Connect with us

Gündem

KORONA AŞISI GÜRTELROSE ( ZONA) HASTALIĞINI TETİKLEYEBİLİR Mİ?

yazar

Published

on

Corona virüsüne karşı milyonlarca kişiye aşı yapılmasının ardından, aşıların zona riskini artırabileceğine dair birçok bildiri yayılmaya başladı. Ancak bu tür bir bağlantı artık resmi olarak reddedilmiştir. Yine de, farklı kaynaklar, aşıların zona oluşumuna katkıda bulunabileceğine işaret etmektedir.

Yazar: Carina Rehberg
Haberin Hekim Uzmanlık Denetim ve Değerlendirmesi: Gert Dorschner

Corona Aşısı Sonrası Zona?
Zona (diğer adıyla Herpes Zoster), su çiçeği virüsü (Varicella-Zoster Virus) nedeniyle meydana gelir. Bu nedenle sadece çocukluk döneminde su çiçeği geçiren kişiler zona olur. Virüs, iyileşen su çiçeği hastalığı sonrasında vücutta inaktif olarak kalır. Ancak çeşitli tetikleyicilerle yıllar sonra yeniden aktif hale gelebilir ve ağrılı bir Herpes Zoster (zona) hastalığına neden olabilir.

İlk klinik çalışmalarında (2021) Corona aşılarının güvenliği üzerine yapılan testlerde, mRNA aşıları nedeniyle zona vakalarının artışı bildirilmemişti. 2022 yılına ait başka bir çalışmada ise, 2 milyon kişilik aşılı verilerle zona için bir risk artışı gözlemlenmediği belirtilmiştir.

Ancak şu anda, birçok başka araştırma ve vaka raporu, aşıların zona oluşumuyla ilişkilendirilebileceğini göstermektedir, özellikle mRNA aşıları için.

mRNA Aşısı Sonrası Zona
EudraVigilance veritabanına göre, Biontech aşısı sonrasında 15.887 zona vakası bildirilmiştir, bu da bu aşı ile bildirilen tüm yan etkilerin %1,5’ine denk gelmektedir. EudraVigilance, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından yönetilmektedir ve Avrupa Ekonomik Alanı’nda (EEA) onaylanmış ya da klinik çalışmalarda test edilen ilaçlarla ilgili yan etki verilerinin toplanıp analiz edilmesine yardımcı olmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki VAERS sistemine göre ise, Biontech aşısı sonrası 1257 zona vakası (bildirilen olayların %0,5’i) kaydedilmiştir.

Birçok vaka raporu da bu ilişkiyi desteklemektedir, örneğin:

  • Madrid’deki bir üniversite hastanesinden 5 rapor,
  • Las Vegas’taki bir dermatoloji kliniğinden 20 vaka,
  • İsrail’deki bir romatoloji merkezinden 6 vaka.

Biontech Aşısı ile Diğer Aşılar Arasında Farklılıklar
İspanya’da yapılan bir çalışmaya göre, mRNA aşıları (Biontech ve Moderna) sonrasında, AstraZeneca aşısına kıyasla daha fazla zona vakası görülmüştür.
Biontech aşısı sonrasında, Moderna aşısına kıyasla daha fazla zona vakası gözlemlenmiştir.

Hong Kong’daki bir çalışmada ise, Biontech aşısı sonrası zona nedeniyle hastaneye yatışların daha fazla olduğu bulunmuştur.

Corona Aşısı ve Zona Oluşumu
Biontech aşısı güvenlik çalışmasında, aşı sonrası immün sistem üzerinde yapılan araştırmalarda, ilk veya ikinci doz sonrası lenfosit sayısında geçici bir azalma olduğu gözlemlenmiştir. Bu lenfosit düşüşü, bağışıklık sisteminin zayıfladığını gösteren bir işaret olabilir. Varicella-Zoster virüsü, bu dönemi kullanarak yeniden aktif hale gelip zona oluşturabilir.

Ayrıca, mRNA aşılarının, Toll-like reseptör yolunu uyararak (immun reaksiyonunu) Varicella-Zoster virüsünün reaktivasyonunu tetikleyebileceği düşünülmektedir.

Aşı Sonrası Zona Ne Zaman ve Nerede Görülür?
Çoğu vakada, aşı sonrası zona, ilk dozdan sonra görülür, nadiren ikinci doz ya da hatırlatma aşıları sonrasında ortaya çıkar. Aşı sonrası zona vakası, genellikle ilk 3 hafta içinde ortaya çıkar, çoğu vakada ilk 5 gün içinde, döküntüler gövde bölgesinde belirir.

