İsviçre
İsviçre’de İş Bulmak Artık Eskisi Kadar Kolay Değil
Hazırlayan: İsviçre’nin Sesi Ekonomi Muhabiri Selin Türkyılmaz – Zürih, 2025
İsviçre ekonomisi hâlâ Avrupa’nın en güçlülerinden biri.
Ancak son yıllarda hem iş piyasasında hem de konut sektöründe tablo değişti.
Uzmanlara göre artık iş bulmak da kirada yaşamak da eskisine göre çok daha zor.
Üstelik bu durum, yalnızca yüksek vasıflı çalışanları değil, vasıfsız göçmenleri de etkiliyor.
💼 İş Piyasasında Rekabet Keskinleşti
Ekonomistler, İsviçre’de iş bulmanın geçmişe göre zorlaşmasını üç temel nedene bağlıyor:
yüksek nitelik beklentisi, bürokratik süreçlerin uzaması ve teknolojik dönüşüm.
🔹 Yüksek vasıf ve dil şartı
Dr. Markus Frei, Bern merkezli iş piyasası uzmanı:
“Artık sadece diplomanız değil, İsviçre iş kültürüne ne kadar adapte olduğunuz da belirleyici.
İşverenler çok dilli, yerel deneyimli ve kültürel olarak uyum sağlamış çalışanları tercih ediyor.”
Frei’ye göre, özellikle göçmen çalışanların önünde dil engeli belirginleşiyor.
Birçok iş ilanında Almanca veya Fransızca zorunluluğu aranıyor; bu da yalnızca İngilizce bilen profesyonelleri dezavantajlı hâle getiriyor.
🔹 Denk diploma ve izin süreçleri
Bir ekonomi uzmanı, İsviçre’de yabancı profesyonellerin bürokratik engellerle sık karşılaştığını belirtiyor:
“Kimi mühendis veya doktor, aylarca sadece denk belge bekliyor.
Bu, işe giriş sürecini ve motivasyonu doğrudan etkiliyor.”
Uzmanlara göre özellikle AB dışından gelen nitelikli çalışanlar,
çalışma izni ve diploma denklik sürecinde uzun beklemelerle karşılaşıyor.
Bu durum, ülkenin yüksek vasıflı iş gücü ihtiyacına rağmen bazı sektörlerde açık oluşmasına yol açıyor.
🔹 Teknolojik dönüşüm ve sektör kaymaları
Jonas Keller, Zürihli ekonomi analisti:
“Yapay zekâ ve otomasyon, bankacılık ve idari işlerde istihdamı daraltıyor.
Ancak aynı süreç bilişim, mühendislik ve sağlık alanlarında yeni iş kapıları açıyor.”
Keller’e göre dijital dönüşüm, İsviçre iş piyasasında “nitelik sıçraması” yaratıyor.
Artık sıradan pozisyonlar azalırken, dijital beceri ve teknik uzmanlık aranan başlıca kriterler haline geliyor.
🔹 Vasıfsız göçmenler için tablo daha zor
Lina Schmid, Lozan merkezli sosyal politika araştırmacısı:
“Vasıfsız göçmenler için iş bulmak her geçen yıl daha zorlaşıyor.
Özellikle temizlik, inşaat ve restoran hizmetleri gibi alanlarda yoğun rekabet var.
İşverenler artık bu pozisyonlarda bile temel Almanca veya Fransızca bilgisi istiyor.”
Schmid’e göre, pandemi sonrası dönemde vasıfsız işlerde yerel iş gücü tercihleri arttı.
Bu da geçici veya düşük eğitimli göçmenlerin iş bulma süresini uzatıyor.
Bazı kantonlarda belediyeler, bu grupların istihdam edilebilmesi için uyum kursları ve kısa mesleki eğitimler düzenliyor.
🔍 Genel Sonuç
Uzmanlar, İsviçre’de iş bulmanın hâlâ mümkün olduğunu ancak şartların ağırlaştığını vurguluyor.
Bir diploma artık yeterli değil; dil, uyum ve deneyim birleşimi yeni dönemin altın anahtarı.
Vasıfsız göçmenler içinse, dil öğrenimi ve geçici iş fırsatları dışında seçenekler giderek daralıyor.
🏠 Kira ve Yaşam Giderleri Tarihi Zirvede
Uzmanların ortak görüşü, İsviçre’de yaşam maliyetlerinin son yıllarda ciddi biçimde arttığı yönünde.
Kira fiyatları 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
2024 verilerine göre ülke genelinde kiralar son 20 yılda %30’un üzerinde artış gösterdi.
M. Lutz, Neue Zürcher Zeitung ekonomi editörü:
“Konut arzı dar, talep yüksek.
Özellikle Zürih, Cenevre ve Basel’de kiralık ev bulmak artık piyango gibi.”
