İsviçre
Coop başörtüsüyle çalışmaya devam etmek isteyen işçisini, başka bir bölüme geçmek istememesi sonucunda işten çıkardı
Coop, işten çıkarmayı kıyafet kuralı ihlali olarak değerlendiriyor. İşten çıkarılan bayan ise, ‚Başörtüsü bahane. Erkeklerle tokalaşmak istemediğim için işten çıkarıldım‘ diyor.
İsviçre’de faaliyet gösteren bir gıda perakende zinciri Coop, uzun yıllardır çalışan F.Z.’ye işten çıkarma kararı aldı. Şirketin gerekçesi, F.Z.’nin başörtüsü takmaya devam etmesi ve bu durumun şirketin kıyafet kurallarını ihlal etmesiydi.
F.Z. ise, işten çıkarılmasının ana sebebinin erkeklerle tokalaşmayı reddetmesi olduğunu iddia ediyor.
İslami Kuruluşlar, işten çıkarmanın ayrımcılık olduğunu düşünüyorlar.
Halk Partisi SVP Milletvekili Wobmann’e göre, iş yeri belirli bir dini inançlar için bir gösteri yeri değil.

F.Z., inancı gereği erkeklerle tokalaşmıyor ve başörtüsü takıyor. Her ikisinde de ısrar ettiği için Coop onu işten çıkardı: „Bu benim için anlaşılmaz ve ayrımcı bir karar. 31 yaşındaki Müslüman Kadın, “Görevim, erkeklere el sıkma zorunluluğunu gerektirmiyor“ diyor. Ayrıca, başörtüsünün müşterileri rahatsız etmediğini söylüyor.
F.Z., 14 yıldır Coop’ta satış görevlisi olarak çalışmakta. İki ay önce işyerinde başörtüsü takmaya karar verdi. Öncesinde F.Z., inancını pratikte sıkı bir şekilde yaşamamıştı: „Bu kararı verirken düşündüm, bu karar aniden alınmadı.“
F.Z., kararını yöneticisine ilettiğinde, istifasını vermesi tavsiye edildi. Başlangıçta başörtüsü yasağı konmuştu. Z, “Kesin bir çözüm bulunana kadar başörtüme tahammül ettiler. Beklemeye ve istifa etmemeye karar verdim. Eğer yöneticilerim ayrılmamı istiyorsa, beni kendileri çıkarsınlar diye düşündüm“ dedi.
Birkaç hafta önce, F.Z.* inançları gereği erkeklerle el sıkışamayacağını fark etti. Bu durum üzerine Coop, F.Z.’ye işten çıkarmayı düşünmeye başladı. Üstleriyle yaptığı bir görüşmede, bu durumun İsviçre kültüründen fazla uzaklaşması anlamına geldiği belirtildi. F.Z., başka mağazalarda depoda çalışma tekliflerini reddetti ve „Çalışma ortamımı değiştirmek istemiyorum.“ dedi.
F.Z.*, her iki konuda ısrar etmeye devam ettiğinde, kendisine bir hafta önce yazılı olarak işten çıkarma bildirimi gönderildi.

20 Dakika Gazetesi’nin yayımladığı mektupta, işten çıkarmanın sadece başörtüsü ve reddedilen tekliflerle gerekçelendirildiği belirtiliyor. F.Z., „Bu gerekçeler sadece bir bahane. Benim işten çıkarılmamın nedeni, artık erkeklere el sıkışmak istemem“ diyor.

İlk işten çıkarma mektubunda bir telefon görüşmesine atıfta bulunulduktan sonra, 31 yaşındaki kadın işten çıkarılmasının yazılı bir gerekçesini talep etti.
Coop’un açıklaması şu şekilde: „F.Z.’nin iş sözleşmesi düzgün bir şekilde sona erdirildi.“ Medya sözcüsü Thomas Ditzler, kişisel gizlilik nedeniyle sebepleri açıklayamayacaklarını belirtiyor: „Bu sebepler, ilgili çalışanla yapılan bir görüşmede açıklanmıştır.“ Coop’un giyim yönetmeliğine göre, beyzbol şapkaları, şapkalar, bere ve başörtüleri gibi başlıklar genel olarak satış üniformasına dahil olmadığı için izin verilmiyor.