Kimler Risk Altında?
Corona aşısı (Biontech) sonrası zona riski, aşağıdaki kişilerde daha yüksektir:

  • Bağışıklık sistemi zayıf olanlar,
  • Otoimmün hastalığı olanlar,
  • Yüksek tansiyon ve/veya lipid metabolizması bozukluğu olanlar,
  • Yaşlı bireyler,
  • Bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar.

Birçok durumda, bu kişilerde birden fazla hastalık bir arada bulunur (komorbidite), örneğin yüksek tansiyon ve lipid metabolizması bozuklukları gibi.

Riskli Bireyler Bilgilendirilmeli
Aşıların, özellikle Biontech aşısının, riskli bireylerde zona riski oluşturabileceğine dair giderek artan bulgular olduğundan, bu bireylerin uygun şekilde bilgilendirilmesi önerilmektedir.

Bunun yanı sıra, okullarda kullanılan tedaviye yönelik antiviraller (örneğin Valasiklovir) ve hatta aşı öncesi zona aşısı yapılması tavsiye edilmektedir.

Önemli Uyarı
Bu haber , mevcut araştırma ve çalışmalara dayalı olarak hazırlanmış ve doktorlar tarafından (www.zentrum-der-gesundheit.de) gözden geçirilmiştir, ancak kendi başınıza tanı koymak ya da tedavi uygulamak için kullanılmamalıdır. Herhangi bir tedavi yöntemini, doktorunuzla önceden konuşarak değerlendirmeniz gerekmektedir.


Gürtelrose (Zona), Varicella-Zoster virüsü (VZV) nedeniyle ortaya çıkan bir cilt hastalığıdır. Aynı virüs, su çiçeği hastalığına da yol açar. Çocukluk döneminde su çiçeği geçiren kişilerde, virüs vücutta sinir hücrelerinde uykuya geçer ve yıllar sonra bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar aktifleşebilir. Bu yeniden aktifleşme, gürtelrose (zona) hastalığını tetikler.

Gürtelrose’nin Belirtileri:

  • Ağrı ve Yanma: Gürtelrose genellikle vücudun bir tarafında, sinir yolları boyunca ağrı, yanma, kaşıntı veya batma hissi ile başlar.
  • Döküntüler: Ağrılı bölge üzerinde, sıvı dolu kabarcıklar (veziküller) ortaya çıkar. Bu döküntüler genellikle sırt, göğüs veya yüz gibi vücudun tek bir tarafında görülür.
  • Başka Semptomlar: Ateş, halsizlik, baş ağrısı ve kas ağrıları da görülebilir.

Risk Faktörleri:

  • Yaş: 50 yaş ve üzeri kişilerde daha sık görülür. Yaşla birlikte bağışıklık sistemi zayıflar, bu da virüsün tekrar aktifleşmesine yol açabilir.
  • Bağışıklık Sistemi Sorunları: Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, örneğin kanser tedavisi görenler veya bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar, daha yüksek risk altındadır.
  • Stres ve Yorgunluk: Fiziksel ya da psikolojik stres de gürtelrose gelişimine katkıda bulunabilir.

Tedavi:

Gürtelrose tedavisi genellikle antiviral ilaçlar (örneğin, asiklovir, valasiklovir) ile yapılır. Bu ilaçlar, virüsün yayılmasını ve hastalığın süresini kısaltabilir. Ayrıca ağrı kesiciler ve topikal kremler de tedavi sürecine yardımcı olabilir.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert

Gündem

İSVİÇRE’DE SAĞLIK HARCAMALARI DÜŞTÜ MÜ? FEDERAL VERİLERDE DİKKAT ÇEKEN AYRINTI!

yazar

Published

on

By

İsviçre’de sağlık hizmetlerinin maliyeti ve zorunlu temel sağlık sigortası primleri, hane bütçelerini doğrudan etkileyen konuların başında geliyor. Federal Sağlık Dairesinin (BAG/OFSP) 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin verileri de bu nedenle önem taşıyor.

Açıklanan rakamlara göre, sigorta şirketlerinin işleme aldığı faturalar üzerinden hesaplanan sağlık harcamalarında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2’lik düşüş görülüyor.

Ancak bu sonuç, İsviçre’de tedavi, muayene ve hastane hizmetlerinin gerçekten aynı oranda ucuzladığı anlamına gelmiyor.

