Connect with us

Dünya

İsviçre’de Doğum Oranı Tarihi Düşüşte

yazar

Published

on

OECD Ülkelerinde Doğum Oranı 60 Yılda Yarı Yarıya Azaldı

Kadın Başına Düşen Doğum Oranları: OECD Ülkelerindeki Değişimler

OECD üyesi 38 ülke içinde kadın başına düşen doğum oranı son 60 yılda yaklaşık olarak yarı yarıya azaldı. Paris merkezli OECD’nin Perşembe günü yayımladığı bir rapora göre, 1960 yılında bir kadın ortalama olarak 3,3 çocuk doğururken, bu rakam 2022 yılında sadece 1,5’e düştü.

Ekonomik ve Sosyal Sonuçlar

OECD, düşük doğum oranının ciddi ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulundu. Nüfusun sabit tutulabilmesi için kadın başına düşen doğum oranının 2,1 çocuk olması gerektiğini belirtti. Düşen doğum oranı, giderek yaşlanan bir nüfus ve çalışan nüfusun daha az bir oranı tehdidi oluşturabilir. Bu durum, emeklilik ve sağlık hizmetleri için daha yüksek harcamalar anlamına gelebilir.

Doğum Yaşlarında Değişim

OECD’ye göre günümüzde kadınlar daha geç yaşta çocuk sahibi oluyor. 2000 yılında annelerin doğumda ortanca yaşları 28,6 iken, bu yaş 2022 yılında 30,9’a yükseldi. Aynı dönemde Almanya’da annelerin doğumda ortanca yaşı 28,8’den 31,4’e çıktı.

İsviçre’de Doğum Oranı Düşük Seviyede

İsviçre, kadın başına düşen doğum oranının 2023 yılında 1,33 çocuk ile tarihi bir düşük seviyeye gerilediğini gördü. Bu, 2022 yılındaki 1,39 çocuk oranından daha düşüktü. Toplamda, geçen yıl 80.000 çocuk dünyaya geldi, bir önceki yıla göre %2,8 azalma gösterdi. Bu düşüş, İsviçreli annelerde %4,2, yabancı annelerde ise %0,8 oldu.

Ailelere Destek Politikaları

OECD ülkeleri, iş ve sosyal işler bölümünün başkanı Stefano Scarpetta’ya göre aileleri desteklemek için birçok önlem alıyor. Ancak ekonomik maliyetler ve uzun vadeli finansal belirsizlikler, ebeveyn olma kararını önemli ölçüde etkiliyor.

Çocuk sahibi olmayı kolaylaştırmak için devletlerin kapsamlı ve güvenilir destek sunması gerektiğini belirten Scarpetta, bunun arasında uygun konut, iş ve aile hayatını dengeleyen aile politikaları ve kadınların iyi işlere erişimini ve kariyer fırsatlarını teşvik eden diğer politika önlemlerinin de bulunduğunu vurguladı.

OECD, demokrasi ve serbest piyasa ekonomisine bağlı ülkeleri bir araya getiriyor ve İsviçre de bu ülkeler arasında yer alıyor. Toplamda 38 ülke OECD üyesi olarak kabul ediliyor; bu ülkeler arasında Almanya, ABD, Japonya gibi büyük ekonomilerin yanı sıra Meksika ve Şili gibi gelişmekte olan ülkeler de bulunuyor.

Doğum Eğilimleri: Türkiye, Afganistan ve Suriye

Türkiye’de Doğum Oranı ve Eğilimler

Türkiye’de kadın başına düşen doğum oranı son yıllarda istikrarlı bir seyir izlemektedir. 2022 verilerine göre, Türkiye’de bu oran 1,88 olarak kaydedilmiştir. Ülke genelinde doğum oranları ekonomik koşullar, eğitim seviyeleri ve aile politikaları gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Afganistan’da Doğum Oranı ve Durum

Afganistan, düşük gelir düzeyine sahip bir ülke olarak doğum oranları açısından dikkat çekmektedir. Ülkede kadın başına düşen doğum oranı oldukça yüksektir ve genellikle ortalama 4 çocuk civarındadır. Bu durum, genç nüfusun yoğunluğu ve sosyal normların etkisiyle ilişkilendirilebilir. Ancak son yıllarda çatışmalar ve ekonomik belirsizliklerin etkisiyle doğum oranlarında düşüş yaşanabileceği belirtilmektedir.

