2025’te rekor artış: Okullar ve iş yerleri öne çıkıyor

İsviçre’de 2025 yılı, ırkçı ayrımcılık vakalarında yeni bir zirveye sahne oldu. Federal düzeyde hazırlanan son rapora göre, yıl boyunca 1245 ayrımcılık vakası kayıt altına alındı. Bu sayı, şimdiye kadar ulaşılan en yüksek seviyeyi temsil ediyor.

📊 EN ÇOK ETKİLENEN GRUPLAR

Rapora göre:

• Siyahi bireyler en fazla hedef alınan grup oldu (406 vaka)
• Müslümanlara yönelik ayrımcılık en hızlı artan kategori olarak dikkat çekti (281 vaka)
• Ayrıca:
  • Arap kökenlilere yönelik 113 vaka
  • Asya kökenlilere yönelik 95 vaka
  • 60 antisemitik (Yahudi karşıtı) olay kaydedildi

Uzmanlara göre bu rakamlar, sadece bildirilen vakaları kapsıyor. Gerçek sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

🏫 OKULLAR VE İŞ YERLERİ RİSK ALTINDA

Raporda en dikkat çeken bulgulardan biri, ayrımcılığın en çok:

• Eğitim kurumlarında
• İş yerlerinde

yaşanması oldu.

humanrights.ch temsilcisi Nora Riss, özellikle çocuk ve gençlerin bu durumdan etkilenmesinin endişe verici olduğunu belirtiyor:

“Bu kurumların kendi içinde çözüm üretebilmesi gerekirken, mağdurların dış destek araması sistemin yetersiz kaldığını gösteriyor.”

⚠️ “IRKÇILIK YAPISAL BİR SORUN”

Irkçılıkla Mücadele Komisyonu Başkanı Ursula Schneider Schüttel, yüksek vaka sayılarının tesadüf olmadığını vurguladı:

“Irkçılık İsviçre’de hâlâ yapısal bir sorun olmaya devam ediyor.”

Schüttel’e göre:

• Uluslararası krizler
• Göç politikaları tartışmaları

toplumdaki önyargıları artırarak bu tabloya katkı sağlıyor.

🏛️ DEVLET ADIM ATTI AMA YETERSİZ

İsviçre Federal Hükümeti geçtiğimiz yıl ilk kez:
👉 Ulusal Irkçılıkla Mücadele Stratejisini kabul etti

Bu strateji:

• İzleme sistemlerini geliştirmeyi
• Mağdurları daha iyi korumayı
• Önleyici politikaları güçlendirmeyi hedefliyor

Ancak uzmanlara göre bu adım tek başına yeterli değil.

Schüttel bu konuda net:

“Strateji önemli ama etkili olması için yeterli kaynak ve güçlü yasal düzenlemeler şart.”

Son 20 yılda sayı iki kattan fazla yükseldi

İsviçre’de emeklilik yaşını geçmesine rağmen çalışmaya devam edenlerin sayısı son yıllarda dikkat çekici şekilde arttı. İsviçre İşgücü Araştırması’nın (SAKE) güncel verilerine göre, 64 yaş üstü çalışanların toplam istihdam içindeki payı 2005 yılından bu yana iki katından fazla yükseldi.

📊 220 bin kişi emeklilik sonrası çalışıyor
Yaklaşık 20 yıl önce emeklilik yaşını geçtikten sonra çalışan kişi sayısı 87 bin civarındaydı. Bu sayı 2025 itibarıyla 220 bine ulaştı. Böylece çalışan emeklilerin sayısı yaklaşık 2,5 kat artmış oldu.

👥 Kadın ve erkeklerde benzer tablo
Verilere göre emeklilik sonrası çalışma oranı kadın ve erkeklerde benzer seviyelerde seyrediyor. Bu da artışın toplumun geneline yayıldığını gösteriyor.

📈 Çalışma oranı yükseliyor
2005 yılında 64 yaş üstü bireylerin sadece yüzde 7’si çalışırken, bugün bu oran yaklaşık yüzde 12’ye yükselmiş durumda.

Bu artışın en önemli nedenlerinden biri, “baby boomer” olarak adlandırılan kalabalık neslin yaşlanarak bu gruba dahil olması.

💼 Çoğu yarı zamanlı veya serbest çalışıyor
Emeklilik sonrası çalışanların büyük kısmı tam zamanlı çalışmıyor.

• Çoğu kişi yüzde 50 veya daha düşük oranlarda çalışıyor
• Sadece yaklaşık her 7 kişiden 1’i tam zamanlı çalışıyor
• Tam zamanlı çalışanların ise önemli bir bölümü serbest (kendi işini yapan) kişilerden oluşuyor

ABD’de görülen bir davada, silindiği düşünülen mesajların iPhone üzerinden yeniden elde edilmesi, dijital gizlilik ve veri güvenliği konusunda yeni tartışmaları gündeme taşıdı.

Federal Soruşturma Bürosu’nun (FBI), Signal uygulaması üzerinden gönderilen ve sonradan silinen mesajları, cihazda bulunan bir ara depolama sistemi aracılığıyla geri getirdiği ortaya çıktı. Söz konusu verilerin, uygulama cihazdan kaldırılmış olsa bile telefonda kalmaya devam ettiği belirtildi.

Dava dosyasına göre, 57 yaşındaki Lynette S.’nin kullandığı telefondan elde edilen veriler, iPhone’un “bildirim önbelleği” olarak adlandırılan sisteminden çıkarıldı. Bu sistemin, gelen mesajların kilit ekranında önizleme olarak gösterildiği sırada verileri geçici olarak sakladığı, ancak bu bilgilerin otomatik olarak silinmediği ifade edildi.

FBI yetkilileri, yalnızca gelen mesajların bu yöntemle geri getirilebildiğini, gönderilen mesajlara ise ulaşılamadığını açıkladı. Elde edilen verilerin, dijital adli inceleme kapsamında özel yazılımlar kullanılarak analiz edildiği bildirildi.

Uzmanlara göre söz konusu durum, doğrudan Signal uygulamasından kaynaklanan bir güvenlik açığı değil. Benzer riskin, bildirim önizlemesi açık olan tüm mesajlaşma uygulamaları için geçerli olduğu vurgulanıyor. WhatsApp, Telegram ve iMessage gibi uygulamalarda da bildirim verilerinin cihazda iz bırakabileceği belirtiliyor.

Yetkililer, bu tür veri izlerine yalnızca cihaza fiziksel erişim sağlanması halinde ulaşılabildiğini ifade ediyor. Buna karşın uzmanlar, kullanıcıların gizliliğini artırmak için bildirim içeriklerini kapatmaları veya sınırlamaları gerektiğine dikkat çekiyor.

Signal uygulamasında yer alan ayarlar üzerinden bildirim içeriğinin gizlenmesi ya da tamamen devre dışı bırakılması, bu tür veri kayıtlarının oluşmasını engelleyebiliyor.

Olayın ardından Apple’ın veri saklama politikaları da yeniden tartışma konusu oldu. Bildirim verilerinin neden sistemde uzun süre tutulduğu ve otomatik silme mekanizmalarının yeterliliği konusunda ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.