Üçüncü çeyrekte yüzde 1,2’lik azalma

Federal verilerdeki düşüş, zorunlu temel sağlık sigortası kapsamında işleme alınan faturalara dayanıyor.

Önceki raporda aktarılan rakamlara göre:

  • 2026’nın üçüncü çeyreğinde işlenen faturalara dayalı maliyetler yüzde 1,2 azaldı.
  • Son 12 aylık dönemde sigortalı kişi başına ortalama maliyet 4.846 frank olarak hesaplandı.
  • Bu tutar, önceki karşılaştırılabilir döneme göre 60 frank daha düşük gerçekleşti.

Bu göstergeler, sigorta sisteminde belirli bir dönemde kaydedilen harcamaları ortaya koyuyor. Ancak bütün sağlık hizmetlerinin nihai maliyetini tek başına göstermiyor.

Hastanelerdeki fatura gecikmeleri neden önemli?

Sağlık harcamalarının değerlendirilmesindeki temel sorunlardan biri, hizmetin verildiği tarih ile faturanın sigorta şirketi tarafından işleme alındığı tarihin farklı olabilmesi.

Örneğin bir hasta eylül ayında hastanede ayakta tedavi gördüğünde, bu hizmetin faturası çeşitli nedenlerle daha sonraki bir tarihte sigorta şirketine ulaşabilir.

Bu durumda tedavi gerçekleşmiş olsa bile ilgili maliyet, üçüncü çeyreğin işlenmiş fatura istatistiğinde henüz görünmeyebilir.

Ayakta tedavi hizmetlerine ilişkin yeni tarife sistemine geçişin de faturalandırma süreçlerini etkileyebildiği belirtiliyor.

Dolayısıyla istatistikteki azalma iki farklı gelişmeyle ilişkili olabilir: Gerçek hizmet maliyetlerinde değişim yaşanması veya bazı faturaların henüz sisteme yansımamış olması.

Bu iki etki birbirinden ayrılmadan sağlık harcamalarının kalıcı biçimde düştüğünü söylemek doğru olmaz.

Sağlık harcamaları neden gerçekte daha yüksek olabilir?

Federal Sağlık Dairesi, 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren TARDOC ve ayakta tedavi paket tarifeleri nedeniyle özellikle hastanelerin ayakta tedavi faturalarında önemli gecikmeler yaşandığını açıkladı.

Bu gecikmeler, 2026’nın üçüncü çeyreğine ait maliyet istatistiklerini de etkiledi.

Hastanelerdeki ayakta tedavi harcamaları, işlenmiş faturalar üzerinden yapılan karşılaştırmada yüzde 18 azalmış görünüyor. Kişi başına hesaplanan tutarda ise 176 franklık düşüş kaydedildi.

BAG, bu azalmanın büyük ölçüde faturalandırma gecikmeleriyle ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Kuruma göre gerçek maliyet gelişimi, mevcut istatistiklerin gösterdiğinden belirgin biçimde daha yüksek olabilir. Geciken faturaların sonraki dönemlerde işlenmesi, 2027 yılına ait maliyet artış oranlarını da etkileyebilir. Bundesamt für Gesundheit+1

Hangi sağlık hizmetlerinde harcamalar arttı?

Genel tabloda düşüş görülmesine rağmen birçok sağlık hizmetinde harcamalar yükselmeye devam ediyor.

Federal rapora göre hizmet gruplarındaki yıllık değişim

-20%-10%0%10%20%SpitexPsikoterapiMuayenehanelerHastane ayakta tedavi

Kaynak: BAG, 6 Kasım 2026. İşlenmiş faturalara dayalı yıllık karşılaştırma.

Spitex hizmetleri: Evde bakım ve yardım kuruluşlarının sunduğu hizmetlerde yüzde 14,4 artış görüldü. Bu, kişi başına 24 franklık yükselişe karşılık geliyor.

Psikolojik psikoterapi: Psikologlar tarafından sunulan psikoterapi hizmetlerinde yüzde 9,5 artış kaydedildi. Kişi başına artış 8 frank oldu.

Doktor muayenehaneleri: Muayenehanelerde sunulan ayakta tedavi hizmetlerinin maliyeti yüzde 7,2 arttı. Bu grupta kişi başına artış 75 frank olarak hesaplandı.