Pascal Gemperli, İslamî Organizasyonlar Federasyonu’ndan (FIDS) şöyle diyor: „Dinî uygulamalar işletmeye zarar vermedikçe, başörtülerine izin verilmelidir.“ „Ikea, Denner, Post, SBB gibi birçok işveren bunu yapıyor.“ Bireyselleştirilmiş bir görünüm, farklı yaşam tarzlarını yansıtır ve işletmeyi destekleyici bir etki yapabilir: „Çalışanların refahı ve bağlılığı işletmeler için en üst öncelik olmalıdır.“
Kutsal uygulamaların işi tehlikeye atmaması durumunda, başörtülerine izin verilmelidir diyen Pascal Gemperli, FIDS’den: „Ikea, Denner, Post, SBB gibi birçok işveren bunu yapıyor.“ Bireyselleştirilmiş bir görünüm, çeşitli yaşam tarzlarını yansıtabilir ve işi destekleyici olabilir: „Çalışanların refahı ve sadakati şirketler için en önemli öncelik olmalıdır.“

Eski Ulusal Konsey Üyesi Walter Wobmann, işten çıkarmanın haklı olduğunu düşünüyor: „İş yeri belirli bir dini gösteri alanı olmamalıdır.“ Bu tür bir davranış normal bir iş atmosferi oluşturmaz ve müşterilere karşı kabul edilemez: „Bu kişilerin entegre olmak istemediklerini açıkça gösterir. Peki, neden buradalar? Çünkü yeterince İslam ülkesi var.“
Bir avukat ne diyor
İş hukuku avukatı Dayana Berényi Kamm’a göre, işverenlerin dini kıyafet giymeyi yasaklayıp yasaklayamayacakları konusu kesin olarak çözümlenmemiştir: „İşverenler, mantıklı bir şekilde gerekçelendirilmiş kıyafet kuralları koyabilir ve çalışanların kişisel haklarını ihlal etmezler.“ Güvenlik ve hijyen nedenleriyle, birlik ve beraberliği sağlamak veya müşteri ile temas durumunda, başörtüsü yasağı uygun olabilir: „F.Z. durumunda, Coop söz konusu kuralları sözleşmeye bağlamıştır. F.Z. bu kurallara uymadığı için, işten çıkarmanın muhtemelen yasal olması mümkündür.“ El sıkışmayı reddetmenin işten çıkarmayı haklı çıkarıp çıkarmadığı, bunun onun fonksiyonu için gerekli olup olmadığına bağlıdır.
Benzer durumlarda mahkemeler nasıl karar verdi?
2016’da Bern’deki büyük bir çamaşırhanenin çalışanı, başörtüsü takması nedeniyle işten çıkarıldı. İşverenin inandırıcı güvenlik gerekçeleri sunamadığı için işten çıkarma keyfi olarak değerlendirildi.
1990’da bir müslüman fabrika işçisi, Doğu İsviçre’deki bir makine üreticisi tarafından başörtüsünü çıkarmak istemediği için işten çıkarıldı. Güvenlik argümanı reddedildiği için işten çıkarmanın keyfi olduğu düşünüldü.
İsviçre
İsviçre’de deepfake skandalı büyüyor: “Sadece buzdağının görünen kısmı”
İsviçre’de ortaya çıkarılan deepfake skandalı, dijital ortamda kadınlara yönelik istismar riskini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre, yapay zekâ ile üretilen sahte içerikler sadece tekil olaylar değil, daha büyük bir sorunun parçası.
⚠️ Sahte görüntüler yayılıyor
Yapılan araştırmalara göre, halka açık Telegram gruplarında en az 14 İsviçreli kadına ait yapay zekâ ile oluşturulmuş sahte müstehcen görüntüler paylaşıldı. Söz konusu içeriklerin tamamının gerçek dışı olduğu belirtildi.
Mağdurlar arasında tanınmış sosyal medya içerik üreticileri de yer alırken, bazı kadınlar yaşadıklarını kamuoyuyla paylaşarak polise suç duyurusunda bulundu.
🌐 Organize yapı dikkat çekiyor
Araştırmalar, bu içerikleri paylaşan kişilerin büyük bölümünün İsviçre’den olabileceğini ortaya koydu. Gruplarda kullanıcıların birbirlerini teşvik ettiği ve daha gerçekçi sahte görüntüler üretmek için yöntemler paylaştığı belirlendi.
Yetkililer, ilgili grupların kapatılmış olmasına rağmen benzer içeriklerin farklı platformlarda yayılmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.
📉 Güvenlik endişesi artıyor
Uzmanlara göre, bu tür olaylar kadınların hem dijital ortamda hem de günlük yaşamda kendilerini güvende hissetmesini olumsuz etkiliyor.
Resmi verilere göre, İsviçre’de 2025 yılında 22 binden fazla aile içi şiddet vakası kaydedildi. Ayrıca ülkede ortalama iki haftada bir kadın cinayeti işlendiği belirtiliyor.
🌍 Küresel bir sorun
Benzer olayların yalnızca İsviçre ile sınırlı olmadığına dikkat çekiliyor. Uluslararası araştırmalar, dijital platformlarda kadınlara yönelik istismar içeriklerinin hızla arttığını ve organize ağlar tarafından yayıldığını ortaya koyuyor.
🏛️ Yasal düzenleme çağrısı
