İsviçre
Uzman Uyarıyor: İsviçre’de Kira Fiyatları Patladı – Ghetto Tehlikesi mi Kapıda?
İsviçre’de kiralar son yıllarda hızla yükselirken, konut arzı bu artışa ayak uyduramıyor. Özellikle dar gelirli aileler büyük şehirlerden dışlanma riskiyle karşı karşıya. Swiss Real Estate Institute Başkanı Prof. Dr. Peter Ilg, “Eğer acil önlemler alınmazsa, İsviçre’de Almanya veya İsveç’te görülen sosyoekonomik ayrışma yaşanabilir” diyerek uyarıyor.
Neden Kiralar Bu Kadar Hızla Yükseliyor?
İsviçre’nin büyük kentlerinde kira artışları enflasyonun üzerinde seyrediyor. Uzmanlara göre bunun iki temel nedeni var:
- Artan yaşam alanı talebi: Refah seviyesinin yükselmesiyle kişi başına düşen konut tüketimi önemli ölçüde arttı. 1970’lerde Zürih’te bir kişinin ortalama kullandığı yaşam alanı bugünkünden yüzde 30 daha küçüktü. Bugünse daha geniş evler tercih ediliyor, bu da mevcut arzı yetersiz kılıyor.
- Nüfus artışı ve göç: İsviçre’ye olan göç, toplam talebi artırsa da Ilg’e göre asıl sorun “artan metrekare tüketimi.”
Her yıl yaklaşık 300 ila 400 bin daire kiralık piyasaya çıksa da, talep artışı bu arzı hızla tüketiyor.
Boş Konutlar Tarihi Dipte
Ülkedeki boş konut oranı tarihin en düşük seviyesinde. Buna rağmen Ilg, durumun dramatize edilmemesi gerektiğini söylüyor:
“Her yıl kiracıların yüzde 15’i taşınıyor. Yani piyasaya yüz binlerce daire çıkıyor. Sorun daire bulmak değil, artan kiraları karşılayabilmek.”
Dar Gelirliler İçin Zor Seçimler
Zürih gibi metropollerde aylık 4 bin frank kazanan biri için seçenekler oldukça sınırlı. Ilg’e göre bu kişiler ya 30–35 metrekarelik tek odalı dairelerde yaşamak, ya şanslıysa kooperatif veya sosyal konut bulmak ya da şehir merkezinden uzaklaşıp her gün trenle 20–30 dakikalık yolculuk yapmayı göze almak zorunda.
“Doğu İsviçre’de hâlâ makul kiralar bulunabiliyor. Örneğin Hinwil gibi bölgelerde 60 metrekarelik bir daire 1300 franka kiralanabiliyor. Ancak bu bölgelerde de fiyatlar yükseliyor.”
Daha Fazla Yolculuk, Daha Küçük Evler
Uzman, önlem alınmazsa İsviçre’nin Londra’daki tabloya yaklaşabileceğini belirtiyor:
- Kent merkezlerinde küçük, 15 metrekarelik dairelerde yaşamak,
- Ya da iş yerine ulaşmak için günde 2 saatten fazla tren yolculuğu yapmak.
Her iki senaryo da hem yaşam kalitesini düşürüyor hem de çevresel sorunlara yol açıyor.
Ghetto Tehlikesi
Dar gelirli kesimlerin yalnızca belirli bölgelerde toplanması halinde İsviçre’nin sosyal dengelerinin sarsılabileceğini söyleyen Ilg, Almanya ve İsveç’ten örnek veriyor:
“Berlin’de veya Stockholm’deki sosyal konut bölgelerinde, polis dahi kontrolü kaybetti. İsviçre bu noktaya gelmemeli.”
Çözüm Ne Olabilir?
Ilg’e göre sorunu çözmek için iki adım gerekiyor:
- Daha fazla inşaat: Şehirlerde daha yüksek binaların yapılmasına izin verilirse, arz artar ve fiyatlar düşer.
