APPENZELL AUSSERRHODEN – İsviçre’nin Appenzell Ausserrhoden kantonuna bağlı Reute beldesinde bir ilkokul, bir velinin öğretmen ve öğrencilere yönelik tehditte bulunduğu iddiası üzerine geçici olarak kapatıldı.

Yerel yetkililerden edinilen bilgiye göre, olayın ardından velilerden okul yönetimine çok sayıda şikâyet ulaştı. Bazı öğrencilerin okula giderken kendilerini güvende hissetmedikleri, bu nedenle kimi ailelerin çocuklarını okula göndermediği belirtildi. Okul yönetimi, spor tatiline iki gün kala eğitime ara verilmesine karar verdi.

Olay komşu köyde yaşandı

Yetkililer, söz konusu olayın Reute’de değil, komşu yerleşim yeri Oberegg’de meydana geldiğini, ancak şüpheli velinin çocuklarının Reute’deki okula devam etmesi nedeniyle tedbirin bu okulda alındığını açıkladı.

Reute Belediye Başkanı Karin Steffen, yerel basına yaptığı açıklamada, “Mevcut korku ve güvensizlik ortamında sağlıklı bir okul düzeni mümkün değildi. Öğrencileri korumak için bu kararı almak zorunda kaldık.” ifadelerini kullandı.

Steffen, olayın bölgede bu ölçekte ilk kez yaşandığını belirterek, “Böyle bir adım atmak zorunda kalmamız beni endişelendiriyor.” dedi.

Şüpheli iddiaları reddetti

Hakkında şikâyet bulunan 51 yaşındaki Johannes W. ise iddiaları reddetti. Yerel basına konuşan W, bir öğretmenle yalnızca “sözlü bir tartışma” yaşadığını, ancak hiçbir zaman agresif davranmadığını savundu.

“Hiçbir zaman saldırgan olmadım.” diyen W, çocuklara veya öğretmenlere yönelik herhangi bir tehditte bulunmadığını, kimseye yaklaşmadığını ve her zaman mesafesini koruduğunu ileri sürdü.

Olay sonrası hakkında herhangi bir işlem yapılmadığını söyleyen W, “Evime döndüm, gözaltına alınmadım ve hakkımda herhangi bir kısıtlama kararı uygulanmadı.” ifadelerini kullandı.

Hukuki süreç değerlendiriliyor

Belediye Başkanı Steffen, polisle temas halinde olduklarını, ancak şu ana kadar resmi bir suç duyurusunda bulunulmadığını belirterek, “Gelecek hafta olası hukuki adımları değerlendireceğiz.” dedi.

Reute’de okul tatilinin 1 Şubat’a kadar süreceği, bu tarihe kadar okulun geleceğine ilişkin kalıcı bir çözüm bulunmasının hedeflendiği kaydedildi.

İsviçre’de emeklilik, mesleki emeklilik sigortası ve sağlık sigortası alanlarını kapsayan geniş çaplı reformlar 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girdi. Federal İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider’in sorumluluğundaki düzenlemelerle birlikte 13. AHV emekli maaşı uygulaması başlarken, kadınların emeklilik yaşı kademeli olarak yükseltildi, sağlık sigortası primleri artırıldı ve aşılar için yeni muafiyetler getirildi.

13. AHV maaşı Aralık ayında ödenecek

Yeni düzenleme kapsamında emekliler, Aralık 2026’da ilk kez “13. AHV maaşı” alacak. Bu ödeme, yıl boyunca alınan toplam emekli maaşının yüzde 8,33’üne denk geliyor.

Ülkede ortalama aylık emekli maaşının yaklaşık 1900 İsviçre frangı olduğu dikkate alındığında, söz konusu ek ödemenin özellikle düşük ve orta gelirli emekliler için önemli bir destek oluşturması bekleniyor.

