlara göre Dubai, son yıllarda Avrupa ile Asya arasındaki hava trafiğinde önemli bir merkez haline geldi. 2005 yılında İsviçre’den yalnızca 100 bin yolcu Dubai’ye giderken, bugün bu sayı katlanarak arttı.

İsviçre

İsviçre’ye Her Ay Yüzlerce Milyoner Taşınıyor

Published

10 Stunden ago

29 März 2026

admin

İsviçre, zenginler için cazibe merkezi olmaya devam ediyor. 2025 yılı verilerine göre ülkeye toplam 3000 milyoner ve milyarder taşınırken, bu sayı aylık ortalama 250 kişi anlamına geliyor. 2026 yılında ise bu rakamın daha da artması bekleniyor.

📊 Öne çıkanlar

2025’te her ay yaklaşık 250 zengin kişi İsviçre’ye yerleşti
Güvenlik, siyasi istikrar ve yaşam kalitesi en önemli nedenler arasında
2026’da küresel belirsizlikler nedeniyle göçün artması bekleniyor

🌍 İsviçre neden tercih ediliyor?

Uzmanlara göre zengin bireyler için en önemli kriterler güvenlik, hukukun üstünlüğü ve ekonomik istikrar. İsviçre bu alanlarda öne çıkıyor. Bankacılık sektörü temsilcileri, özellikle artan jeopolitik riskler nedeniyle bu faktörlerin daha da önem kazandığını belirtiyor.

İtalyan milyoner Lapo Elkann da İsviçre’ye taşınan isimler arasında. Elkann, kararını “belirsizliklerin arttığı bir dönemde İsviçre’nin güvenli ve tarafsız bir ülke olması” sözleriyle açıkladı.

📈 Küresel sıralamada üst sıralarda

İsviçre, zengin göçünde dünyada 4. sırada yer alıyor. Listenin başında:

Birleşik Arap Emirlikleri
ABD
İtalya
İsviçre

⚠️ 2026’da daha büyük hareketlilik bekleniyor

Danışmanlık şirketi verilerine göre 2026 yılında dünya genelinde 165 bin varlıklı kişi ülke değiştirecek. Bu, geçen yıla göre yaklaşık %15 artış anlamına geliyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler ve savaşlar nedeniyle bazı ülkelerin “güvenli liman” imajı zayıflarken, İsviçre bu durumdan avantaj sağlayabilir.

🏛️ İsviçre’de zenginlere bakış

Uluslararası basına göre İsviçre’de zenginler, diğer birçok ülkenin aksine toplumsal tepkiyle karşılaşmıyor. 2025 sonunda yapılan referandumda, miras vergisini artırmayı hedefleyen girişim halk tarafından reddedildi.

Halihazırda şirket sahibi olan kişiler için İsviçre’de oturum izni almak ve yerleşmek, yalnızca iş bularak oturma izni almaya çalışanlara kıyasla daha kolay olabiliyor.

İsviçre’de yerleşim, yaşam, oturma izni, şirket kurulumu ve şirketlerin büyüme süreçlerinin yönetimi konularında www.s-gate.ch (Swissgate) profesyonel destek sunmaktadır.

Swissgate Kurucusu ve gazeteci Cemil Baysal, özellikle son dönemde Orta Doğu’daki gerilimlerin ardından Dubai ve diğer Arap ülkelerinden İsviçre’ye yerleşmek için yapılan başvuruların arttığını belirtti. Baysal, zengin ve ultra zengin olarak tanımlanan kişi ya da şirketler için süreçlerin daha hızlı ve kolay ilerleyebildiğini ifade etti.