İsviçre’de yıllık enflasyon ağustos ayında beklenenden daha güçlü yükselerek son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Federal İstatistik Dairesinin (BFS) açıkladığı verilere göre temmuz ayında yüzde 0,4 olan yıllık enflasyon, ağustosta yüzde 0,8’e çıktı.

Ekonomistlerin tahminleri yüzde 0,5 ile yüzde 0,6 arasında bulunuyordu. Ağustos ayında açıklanan oran, beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İsviçre’de enflasyon en son Ağustos 2024’te daha yüksek bir seviyede ölçülmüştü. Son dönemlerde ise yıllık fiyat artışı yüzde 0,3 ile yüzde 0,6 arasında seyrediyordu.

Tüketici Fiyat Endeksi, bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 artarak 101,5 puana yükseldi. Federal İstatistik Dairesi, aylık yükselişte özellikle konut kiralarının etkili olduğunu bildirdi. Benzin, motorin, kalorifer yakıtı ve hastanelerde ayakta verilen hizmetlerin fiyatları da arttı.

Buna karşılık yurt dışı paket turları, araç kiralama ve araç paylaşımı hizmetleri ucuzladı. Otel dışındaki konaklama tesislerinde de fiyatların gerilediği kaydedildi.

Enerji ve akaryakıtın yanı sıra taze ve mevsimlik ürünlerin hesaba katılmadığı çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 0,3’ten yüzde 0,4’e yükseldi.

Yüzde 0,8’lik enflasyon oranı, artışa rağmen İsviçre Merkez Bankasının fiyat istikrarı olarak kabul ettiği aralıkta bulunuyor. İsviçre Merkez Bankası, yıllık enflasyonun yüzde 2’nin altında kalmasını ve deflasyon yaşanmamasını fiyat istikrarı olarak tanımlıyor.

Federal İstatistik Dairesi aynı zamanda 2026 yılı ücret gelişimine ilişkin ilk tahminini de yayımladı. Yılın ilk yarısındaki kümülatif verilere göre İsviçre’de nominal ücretler ortalama yüzde 0,4 arttı. Ancak bu henüz ilk tahmin ve sonraki değerlendirmelerde değişebilir.

Ekonomistler, 2026 yılının tamamında enflasyonun yüzde 0,4 ile yüzde 0,8 arasında gerçekleşmesini bekliyor. Bu durumda nominal ücret artışının fiyat artışları tarafından büyük ölçüde tüketilmesi, reel ücretlerin yerinde sayması veya gerilemesi mümkün. Çalışanların gerçek alım gücündeki değişim, yıl sonunda kesinleşecek enflasyon oranına bağlı olacak.
Federal İstatistik Dairesi⁠⁠

#Schweiz#İsviçre#Suisse#Haber#Zürich

Aarau’daki silahlı saldırının ardından, İsviçre kantonlarının ağır şiddet olaylarını önlemek amacıyla uyguladığı “Kantonal Tehdit Yönetimi” yeniden gündeme geldi. Sistem, tehlike oluşturabilecek kişilerin davranışlarını mümkün olduğunca erken fark ederek riskleri değerlendirmeyi ve gerektiğinde müdahale etmeyi amaçlıyor.

Uzmanlara göre failler, saldırıdan önce tehditlerde bulunabiliyor veya şiddet niyetlerini belli eden davranışlar gösterebiliyor. “Leaking” olarak adlandırılan bu işaretler, kişinin çevresine doğrudan ya da dolaylı şekilde planları hakkında ipuçları vermesi anlamına geliyor.

Basel Üniversitesinden adli psikiyatrist Marc Graf, tehdit yönetiminin ceza soruşturması eşiğinin altında, psikiyatrik tedavinin ise üzerinde devreye girdiğini belirtiyor. Graf’a göre sistem, bu iki alan arasındaki önemli bir boşluğu dolduruyor.

Sosyal hizmet kurumları, hastaneler ve okullar gibi kuruluşlarda eğitim almış irtibat kişileri, dikkat çeken gözlemlerini kantonal tehdit yönetimi birimine bildiriyor. Uzman birim, farklı kurumlardaki mevcut bilgileri bir araya getirerek risk değerlendirmesi yapıyor. Gerekli görülürse polis operasyonu veya suç duyurusu olmadan ilgili kişiyle doğrudan iletişime geçilebiliyor.