📈 Neden Bu Kadar Arttı?
Uzmanlar kira artışının üç temel nedeni üzerinde birleşiyor:
- Yeni konut inşaatlarının yavaşlaması,
- Nüfus artışı ve göçmen talebinin sürmesi,
- Yükselen faiz oranlarının mülk sahiplerini kiraları artırmaya yöneltmesi.
Bugün büyük şehirlerde ortalama 2 odalı dairelerin kira aralıkları şöyle:
- Zürih: 2.200 – 2.800 CHF
- Cenevre: 2.000 – 2.600 CHF
- Bern: 1.600 – 2.000 CHF
Elektrik, ulaşım, sağlık sigortası ve gıda harcamaları da eklendiğinde,
tek başına yaşayan bir kişinin aylık ortalama yaşam maliyeti 4.000–5.000 Frank’a çıkıyor.
🔔 Genel Değerlendirme
Birçok ekonomi yazarı, İsviçre’nin artık “yüksek refah ama artan maliyetler ülkesi” haline geldiği görüşünde.
İş bulmak hâlâ mümkün; fakat daha fazla çaba, uyum ve sabır gerektiriyor.
Yaşam kalitesi yüksek, ancak pahalılaşma günlük yaşamın değişmez gerçeği haline geldi.
Selin Türkyılmaz, İsviçre’nin Sesi ekonomi muhabiri:
“İsviçre hâlâ fırsatlar ülkesi, ama artık o fırsatlara ulaşmak eskisi kadar kolay değil.
Gündem
İsviçre’de Coop, metal parça riski nedeniyle maydanoz içeren bazı ürünleri geri çağırdı
İsviçre’nin önde gelen perakende zincirlerinden Coop, maydanoz içeren bazı ürünlerinde metal yabancı madde bulunma ihtimali nedeniyle geri çağırma kararı aldı.
Şirketten yapılan açıklamada, söz konusu ürünlerin tüketilmesinin potansiyel sağlık riski oluşturabileceği belirtilerek, tüketicilere ürünleri kullanmamaları çağrısında bulunuldu.
Geri çağırma kapsamına giren ürünler şöyle sıralandı:
- Betty Bossi doğranmış maydanoz (20 gram)
- Freshly Made Protein Salad (325 gram)
- Betty Bossi Salad Protein (325 gram)
- Sarımsaklı kelebek karides (ön paketli)
- Sarımsaklı kuyruklu karides (ön paketli)
- Fırınlık dana rosto (ön paketli)
- – Betty Bossi Petersilie gehackt 20 Gramm
- – Freshly Made Protein Salad 325 Gramm
- – Betty Bossi Salad Protein 325 Gramm
- – Crevetten Butterfly Knoblauch (vorverpackt)
- – Crevetten Knoblauch Tail on (vorverpackt)
- – Sonntagsbraten (vorverpackt)
Açıklamada, söz konusu ürünlerin 28 Ocak 2026 tarihinde Coop süpermarketleri, Coop to go şubeleri, Coop City mağazaları, Coop Pronto ve Jumbo satış noktalarında satışa sunulduğu bildirildi.
Riskin tespit edilmesinin ardından ürünlerin satıştan kaldırıldığı kaydedilen açıklamada, daha önce satın alınan ürünlerin mağazalara iade edilebileceği ve satış bedelinin tüketicilere geri ödeneceği ifade edildi.
Coop yetkilileri, tüketici güvenliğinin öncelik olduğunu vurgulayarak, geri çağırma sürecinin tedbir amacıyla başlatıldığını bildirdi.
Gündem
Crans-Montana’daki yangın faciası soruşturmasında ciddi hatalar zinciri
CENEVRE – İsviçre’nin Valais (Wallis) kantonuna bağlı Crans-Montana’daki ölümcül yangın faciasına ilişkin yürütülen soruşturmada, savcılık makamının yaptığı hataların art arda ortaya çıkması kamuoyunda tepkilere yol açtı.
Valais Başsavcısı Beatrice Pilloud yönetimindeki savcılığın, olayın aydınlatılması sürecinde birçok kritik ihmale imza attığı belirtiliyor. Crans-Montana Belediye Başkanı Nicolas Féraud’nun verdiği son röportajda dile getirdiği yeni ayrıntılar, soruşturmanın sağlıklı yürütülmediği yönündeki eleştirileri daha da güçlendirdi.
Yerel basında yer alan değerlendirmelere göre, soruşturmadaki başlıca sorunlar şu başlıklarda toplanıyor:
Belediye başkanı sorgulanmadı
Belediye Başkanı Féraud, olaydan haftalar sonra yaptığı açıklamada, savcılık tarafından bugüne kadar ifadesine başvurulmadığını söyledi. Oysa facianın yaşandığı barda yangın güvenliği kontrollerinin yeterince yapılıp yapılmadığı konusunda belediyenin sorumluluğu olabileceği ifade ediliyor.