- Kira desteği: Sosyal konutlar yerine doğrudan dar gelirli ailelere kira yardımı yapılmalı. Böylece bu aileler iş yerlerinin bulunduğu bölgelerde kalabilir, gettolaşmanın önüne geçilebilir.
Yatırımcıların Çekingenliği Krizi Derinleştiriyor
İnşaat sektörünün karşı karşıya olduğu bir başka sorun ise yatırım cazibesinin azalması. Getiri sınırlamaları ve bürokratik engeller nedeniyle özellikle emeklilik fonları yeni kiralık daire projelerinden uzaklaşıyor. Fonlar yatırımlarını daha kârlı hisse senetlerine kaydırıyor. Bu da piyasadaki arzı daha da daraltıyor.
Ilg, bu kısır döngünün kırılmaması halinde İsviçre’de kira fiyatlarının daha da artacağını vurguluyor:
“Kira artışları emeklilik fonları için avantaj sağlasa da toplumun büyük kısmı için ciddi bir yük oluşturuyor. Uzun vadede sosyal huzuru tehlikeye sokabilir.”
Sonuç: İsviçre’nin kira krizi yalnızca barınma değil, aynı zamanda toplumsal barış meselesi haline geldi. Uzmanlara göre şehirlerde inşaat kısıtlamalarının gevşetilmesi ve dar gelirli ailelere kira desteği verilmesi, krizin derinleşmesini önlemek için tek çıkış yolu.
Ekonomi
İsviçre’de enflasyon düşük seyrediyor
Küresel ekonomide son dönemde artan jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon görünümüne ilişkin riskleri artırırken, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korumaya devam ediyor.
İsviçre’de şubat ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 0,1 seviyesinde gerçekleşirken, İsviçre Merkez Bankası (SNB) 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 0,3’ten yüzde 0,5’e yükseltti. Banka, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olarak artan enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde tüketici fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebileceğini belirtti.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro Bölgesi’nde enflasyonun şubat ayında yüzde 1,9 ile hedefe yakın seyrettiğini, ancak enerji maliyetlerindeki artışın fiyatlar üzerinde yeniden baskı oluşturabileceğini ifade etti.
ABD Merkez Bankası (Fed) da enflasyonun beklenenden daha kalıcı olabileceğine işaret ederken, 2026 yılına ilişkin enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etti.
Uzmanlar, İran merkezli gerilim ve buna bağlı olarak yükselen petrol ve doğalgaz fiyatlarının küresel enflasyon üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde, hem İsviçre’de hem de küresel ölçekte enflasyonun yeniden artış eğilimine girebileceği değerlendiriliyor.
Genel görünümde, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korusa da küresel gelişmelerin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtiliyor.
Ekonomi
Büyüme tahmini aşağı yönlü revize edildi
İsviçre’de ekonomistlerin 2026 yılına ilişkin büyüme beklentileri, petrol fiyatlarındaki belirsizlik ve küresel riskler nedeniyle aşağıya çekildi.
İsviçre Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO), uzman grubunun 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 1,1’den yüzde 1’e düşürdüğünü açıkladı. Bu seviyenin, ülke ekonomisinin ortalamanın altında büyüyeceğine işaret ettiği belirtildi.
ETH Zürih’e bağlı Konjonktür Araştırma Enstitüsü (KOF) de 2026 yılı için yüzde 1 büyüme öngörüsünde bulunurken, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde büyümenin yüzde 0,7’ye kadar gerileyebileceği uyarısında bulundu. KOF, 2027 yılı için büyüme tahminini petrol fiyatlarının durumuna bağlı olarak yüzde 1,5 ile yüzde 1,7 aralığında öngördü.
Petrol fiyatlarının seyri enflasyon üzerinde de belirleyici olacak. Buna göre, petrol fiyatlarının yüksek kalması halinde enflasyonun 2026’da yüzde 0,6’ya, 2027’de ise yüzde 0,8’e yükselebileceği; fiyatların gerilemesi durumunda ise sırasıyla yüzde 0,3 ve yüzde 0,6 seviyelerinde kalabileceği ifade edildi.