Ancak düzenlemeye göre yalnızca Aralık ayında hayatta olan ve emeklilik hakkı devam eden kişiler bu ödemeden yararlanabilecek. Vefat edenlerin mirasçılarına ödeme yapılmayacak. Federal hükümet, bu uygulamayla yıllık yaklaşık 135 milyon frank tasarruf sağlanacağını açıkladı.

13. maaş uygulamasının devlete yıllık maliyetinin 4 ila 5 milyar frank arasında olacağı belirtilirken, finansmanın hangi kaynaklardan karşılanacağına ilişkin siyasi tartışmaların ise sürdüğü bildirildi.

Kadınların emeklilik yaşı yükseltildi

2022’de halk oylamasıyla kabul edilen emeklilik reformu doğrultusunda kadınların emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e çıkarılıyor.

Geçiş süreci çerçevesinde yaş sınırı her yıl üç ay artırılıyor. Buna göre 1962 doğumlu kadınlar 2026 yılında 64 yıl 6 ay yaşında emekli olabilecek.

Reformdan etkilenen kadınlara, gelir kaybını telafi etmek amacıyla ömür boyu aylık en fazla 80 İsviçre frangı ek ödeme yapılacak. Daha erken emekliliği tercih edenler ise aylık maaşlarında kesintiyle karşı karşıya kalacak.

Kültür ve medya sektörüne yeni sigorta kapsamı

2026 itibarıyla kültür ve medya sektöründe kısa süreli veya düşük gelirli çalışanlar için sosyal güvenlik kapsamı genişletildi.

Korolar, müzeler, tasarım şirketleri ile dijital ve basılı medya kuruluşlarında çalışan kişiler artık ilk kazandıkları franktan itibaren AHV primine tabi olacak. Düzenlemenin özellikle serbest çalışanlar ve geçici sözleşmeyle çalışanlar için daha güçlü bir sosyal güvence sağlaması amaçlanıyor.

Mesleki emeklilikte enflasyon ayarlaması

Mesleki emeklilik sigortası (BVG) kapsamında dul, yetim ve engelli maaşları bu yıl ilk kez enflasyona göre güncellendi. Artış oranı yüzde 2,7 olarak belirlendi.

Bu tür maaşların normal şartlarda her üç yılda bir enflasyona göre ayarlanması öngörülürken, sonraki artışların AHV’deki uyarlamalara paralel şekilde yapılacağı bildirildi.

Üçüncü emeklilik sütununda geriye dönük ödeme imkânı

Üçüncü emeklilik sütunu olarak bilinen “Säule 3a” sisteminde de önemli bir değişikliğe gidildi.

Sigortalılar, geçmiş yıllarda eksik yatırılan katkı paylarını 10 yıla kadar geriye dönük olarak tamamlama hakkına kavuştu. Bu uygulamanın özellikle düzensiz gelir elde edenler ve genç çalışanlar için uzun vadeli emeklilik birikimini güçlendirmesi hedefleniyor.

Sağlık sigortası primleri arttı

Zorunlu temel sağlık sigortası primleri 2026 itibarıyla ülke genelinde ortalama yüzde 4,4 oranında artırıldı.

Yeni rakamlara göre:

• Ortalama aylık prim: 393 frank
• 26 yaş üstü yetişkinler: 465 frank
• Genç yetişkinler: 326 frank
• Çocuklar: 122 frank

Artışın kantonlara göre farklılık gösterdiği belirtilirken, düşük gelirli haneler için prim desteği bütçelerinin artırıldığı açıklandı.

Yeni düzenlemeye göre kanton yönetimleri, sağlık sigortası giderlerinin yüzde 3,5 ila 7,5’ini karşılamakla yükümlü olacak.

Yeni sağlık tarifesi sistemi devreye alındı

Sağlık sektöründe 2004’ten bu yana kullanılan “TARMED” tarifesi kaldırılarak yerine “Tardoc” adlı yeni ücretlendirme sistemi getirildi.