Sistem üç risk grubunu dikkate alıyor: Başkalarına karşı şiddet eğilimi gösteren kişiler, terör tehdidi kapsamında değerlendirilenler ve hakkında somut ceza soruşturması yürütülen şüpheliler. Sabıka geçmişi, daha önce silah kullanılması, silahlara yoğun ilgi, bağımlılık ve ruhsal bozukluk olası risk faktörleri arasında. Ancak Marc Graf’a göre kişinin davranışları, özellikle de daha önce takip ve taciz vakalarının bulunması daha belirleyici olabilir.

Tehdit yönetimi; temel haklar, özel hayatın korunması ve veri güvenliği açısından hassas bir alanda çalışıyor. Zürih Psikiyatri Üniversite Kliniğinden adli psikolog May Beyli, kişiler hakkında gizli kayıtlar veya “gölge dosyalar” tutulmadığını, her olayın ayrı ayrı incelendiğini vurguluyor.

Aarau’daki saldırının şüphelisinin Jura kantonundaki Montsevelier köyünde içine kapanık yaşadığı ve mevcut bilgilere göre daha önce yetkililerce tanınmadığı belirtiliyor. Graf, ağır şiddet olaylarında failin polis tarafından tamamen bilinmemesinin istisnai olduğunu söylüyor ve sorunlu davranışların fark edilmesi hâlinde bildirim yapılmasını öneriyor. ⁠

#Schweiz#İsviçre#Suisse#Haber#Zürich

İsviçre’de toplu taşıma araçlarında kâğıt biletlerin ve nakit ödemenin geleceği tartışılıyor. Tüketici dergisi «K-Tipp», Alliance SwissPass’ın Temmuz 2026 tarihli kurum içi tutanaklarına dayanarak mevcut bilet sisteminde kapsamlı bir değişiklik planlandığını yazdı.

Habere göre bugünkü bilet otomatlarının 2029’un sonuna kadar yeni satış cihazlarıyla değiştirilmesi öngörülüyor. Bu cihazların kâğıt bilet basmayacağı ve nakit para kabul etmeyeceği ileri sürülüyor. Satın alınan biletlerin doğrudan SwissPass’a, akıllı telefona veya mikroçipli bir karta yükleneceği belirtiliyor.

Akıllı telefonu ya da SwissPass’ı bulunmayan yolcuların kullanabileceği kartta ise sistemin otomatik olarak en yüksek tarifeyi hesaplayabileceği iddia ediliyor. Daha ucuz bir güzergâh varsa yolcunun bunu ayrıca seçmesi gerekeceği öne sürülüyor.

İlk değişikliklerin 2027 yılında Basel ve Orta İsviçre’de başlaması planlanıyor. İddiaya göre bölgelerdeki yaklaşık 400 bilet otomatının yerini yeni cihazlar alacak. Çok kullanımlı kartları damgalayan makinelerin de kaldırılarak SwissPass veya telefonla çalışan aktivasyon cihazlarıyla değiştirilmesi gündemde.

Ancak Alliance SwissPass, haberlerdeki “kâğıt bilet ve nakit tamamen kaldırılıyor” yorumunu reddetti. Kuruluş, iki veya üç yıl içinde İsviçre genelinde belirli türde nakitsiz ve kâğıtsız otomatların kurulmasına yönelik kesin bir karar bulunmadığını açıkladı. Dijital olmayan biletlerin daha pahalı olacağı yönünde de herhangi bir karar alınmadığını bildirdi.

Alliance SwissPass’a göre alınan karar, gelecekte toplu taşımanın temel hizmetleri için ortak bir standart oluşturulmasına yönelik yalnızca stratejik bir yön belirliyor. Standart henüz hazırlanıyor. Olası uygulamanın nasıl yapılacağına ise ulaşım şirketleri ve bölgesel birlikler karar verecek.

Kuruluş ayrıca akıllı telefon kullanmayan veya nakit ödeme yapmak isteyen kişilerin gelecekte de toplu taşımadan yararlanabilmesi gerektiğini vurguladı. Dolayısıyla kâğıt biletlerin ve nakdin 2029’da kesin olarak kaldırıldığı şu aşamada doğrulanmış değil.

Kaynak: Alliance SwissPass açıklaması⁠

#Schweiz#İsviçre#Suisse#Haber#Zürich