Raporda, küresel ekonominin İran’daki çatışma ve genel belirsizlikler nedeniyle ılımlı büyümesini sürdürdüğü kaydedilirken, Euro Bölgesi ve özellikle Almanya’da toparlanma sinyallerinin görüldüğü belirtildi.
Öte yandan, İsviçre ekonomisinde büyümenin önemli desteklerinden biri olarak özel tüketimin güçlü seyrini koruduğu vurgulandı. Düşük enflasyon ve istikrarlı ücret artışlarının bu eğilimi desteklediği ifade edilirken, işsizlik oranının 2026 ortasına kadar hafif artmasının, ardından ise gerilemesinin beklendiği aktarıldı.
Buna karşın kamu tasarruf politikaları ve şirket yatırımlarındaki zayıflığın ekonomik büyümeyi sınırladığı belirtildi. Şirketlerin, düşük kârlılık ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle yatırım konusunda temkinli davrandığı ifade edildi.
Raporda ayrıca, ABD yönetiminin ilaç fiyatlarını düşürmeye yönelik baskısının İsviçre’nin ilaç sektörünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu. Bunun yanı sıra, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatları ve tedarik zincirleri üzerinden risk oluşturduğu, İsviçre frangındaki olası değerlenmenin ise ihracat üzerindeki baskıyı artırabileceği kaydedildi.
Ekonomi
Merkez Bankası politika faizini yüzde 0’da sabit tuttu
İsviçre Merkez Bankası (SNB), Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve İsviçre frangındaki değerlenmeye rağmen politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0 seviyesinde sabit bıraktı.
SNB’den yapılan açıklamada, söz konusu faiz oranının gelişmiş ekonomiler arasında en düşük seviyelerden biri olmaya devam ettiği belirtildi.
Açıklamada, Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olarak yükselen enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ifade edildi. Bu kapsamda banka, 2026 yılına ilişkin enflasyon tahminini yüzde 0,3’ten yüzde 0,5’e yükseltirken, ekonomik büyüme beklentisini yaklaşık yüzde 1 seviyesinde korudu.
SNB, küresel belirsizliklerin sürdüğü bir ortamda döviz piyasasına müdahale konusundaki hazırlıkların artırıldığını vurgulayarak, İsviçre frangının hızlı ve aşırı değer kazanmasına karşı gerekli adımların atılabileceğini bildirdi.
Güvenli liman olarak görülen İsviçre frangı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası artan gerilimle birlikte euro karşısında son 11 yılın en yüksek seviyelerine yakın seyretti. Güçlü frank, ithalat fiyatlarını düşürerek enflasyonu sınırlarken, ihracata dayalı ekonomi üzerinde baskı oluşturuyor.
SNB’nin kararı, küresel ölçekte merkez bankalarının yoğun bir karar haftasına denk geldi. ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutarken, piyasalarda Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın da benzer yönde adım atması bekleniyor.
Kararın vatandaş ve ev sahipleri için anlamı
SNB’nin faiz oranını sabit tutması, kısa vadede kredi ve ipotek maliyetlerinin artmaması anlamına geliyor. Bu durum özellikle konut kredisi (ipotek) bulunan ev sahipleri için aylık ödemelerin yükselmemesi açısından olumlu değerlendiriliyor.
Öte yandan faizlerin değişmemesi, kira artışlarının da sınırlı kalabileceğine işaret ederken, kiracılar açısından maliyet baskısının düşük seyretmesine katkı sağlayabilir.
Ancak enerji fiyatlarındaki olası artışlar nedeniyle önümüzdeki dönemde yaşam maliyetlerinde kademeli yükseliş görülebileceği, bu nedenle ekonomik görünümün belirsizliğini koruduğu ifade ediliyor.
-
Gündem1 Jahr agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi2 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi2 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre2 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem1 Jahr agoERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya1 Jahr agoMETA’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem1 Jahr agoTÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