Yeni sistem, yaklaşık 1400 tıbbi işlem için standart ücret belirlenmesini ve ayakta tedavilerde daha şeffaf bir fiyatlandırma yapılmasını öngörüyor. Karmaşık tedaviler için ise sabit paket ücret uygulaması getirildi.

Federal hükümet, sistem değişikliğinin toplam sağlık harcamalarını yaklaşık 13 milyar frank seviyesinde tutmayı hedeflediğini bildirdi.

Aşılar için muafiyet uygulaması başladı

2026 itibarıyla federal hükümetin tavsiye ettiği temel aşılar ve bu aşılarla ilgili doktor muayeneleri, sigorta muafiyet tutarından (franchise) çıkarıldı.

Buna göre sigortalılar yalnızca yüzde 10’luk katılım payını ödeyecek.

Ayrıca hamile kadınlara uygulanan RSV (solunum yolu virüsü) aşısı da temel sağlık sigortası kapsamına alındı. Bu uygulamayla yeni doğan bebeklerin doğumdan itibaren korunmasının hedeflendiği belirtildi.

Edelweiss’te de bugünden itibaren daha sıkı kurallar geçerli
Swiss Havayolları ile Edelweiss, uçuş güvenliği gerekçesiyle powerbank kullanımına yönelik yeni düzenlemeleri bugünden itibaren yürürlüğe koydu. Yeni kurallara göre yolcular, uçak içinde cep telefonu, tablet ve benzeri elektronik cihazlarını powerbank aracılığıyla şarj edemeyecek.

Ayrıca yolcuların el bagajında en fazla iki adet powerbank taşımasına izin verilecek. Powerbank’lerin check-in yapılan bagajlarda taşınması ise halihazırda yasak kapsamında bulunuyor.

Bu kapsamda elektronik cihazlar yalnızca uçaktaki priz veya USB girişleri üzerinden şarj edilebilecek. Ancak kısa ve orta mesafeli uçuşlarda tüm uçaklarda bu tür bağlantı noktalarının bulunmadığına dikkat çekiliyor. Havayolu şirketleri, yolculara uçuş öncesinde cihazlarını tam şarj etmelerini tavsiye ediyor.

Kararın gerekçesi: yangın riski

Swiss ve Edelweiss’in bağlı bulunduğu Lufthansa Group, düzenlemenin grup genelinde uygulandığını açıkladı. Şirketler, powerbank’lerde kullanılan lityum pillerin arıza durumunda yangına yol açabilmesi nedeniyle bu kararın alındığını bildirdi.

Detaylı kurallar

Yeni düzenlemeye göre powerbank’lerin baş üstü bagaj dolaplarına konulması yasak. Bu cihazlar yalnızca koltuk altındaki el bagajında, koltuk cebi içinde veya yolcunun üzerinde taşınabilecek.

Kapasitesi 100 ile 160 watt-saat arasında olan powerbank’ler için ise havayolundan özel izin alınması gerekiyor. Benzer kurallar elektronik sigaralar için de geçerli.

Diğer havayollarında durum

Uluslararası havayolları arasında powerbank kullanımına ilişkin uygulamalar farklılık gösteriyor. Emirates, 1 Ekim 2025 itibarıyla mobil şarj cihazlarının kullanımını yasakladı. Air France, Singapore Airlines ve Qatar Airways de benzer kısıtlamalar uyguluyor.

ABD merkezli havayollarında ise kuralların görece daha esnek olduğu belirtiliyor. EasyJet ve Ryanair gibi düşük maliyetli havayollarında powerbank kullanımına hâlen izin veriliyor.

Yolculara uyarı

Uzmanlar, yolcuların seyahat öncesinde uçacakları havayolunun güncel kurallarını kontrol etmelerini öneriyor. Ayrıca Aerolopa ve Seatmaps gibi internet siteleri üzerinden uçaktaki koltuklarda priz veya USB bağlantısı bulunup bulunmadığı da öğrenilebiliyor.