Gelişmelerin ardından İsviçre’de siyasi çevreler, deepfake içeriklere karşı daha güçlü yasal düzenlemelerin gerekliliğini tartışmaya başladı.
İsviçre
İsviçre “güvenli liman” olarak öne çıkıyor: Körfez sermayesi ülkeye yöneliyor
İran savaşı sonrası artan jeopolitik riskler, Körfez ülkelerindeki yatırımcıları daha güvenli finans merkezlerine yönlendirirken, İsviçre bu süreçte öne çıkan ülkelerden biri oldu. Uzmanlara göre, başta Dubai olmak üzere Körfez bölgesinden on milyarlarca franklık sermaye İsviçre’ye kayıyor.
💰 Milyarlarca franklık hareket
Finans danışmanlık şirketi PwC’ye göre, halihazırda on milyarlarca frank değerindeki varlık ya transfer sürecinde ya da kısa süre içinde İsviçre’ye taşınacak.
Uzmanlar, söz konusu sermayenin büyük bölümünün uluslararası yatırım ağına sahip varlıklı kişilerden geldiğini ve bu kişilerin farklı ülkeler arasında varlıklarını hızlı şekilde taşıyabildiğini belirtiyor.
🌍 İsviçre’nin cazibesi artıyor
Ekonomistler, İsviçre’nin siyasi istikrarı, güçlü para birimi ve vergi avantajlarının, ülkeyi küresel yatırımcılar için “güvenli liman” haline getirdiğine dikkat çekiyor.
Özellikle Cenevre Gölü çevresi gibi bölgelerde finansal hareketliliğin arttığı gözlenirken, gayrimenkul sektöründe de ilginin yükseldiği ifade ediliyor.
🏠 Yerleşim talebi de artabilir
Bazı kantonlarda Körfez ülkelerinden gelen bireylerin yerleşim konusunda bilgi aldığı belirtiliyor. Ticino ve Zug kantonlarında bu yönde ilk sinyallerin alındığı, ancak şimdilik sayının sınırlı olduğu kaydediliyor.
⚖️ Kalıcı olup olmayacağı belirsiz
Uzmanlar, bu sermaye akışının kalıcılığı konusunda temkinli. ETH Zürih’e bağlı ekonomi araştırmacıları, yüksek varlıklı kişilerin yatırım ve ikamet tercihlerini küresel koşullara göre hızlı şekilde değiştirebildiğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle İsviçre’ye yönelen sermayenin ne kadarının uzun vadede ülkede kalacağı henüz netlik kazanmış değil.
📌 Güvenlik faktörü öne çıkıyor
Uzmanlara göre, yatırım kararlarında artık yalnızca vergi avantajları değil, güvenlik ve istikrar algısı da belirleyici rol oynuyor. Bu bağlamda İsviçre, küresel belirsizlik ortamında yatırımcılar için cazibesini artırıyor.
İsviçre
Zürih Kantonu “Forensic Nurse” uygulamasını kalıcı hale getiriyor
İsviçre’nin Zürih Kantonu, aile içi ve cinsel şiddet mağdurlarına yönelik adli destek hizmeti sunan “Forensic Nurse” uygulamasını kalıcı hale getirme kararı aldı.
Kanton yönetiminden yapılan açıklamaya göre, özel eğitimli hemşirelerden oluşan bu ekipler, şiddet mağdurlarına olay sonrası hızlı müdahale ederek adli delil toplama ve tıbbi destek sağlıyor.
📊 Talep beklentilerin üzerinde
Nisan 2024’te pilot proje olarak başlatılan uygulama, kısa sürede yoğun ilgi gördü. Nisan–Aralık 2024 döneminde öngörülen 150 vaka yerine toplam 279 adli inceleme ve danışmanlık hizmeti verildi.
2025 yılında ise bu sayı 512 vakaya ulaşarak beklentilerin oldukça üzerine çıktı.
⚖️ Adli süreçlere katkı sağlıyor
Yetkililer, uygulamanın yalnızca mağdurlara destek sağlamakla kalmadığını, aynı zamanda adli süreçlerin etkinliğini de artırdığını belirtti. Verilere göre, vakaların yaklaşık yüzde 13’ünde mağdurlar sonradan polise başvurarak şikâyette bulundu.
Bu oranın, “Forensic Nurse” hizmetinin bulunmadığı önceki dönemlere kıyasla daha yüksek olduğu ifade edildi.
🏥 Kalıcı sistem 2027’de devrede
Zürih Kantonu hükümeti, elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulamanın kalıcı hale getirilmesine karar verdi. Buna göre sistem, 2027 yılından itibaren sürekli hizmet olarak yürütülecek.
Ayrıca yetkililer, hizmetin kapsamını genişletmeyi planlıyor. 2028 yılı başına kadar, hastane tedavisine ihtiyaç duymayan mağdurlar için özel bir başvuru merkezi kurulması hedefleniyor.
-
Gündem1 Jahr agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi2 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi2 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre2 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem1 Jahr agoERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya1 Jahr agoMETA’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem1 Jahr agoTÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