Suriye’de Doğum Oranı ve Eğilimler

Suriye, yakın dönemde yaşanan iç savaş ve çatışmalar nedeniyle dramatik demografik değişimlere tanık olmuştur. Ülkenin doğum oranları da bu süreçten etkilenmiş ve düşmüş olabilir. Doğum oranlarındaki kesin verilere ulaşmak zor olsa da, çatışmaların ve göç dalgalarının etkisiyle doğum eğilimlerinde değişiklikler yaşandığı bilinmektedir.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert

Dünya

Bangkok Faciası, Crans-Montana Yangınını Hatırlattı: 27 Kişi Hayatını Kaybetti, Güvenlik İhmalleri Mercek Altında

yazar

Published

on

By

Tayland’ın başkenti Bangkok’ta bulunan Rong Beer Na Lat Phrao adlı eğlence mekânında çıkan yangında 27 kişi hayatını kaybetti, 63 kişi yaralandı. Yaralılardan 22’sinin durumunun ağır olduğu açıklandı. Hayatını kaybedenlerin ve yaralananların büyük bölümünün 20-35 yaş arasındaki gençlerden oluştuğu bildirildi. Facia, yılın başında İsviçre’nin Crans-Montana kentindeki Le Constellation barında meydana gelen ve 41 kişinin yaşamını yitirdiği yangını yeniden gündeme taşıdı.

Başbakan Anutin Charnvirakul: “Kimseye müsamaha gösterilmeyecek”

Yangının ardından olay yerine giden Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, can kaybını doğrulayarak kapsamlı soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Başbakan, işletmenin restoran ruhsatıyla faaliyet gösterdiğini, ancak yangın güvenliği kurallarına uyulup uyulmadığının, ruhsat şartlarının ihlal edilip edilmediğinin ve olası ihmallerin ayrıntılı şekilde incelendiğini söyledi.

Anutin, “Yasaların ihlal edildiği tespit edilirse kimseye müsamaha gösterilmeyecek.” ifadelerini kullandı. Ayrıca olay sırasında sahnede bulunan müzisyenlerin ifadelerine göre, sahne yakınındaki elektrik panosundan önce duman yükseldiğini, ardından elektriğin kesildiğini, daha sonra bir patlama sesi duyulduğunu ve yoğun dumanın çok kısa sürede tüm salonu kapladığını aktardı. Ancak yangının kesin çıkış nedeninin adli ve teknik incelemeler tamamlandıktan sonra netleşeceğini vurguladı.

Bangkok Valisi: “Ölümlerin büyük bölümü dumandan kaynaklandı”

Bangkok Valisi Chadchart Sittipunt, ilk incelemelerde yangının çok kısa sürede içeriyi yoğun siyah dumanla doldurduğunu belirtti.

Vali, birçok kişinin alevlerden kaçarken panikle binanın arka bölümüne yöneldiğini, hayatını kaybedenlerin önemli kısmının ise tuvaletlerin bulunduğu bölümde bulunduğunu açıkladı.

Sittipunt ayrıca, iki acil çıkıştan birinin önünde bira kasalarının, diğerinin önünde ise bir masanın bulunduğunu ve bunların tahliyeyi zorlaştırmış olabileceğini söyledi. Bununla birlikte, olay yerindeki adli incelemenin devam ettiğini ve kesin değerlendirmelerin soruşturma sonunda yapılacağını ifade etti.

Sahnedeki müzisyen dehşet anlarını anlattı

Yangın sırasında sahnede bulunan grubun üyelerinden biri, yerel basına verdiği demeçte yaşadıklarını anlattı.

Başında bandaj bulunan müzisyen, “Patlamadan sonra kimsenin koştuğunu göremedim. Çoğu insan yerde yardım istiyordu. Sahneden kapıya doğru yaklaşık beş metre koştum ama her yer karanlıktı. Yoğun duman vardı, içeride adeta oksijen kalmamıştı.” dedi.