Buna karşılık hastanelerdeki ayakta tedavi harcamalarının yüzde 18 düşmüş görünmesi, genel istatistiği aşağı çeken önemli unsurlardan biri oldu. Bundesamt für Gesundheit

Kişi başına 4.846 franklık sağlık harcaması nereye gidiyor?

Federal raporda, son 12 aylık dönemde sigortalı kişi başına hesaplanan 4.846 franklık maliyetin başlıca kalemleri de açıklandı.

Sağlık hizmetiKişi başına yıllık tutar
Doktorların ayakta tedavi hizmetleri1.127 CHF
Eczane ve doktorlardan temin edilen ilaçlar909 CHF
Hastanelerde yatılı tedavi899 CHF
Hastanelerde ayakta tedavi799 CHF

Bu dört hizmet grubu, temel sağlık sigortası kapsamındaki harcamaların önemli bölümünü oluşturuyor.

Özellikle hastanelerdeki ayakta tedavi rakamları değerlendirilirken, henüz işlenmemiş faturaların etkisi göz önünde bulundurulmalı.

Sağlık sigortası primleri düşecek mi?

Açıklanan yüzde 1,2’lik istatistiksel azalma, sağlık sigortası primlerinin aynı oranda düşeceği anlamına gelmiyor.

İsviçre’de temel sağlık sigortası primleri, sigorta şirketlerinin beklenen sağlık giderleri ve ilgili mali hesaplamalar dikkate alınarak belirleniyor.

Bu nedenle üçüncü çeyrekte işlenen fatura tutarlarının azalması, tek başına prim indirimi için yeterli bir gösterge değil.

Üstelik BAG, faturalandırma gecikmeleri nedeniyle gerçek maliyet artışının mevcut rakamlardan daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

Federal hükümet sağlık maliyetlerini azaltmak için ne yapıyor?

İsviçre Federal İçişleri Departmanı ve Federal Sağlık Dairesi, sağlık sistemindeki maliyet artışını sınırlamak amacıyla çeşitli çalışmalar yürütüyor.

Bunlar arasında ilaç fiyatlarının düzenli incelenmesi, sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve tarife sistemlerinin gözden geçirilmesi bulunuyor.

Federal Konsey Üyesi Elisabeth Baume-Schneider’in başkanlığındaki sağlık maliyetlerini azaltma yuvarlak masa toplantısında da yeni önlemler ele alındı.

26 Ekim 2026’da kabul edilen altı önlem şu alanlara odaklanıyor:

  • Ayakta tedavi hizmetlerinin geliştirilmesi
  • Hastanelerin acil servislerindeki yoğunluğun azaltılması
  • Kronik hastalar için bakım programlarının güçlendirilmesi
  • Tıbbi ürünlerin geri ödemelerinde şeffaflığın artırılması
  • Yaşlı ve bakım evlerinde ilaç tedarikinin koordinasyonu
  • Evde uygulanabilen tedavilerin desteklenmesi

Federal açıklamaya göre daha önce hazırlanan ilk önlem paketiyle yaklaşık 300 milyon franklık tasarruf hedefleniyor. Bu tutar gerçekleşmiş tasarruf değil, hedeflenen miktardır. Bundesamt für Gesundheit

İsviçre’de yaşayanlar için bu rakamlar ne anlama geliyor?

Sağlık harcamalarındaki istatistiksel değişim, vatandaşların ve oturum izni bulunan kişilerin ödediği sigorta primlerini, muayene ücretlerini veya kişisel katılım paylarını doğrudan değiştirmiyor.

Sigortalıların kendi durumlarını değerlendirirken sigorta şirketlerinin prim bildirimlerini, franchise tutarlarını ve kendilerine gönderilen sağlık faturalarını ayrı ayrı incelemesi gerekiyor.

Özellikle yeni tarife sistemine geçiş döneminde gelen faturaların hangi tarihte verilen sağlık hizmetine ait olduğuna dikkat edilmesi yararlı olabilir.

Sonuç: Rakamlar düşüş gösteriyor, ancak tablo yanıltıcı olabilir

İsviçre’de 2026’nın üçüncü çeyreğinde temel sağlık sigortası kapsamında işlenen faturalarda yüzde 1,2’lik düşüş kaydedildi.

Ancak bu veriler, sağlık sisteminin gerçek maliyetlerinde kalıcı bir azalma yaşandığını kanıtlamıyor.

Federal Sağlık Dairesinin açıklaması, özellikle hastanelerdeki ayakta tedavi faturalarının gecikmesi nedeniyle istatistiklerin dikkatle yorumlanması gerektiğini ortaya koyuyor.

