İsviçre’de araç sigortası primleri hızla yükseliyor

İsviçre’de araç sigortası olan birçok sürücü, yeni poliçelerle birlikte beklenmedik zamlarla karşılaştı. Artan primlerden yalnızca kaza yapanlar değil, uzun süredir hasarsız araç kullananlar da etkileniyor.

Bir sürücü, Cadillac XT4 aracı için bugüne kadar trafik ve kasko kapsamında yıllık 851 frank ödüyordu. Yeni dönemde ise sigorta şirketi bu tutarı 1020 franka çıkardı. Artış oranı yaklaşık yüzde 20.

Sürücü, 2016’dan bu yana hiçbir kazaya karışmadığını belirtiyor. O tarihte yaşanan tek hasarın da sigorta şirketine düşük bir masraf çıkardığını ifade ediyor. Araç değişikliği ya da teminat artışı gibi bir durum olmadığı halde primin yükselmesi tepkilere yol açtı.

Sigorta şirketi Generali, bireysel vakalar hakkında ayrıntılı bilgi verilmediğini, ancak genel olarak araç tamir masraflarının ve yedek parça fiyatlarının artmasının primlere yansıdığını belirtti. Şirket ayrıca, tüm sigortalıların zararlarının ortak karşılandığını ifade etti.

Karşılaştırma platformu Comparis’ten Harry Büsser’e göre, sigorta bedelleri sadece kişinin kaza geçmişine göre belirlenmiyor. Aracın modeli, değeri ve aynı araç türünde yaşanan kazaların sayısı da primleri etkiliyor. Ayrıca yeni araçlarda bulunan kamera ve sensörler, küçük hasarları bile pahalı hale getiriyor.

Uzmanlar, prim artışı alan sürücülerin sözleşmelerini iptal etme hakkı bulunduğunu hatırlatıyor. Zam bildirimi sonrası en az 14 gün, çoğu durumda ise 30 gün içinde başka bir sigorta şirketine geçmek mümkün.

Bazı kantonlar tüm kararları uygularken, bazıları geride kalıyor

İsviçre’de suç işleyen yabancıların sınır dışı edilmesini öngören düzenleme 2016 yılından bu yana yürürlükte. Ancak güncel veriler, uygulamanın kantondan kantona büyük farklılıklar gösterdiğini ortaya koyuyor.

İsviçre Halk Partisi (SVP), uzun süredir Federal Hükümet’ten sınır dışı kararlarına ilişkin ayrıntılı istatistikler talep ediyor. Son olarak parti meclis grup başkanı Thomas Aeschi, her kantonda kaç sınır dışı kararı alındığını ve bunların kaçının fiilen uygulandığını gündeme taşıdı.

Açıklanan resmi istatistiklere göre, bazı kantonlar verilen tüm kararları eksiksiz uygularken, özellikle Batı İsviçre’de uygulama oranları belirgin biçimde düşük kaldı.

Sınır dışı kararlarını tam uygulayan kantonlar

Geçtiğimiz yıl şu kantonlarda sınır dışı kararı verilen tüm suçlu yabancılar ülkeden çıkarıldı:

• Zug
• Glarus
• Appenzell Innerrhoden
• Appenzell Ausserrhoden

Bu kantonlarda vaka sayısı görece düşüktü. Örneğin Zug’da 14, Appenzell Innerrhoden’de ise yalnızca 1 sınır dışı kararı verildi.

Yüksek uygulama oranına sahip kantonlar

• Basel-Stadt: %97
• Solothurn: %96
• Bern: %77

En düşük oranlar Batı İsviçre’de

Aşağıdaki kantonlarda sınır dışı kararlarının yarıdan azı uygulandı:

• Vaud (Waadt): %45
• Cenevre (Genf): %45
• Neuchâtel (Neuenburg): yaklaşık %33
• Jura: yaklaşık %33

Yetkililere göre bu farkların başlıca nedeni, mahkemelerin bazı durumlarda sınır dışı kararından vazgeçmesine olanak tanıyan istisnai uygulamalar. Parlamento komisyonları, bu uygulamanın daha sınırlı kullanılması için yasa değişikliği üzerinde çalışıyor.

Tam Liste:

Kantonların uygulama oranları (yüzde olarak)
(%100, verilen tüm ülke dışına çıkarma kararlarının uygulandığı anlamına gelir)

• Appenzell Ausserrhoden: %100,00
• Appenzell Innerrhoden: %100,00
• Glarus: %100,00
• Zug: %100,00
• Basel-Stadt: %96,60
• Solothurn: %96,30
• Ticino (Tessin): %85,80
• Schwyz: %85,70
• Uri: %80,00
• Luzern: %77,60
• Bern: %76,80
• Thurgau: %73,00
• Graubünden: %71,40
• St. Gallen: %69,30
• Nidwalden: %66,70
• Zürih: %65,20
• Schaffhausen: %62,50
• Fribourg (Freiburg): %62,00
• Aargau: %61,20
• Valais (Wallis): %55,20
• Basel-Landschaft: %53,80
• Vaud (Waadt): %45,30
• Cenevre (Genf): %44,80
• Jura: %30,80
• Neuchâtel (Neuenburg): %28,80

Zürih – Yıllardır epilepsiyle mücadele eden kızının yanında olan bir baba, çocuğuna yardım etmek isterken İsviçre hukukuyla karşı karşıya kaldı. Baba, kızının ihtiyacı olan ilaç için İtalya’dan sipariş verdi; ancak gümrükte paket durduruldu.

İsviçre Federal İlaç Dairesi Swissmedic, babayı mahkemeye taşıdı. Zürih adli makamları başlangıçta olaya anlayışla yaklaşmak istese de, Federal Mahkeme kararında, ilacın yasadışı uyuşturucu kapsamına girdiğini vurguladı. Yasaya göre, Delorazepam içeren bu tür ilaçların izinsiz ithali, üç yıla kadar hapis cezası ile sonuçlanabiliyor.

İlaç, hayati önemde

Sorunlu ilaç Delorazepam. Benzodiazepin sınıfına ait bu ilaç, anksiyete ve epilepsi ataklarını hafifletici etkisiyle biliniyor. Kız çocuk, beş yaşından beri ağır epilepsiyle mücadele ediyor ve yüzde 100 engelli. Sürekli bir bakıma ihtiyaç duyuyor.

Doktor raporlarına göre, kız çocuğu ilaç değişikliğine karşı duyarlı. 2022 tarihli bir raporda, “Delorazepam’ı düzenli kullanıyor ve iyi tolere ediyor. İlaç değişikliği söz konusu olursa ciddi kaygı duyuyor,” deniliyor. Ertesi yıl, olası bir hastane yatışı gerektireceği için tedavi değişikliğini yine reddediyor. Kayıtlarda, “Delorazepam, kendisine en iyi gelen ilaç,” ifadesi yer alıyor.

Gümrük ve yasal boşluk

İlaç, İsviçre’de resmi olarak onaylı değil ve bağımlılık yapıcı özellikleri nedeniyle izinsiz ithaline izin verilmiyor. Babaya göre ise, reçeteli ve doktor kontrolünde bir tedavi söz konusu olduğundan herhangi bir yanlışlık yapmadığı açıktı.

Swissmedic’in açtığı dava, ilaç tedavisinin hayati önemini ve hukuk ile tıp arasındaki hassas dengeyi gözler önüne seriyor. Federal Mahkeme’nin kararı, vatandaşların yurtdışından ilaç temin ederken dikkatli olmaları gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.