Bir başka görgü tanığı ise sahnede şarkı söyleyen arkadaşının önce yanık kokusu aldığını, ardından tavanın alev aldığını söylediğini aktardı. Tanık, tavandaki ses yalıtım malzemelerinden parçaların düşmesi nedeniyle çok sayıda kişinin yaralandığını ifade etti.

Reuters: İlk bulgular elektrik kaynaklı arızaya işaret ediyor

Reuters’ın resmi kaynaklara dayandırdığı haberine göre ilk teknik değerlendirmeler, yangının tavana monte edilen klima sistemindeki elektrik kaynaklı kısa devreden başlamış olabileceğine işaret ediyor. Ancak yetkililer, kesin nedenin adli ve teknik incelemelerin ardından belirleneceğini vurguluyor.

Reuters ayrıca olayın, Bangkok’un alışveriş merkezleri ve Chatuchak Pazarı yakınındaki yoğun bir bölgede meydana geldiğini, ancak şu ana kadar hayatını kaybedenler arasında yabancı turist bulunduğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadığını aktardı.

Crans-Montana faciasını hatırlattı

Bangkok’taki trajedi, 1 Ocak 2026’da İsviçre’nin Crans-Montana kentindeki Le Constellation barında meydana gelen ve 41 kişinin yaşamını yitirdiği yangını yeniden gündeme getirdi.

Her iki olayda da yoğun dumanın kısa sürede tüm mekânı kaplaması, tahliyeyi güçleştiren kaçış yolu sorunları ve çok sayıda kişinin çıkışlara ulaşamadan hayatını kaybetmesi dikkat çekti. Ancak Bangkok yangınının kesin çıkış nedeni ve olası ihmaller, devam eden adli soruşturmanın ardından netlik kazanacak.

#news#Bangkok

Continue Reading

Dünya

İsviçre’de Bikiniyle Şehirde Dolaşmak Yasak mı? Avrupa ile İsviçre Arasındaki Fark Dikkat Çekiyor

yazar

Published

on

By

Yaz aylarında göl, nehir ve açık havuzlardan çıkan birçok kişi mayo veya bikiniyle şehir merkezine yürümeyi tercih ediyor. Avrupa’nın bazı turistik ülkelerinde bu durum yüksek para cezalarına neden olabilirken, İsviçre’de kurallar çok daha esnek uygulanıyor.

İtalya, İspanya ve Hırvatistan’ın bazı turistik kentlerinde bikini, mayo veya çıplak üstle şehir merkezinde dolaşan turistlere yüzlerce avroya varan para cezaları kesilebiliyor. Yerel yönetimler bu yasakları kamu düzeni, toplum ahlakı ve yerel halka saygı gerekçesiyle uyguluyor.

İsviçre’de ise tablo oldukça farklı. Zürih, Basel, Bern, Cenevre ve Lugano belediyeleri, kamuya açık alanlarda bikini, mayo veya şort mayoyla dolaşmayı genel olarak yasaklayan bir düzenleme bulunmadığını açıkladı.

Zürih Şehir Polisi sözcüsü Marc Surber, “Genel olarak şehirde bikini veya mayoyla dolaşmak yasak değildir.” açıklamasını yaptı.

Lugano Polisi de kentte mayo veya bikiniyle dolaşmayı açıkça yasaklayan herhangi bir belediye düzenlemesi bulunmadığını belirtti.

Bern Belediyesi ise kıyafet seçiminin kişisel özgürlüğün bir parçası olduğunu vurgulayarak, devletin ancak kamu yararı ve yasal gerekçeler oluştuğunda müdahale edebileceğini ifade etti.

İsviçre’de özellikle yaz aylarında gölden veya nehirden çıkan insanların mayolarıyla yürümeleri günlük yaşamın doğal bir parçası olarak görülüyor. Özellikle Ren Nehri’nde yüzmenin oldukça yaygın olduğu Basel’de bu görüntüler şehir yaşamının sıradan bir parçası kabul ediliyor.

Basel yetkilileri, kamuya açık alanda çıplaklığın tek başına suç oluşturmadığını, ancak davranışın cinsel içerik taşıması veya başkalarını rahatsız etmesi halinde hukuki işlem yapılabileceğini belirtiyor.