Güvenlik kamerası kayıtları kayboldu
Yangının meydana geldiği “Le Constellation” adlı barın içi ve çevresindeki onlarca güvenlik kamerası görüntüsünün silindiği ortaya çıktı. Savcılığın bu kayıtları zamanında güvence altına almaması “ağır ihmal” olarak nitelendirildi.
Yetki ve tarafsızlık tartışması
Başsavcı Pilloud’un, olaydan sonra kanton ve belediye yetkilileriyle birlikte basın toplantılarına katılması ve yangın alanını belediye başkanıyla birlikte ziyaret etmesi, kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırı bulundu. Uzmanlar, hem belediyenin hem de kantonun soruşturmanın muhtemel tarafları arasında olabileceğine dikkat çekiyor.
Bar sahibinin gözaltı süreci tartışmalı
Facianın yaşandığı barın sahibi Jacques Moretti, günlerce serbest kaldıktan sonra 9 Ocak’ta gözaltına alındı, ancak kısa süre sonra 200 bin İsviçre frangı kefaletle serbest bırakıldı. Eleştirmenler, bunun delillerin karartılması riskini artırdığını savunuyor.
Otopsi sürecinde karmaşa
Yangında hayatını kaybeden bazı kurbanlara hiç otopsi yapılmadığı, bazılarının ise geç otopsiye alındığı belirtildi. 17 yaşındaki Trystan Pidoux’nun cenazesinin, son anda otopsi kararı alınması nedeniyle ertelenmesi kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.
Hukuki usul hataları
Savcılığın, mağdur ailelerin avukatlarının sorgulamalara katılmasını önce engellemeye çalıştığı, ardından da bazı mağdur yakınlarına, kanton yargı kurulunda görev yapan avukatları tavsiye ettiği bildirildi. Bu durum tarafsızlık konusunda soru işaretlerine yol açtı.
İletişim eleştirileri
Savcılık, olaydan kısa süre sonra basına bilgi vermeyi bırakacağını ve sadece yazılı açıklamalar yapacağını duyurdu. Uzmanlar, böylesine ciddi bir olayda şeffaf ve düzenli bilgilendirmenin hayati önemde olduğunu vurguluyor.
Olağanüstü savcı talebi reddedildi
Ulusal ve uluslararası baskılara rağmen, bağımsız bir “olağanüstü savcı” atanması talebinin kanton makamları tarafından reddedilmesi de eleştirilerin odağında. Bu durumun, soruşturmanın güvenilirliğine zarar verdiği ifade ediliyor.
Crans-Montana’daki yangın faciası, İsviçre’de son yılların en ağır olaylarından biri olarak kayıtlara geçmişti. Soruşturmada yaşanan aksaklıklar ise hem mağdur ailelerinin hem de kamuoyunun adalet sürecine olan güvenini zedelemiş durumda.
Bern
Bern’in nüfusu 2025’te hafif arttı
İsviçre’nin başkenti Bern’in nüfusu 2025 yılında sınırlı bir artış kaydetti. Kentte yıl sonunda 146 bin 867 kişinin yaşadığı, bunun bir önceki yıla göre 412 kişilik artış anlamına geldiği bildirildi.
Bern Belediyesi tarafından salı günü yapılan açıklamada, nüfus artışının tamamen yabancı uyruklu yerleşik nüfustan kaynaklandığı belirtildi. Yabancı nüfusta hem doğum oranının hem de göç dengesinin pozitif olduğu, İsviçre vatandaşları arasında ise her iki göstergenin de negatif seyrettiği kaydedildi.
Kentte doğum sayısı 2020’den bu yana ilk kez artarak 54 yükseldi ve 2025 yılında 1371’e ulaştı. Aynı dönemde ölüm sayısı da hafif artışla 1194 olarak kayıtlara geçti.
Verilere göre boşanma sayısı dikkati çekici şekilde yükseldi. 2025 yılında boşananların sayısı yüzde 15,1 artarak 541’e çıktı. Buna karşılık vatandaşlığa kabul edilenlerin sayısı 111 azalarak 778’e düştü.
Net göç ise 196 kişiyle bir önceki yılın (459) belirgin şekilde altında kaldı. Geçen yıl toplam 12 bin 130 kişi Bern’e taşınırken, 11 bin 934 kişi kentten ayrıldı.
Yetkililer, şehir içi taşınmaların da oldukça yüksek olduğunu, 2025 yılında 35 binden fazla kişinin Bern içinde adres değiştirdiğini bildirdi.
-
Gündem1 yıl önceTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi2 yıl önceİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi2 yıl önceİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre2 yıl önceDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 yıl önceKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem1 yıl önceERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya1 yıl önceMETA’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem1 yıl önceTÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