Asıl belirleyici nokta, geciken faturaların sisteme yansımasının ardından maliyetlerin nasıl gelişeceği olacak.

Continue Reading

Gündem

İSVİÇRE’DE MALULİYET SİGORTASI DEĞİŞEBİLİR! ÇALIŞANLARIN KATKI PAYI İÇİN ARTIŞ ÖNERİSİ

yazar

Published

on

By

İsviçre Federal Konseyi, maluliyet sigortası (IV/AI) sisteminde değişiklik öngören reform için 4 Kasım 2026’da istişare sürecini başlattı. Reformun amaçları, sigortalı kişilerin mesleki hayata katılımını desteklemek ve sistemin finansmanını güçlendirmek.

REFORM NEDEN GÜNDEMDE?

Federal açıklamaya göre son yıllarda yeni IV aylığı alanların sayısı farklı yaş gruplarında yükseldi. Özellikle ruhsal sağlık sorunları nedeniyle yeni aylık alan 18–24 yaş grubundaki gençlerin durumu dikkat çekiyor. Hükümet, erken destek ve mesleki entegrasyon önlemlerini güçlendirmek istiyor.

MESLEKİ ENTEGRASYON

Öneriler arasında kişilerin çalışma hayatına dönüşünü veya iş yaşamında kalmasını kolaylaştırabilecek yeni destek araçları bulunuyor. Bu araçların ayrıntıları istişare ve yasama süreci sonunda netleşecek.

KATKI PAYI ARTIŞI ÖNERİSİ

Federal Konsey, mali istikrar için farklı önlemleri değerlendiriyor. Bu çerçevede IV sigorta katkı oranının 0,2 yüzde puanı artırılması önerildi. Bu ifade, mevcut katkı oranının yüzde 0,2’si kadar nispi artıştan farklıdır; oran üzerinde doğrudan 0,2 puanlık değişiklik anlamına gelir.

YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?

Hayır. Reform istişare aşamasında. Önerilen katkı artışı henüz uygulanmıyor. Nihai düzenleme için siyasi ve yasal süreçlerin tamamlanması gerekiyor.

IV aylığı alan kişilerin mevcut haklarının otomatik olarak sona erdiği veya bütün aylıkların kesileceği yönünde bir karar bulunmuyor. Kişisel durumlar için yetkili IV kurumuna başvurulmalı.

Continue Reading

Gündem

İSVİÇRE’DE ERKEKLER KADINA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI SOKAĞA ÇIKTI! BERN’DE YÜZLERCE KİŞİ TOPLANDI

yazar

Published

on

By

İsviçre’nin başkenti Bern’de 14 Kasım Cumartesi günü yüzlerce erkek, kadına yönelik şiddete ve kadın düşmanlığına karşı düzenlenen gösteriye katıldı. Federal Parlamento binasının önündeki Bundesplatz’da gerçekleştirilen buluşma, erkeklerin şiddetin önlenmesinde üstlenebileceği sorumlulukları gündeme taşıdı.

GÖSTERİNİN AMACI

Organizatörler, erkeklerin kadına yönelik şiddet karşısında sessiz kalmaması, mağdurlarla dayanışma göstermesi ve yakın çevrelerinde şiddeti normalleştiren davranışlara karşı tavır alması gerektiğini savundu.

KİMLER DESTEK VERDİ?

İsviçre kamu yayıncısı SRF’nin aktardığına göre eylemin düzenlenmesinde farklı kuruluşlardan oluşan bir ittifak yer aldı. İsviçre Sosyal Demokrat Partisi (SP) ve “Männer gegen Gewalt an Frauen” komitesi de gösteriye destek verenler arasındaydı. SP Eş Başkanı Cédric Wermuth’un konuşma yaptığı bildirildi.

NEDEN ÖNEMLİ?

Gösteri, kadına yönelik şiddetin önlenmesinde yalnızca ceza hukuku ve kamu kurumlarının değil, toplumsal tutumların da önem taşıdığına dikkat çekti. Katılımcılar, şiddeti mazur gören dil ve davranışlara karşı erkeklerin kendi çevrelerinde sorumluluk almasını istedi.

Gösteri yaklaşık bir saat sürdü. Eylem, yeni bir yasal düzenleme veya resmî karar değil; toplumsal dayanışma çağrısı niteliğindeydi.

Continue Reading

Trendler