Cenevre Polisi de bikini veya mayoyla dolaşmanın tek başına polis müdahalesini gerektirmediğini açıkladı. Ancak kıyafetin bulunduğu ortama açıkça uygun olmaması halinde polis önce kişiyi daha uygun giyinmesi konusunda uyarabiliyor.

Lugano Belediyesi ise yerli halktan ve turistlerden şehir yaşamına uygun, saygılı bir kıyafet tercih etmelerini beklediklerini belirtiyor. Ancak sadece mayo veya bikini giyildiği için ceza uygulanmıyor. Müdahale ancak kamu düzenini bozacak bir davranış olması durumunda söz konusu oluyor.

Yetkililer ayrıca bugüne kadar bikini veya mayo nedeniyle ciddi bir şikâyet ya da para cezası vakasının neredeyse hiç yaşanmadığını belirtiyor. Zürih, Bern ve Lugano’da bu konuda resmi şikâyet kayıtlarının bulunmadığı ifade edildi.

Sonuç olarak, Avrupa’nın bazı tatil kentlerinde bikiniyle şehir merkezinde dolaşmak para cezasına yol açabilirken, İsviçre’de gölden veya nehirden çıktıktan sonra mayoyla eve yürümek ya da tramvaya binmek genel olarak yasak değil. Yetkililer ise her zaman bulunduğu ortama uygun ve çevreyi rahatsız etmeyecek şekilde giyinilmesini tavsiye ediyor.

#isviçre#switzerland#suisse#schweiz#bikini

Continue Reading

Dünya

ChatGPT’ye Yazdığınız Her Mesajın Bir Bedeli Var! Peki Bu Bedeli Kim Ödüyor?

yazar

Published

on

By

Her gün milyonlarca kişi ChatGPT, Gemini, Claude ve benzeri yapay zekâ uygulamalarına soru soruyor, metin yazdırıyor, görsel oluşturuyor ve hatta video hazırlatıyor. Peki hiç düşündünüz mü? “Gönder” tuşuna her bastığınızda arka planda ne oluyor?

Uzmanlara göre yapay zekâya gönderilen her istek, dünyanın farklı bölgelerindeki dev veri merkezlerinde çalışan binlerce güçlü sunucunun işlem yapmasını gerektiriyor. Bu da elektrik tüketimi ve sunucuları serin tutmak için ek enerji anlamına geliyor.

Ancak bu durum sanıldığı kadar basit değil. Kısa bir metin sorusunun enerji tüketimi oldukça düşük seviyede. Buna karşılık yapay zekâ ile yüksek çözünürlüklü görseller oluşturmak, uzun analizler yaptırmak veya video üretmek çok daha fazla işlem gücü gerektiriyor. Yani kullandığınız özelliğe göre harcanan enerji de değişiyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yapay zekâ kullanımının hızla artmasıyla birlikte veri merkezlerinin elektrik tüketiminin önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde yükseleceğini öngörüyor. Teknoloji şirketleri ise bu artan ihtiyacı karşılamak için daha verimli işlemciler, yenilenebilir enerji kaynakları ve yeni nesil soğutma sistemlerine yatırım yapıyor.

Bir başka dikkat çeken konu ise su tüketimi. Veri merkezlerindeki sunucuların aşırı ısınmasını önlemek için bazı tesislerde büyük miktarda suyla çalışan soğutma sistemleri kullanılıyor. Bu nedenle yapay zekânın sadece elektrik değil, su kaynakları üzerindeki etkisi de tartışılıyor.

Uzmanlar, yapay zekâyı kullanmaktan kaçınmak yerine bilinçli kullanmanın daha doğru olduğunu söylüyor. Çünkü yapay zekâ birçok işi hızlandırırken zaman ve maliyet tasarrufu da sağlıyor. Asıl önemli olan, bu teknolojinin giderek artan enerji ihtiyacının sürdürülebilir kaynaklarla karşılanabilmesi.

Peki siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

🤖 Yapay zekâyı her gün kullanıyor musunuz?

💬 Sizce gelecekte yapay zekânın enerji tüketimi büyük bir sorun olacak mı, yoksa teknoloji bu sorunu çözecek mi?

👇 Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.

#YapayZeka#ChatGPT#OpenAI#Gemini#Claude

Continue Reading
Advertisement

Trendler