Yeni yayımlanan bir rapora göre, dünya genelinde hava kirliliği ciddi boyutlara ulaştı. Sadece 13 ülkede hava kalitesi güvenli seviyede bulunurken, İsviçre bu ülkeler arasında yer almadı.

İsviçre merkezli hava kalitesi ölçüm şirketi IQAir’in hazırladığı “Dünya Hava Kalitesi Raporu”, 143 ülkedeki 9 binden fazla şehrin verilerini analiz etti. Sonuçlara göre 130 ülke, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği ince partikül (PM2,5) sınır değerini aşıyor.

Hava kalitesi kötüleşiyor

Rapora göre dünya genelinde hava kalitesi giderek kötüleşiyor. Şehirlerin yalnızca yüzde 14’ü Dünya Sağlık Örgütü’nün standartlarını karşılayabiliyor. Bu oran bir önceki yıl yüzde 17 seviyesindeydi. Uzmanlara göre orman yangınları ve iklim değişikliği, hava kirliliğini artıran başlıca nedenler arasında yer alıyor.

En temiz havaya sahip ülkeler arasında Fransız Polinezyası, Porto Riko, İzlanda, Avustralya ve Estonya bulunuyor. Buna karşılık en kirli hava Pakistan, Bangladeş ve Tacikistan gibi ülkelerde ölçüldü.

İsviçre’de durum kötüleşti

Rapora göre İsviçre’de hava kalitesi son bir yılda yüzde 30’dan fazla kötüleşti. PM2,5 seviyesi 7,3’ten 9,7 mikrograma yükselerek, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınırın neredeyse iki katına çıktı.

Bu artışta, Kuzey Amerika’daki orman yangınlarından gelen duman ile Afrika’dan taşınan Sahra tozunun etkili olduğu belirtildi.

İsviçre, 143 ülke arasında hava kirliliği sıralamasında 98’inci sıraya geriledi. Ülkenin hava kalitesi hâlâ bazı Avrupa ülkelerinden daha iyi olsa da, Rusya, Almanya ve Fas’ın gerisinde kaldı.

En kirli şehirler Liestal ve Chiasso

Raporda İsviçre’deki şehirler de ayrı ayrı incelendi. Buna göre en kirli havaya sahip şehirler Liestal (BL) ve Chiasso (TI) oldu. Her iki şehirde de PM2,5 değeri 13,5 mikrogram olarak ölçüldü.

En temiz hava ise Ticino kantonundaki Gambarogno’da kaydedildi. Burada PM2,5 seviyesi 4,7 mikrogram olarak belirlendi.

Uzmanlar, hava kirliliğinin Avrupa’da her yıl yüz binlerce insanın ölümüne neden olduğunu hatırlatarak, acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.

İsviçre, zenginler için cazibe merkezi olmaya devam ediyor. 2025 yılı verilerine göre ülkeye toplam 3000 milyoner ve milyarder taşınırken, bu sayı aylık ortalama 250 kişi anlamına geliyor. 2026 yılında ise bu rakamın daha da artması bekleniyor.

📊 Öne çıkanlar

• 2025’te her ay yaklaşık 250 zengin kişi İsviçre’ye yerleşti
• Güvenlik, siyasi istikrar ve yaşam kalitesi en önemli nedenler arasında
• 2026’da küresel belirsizlikler nedeniyle göçün artması bekleniyor

🌍 İsviçre neden tercih ediliyor?

Uzmanlara göre zengin bireyler için en önemli kriterler güvenlik, hukukun üstünlüğü ve ekonomik istikrar. İsviçre bu alanlarda öne çıkıyor. Bankacılık sektörü temsilcileri, özellikle artan jeopolitik riskler nedeniyle bu faktörlerin daha da önem kazandığını belirtiyor.

İtalyan milyoner Lapo Elkann da İsviçre’ye taşınan isimler arasında. Elkann, kararını “belirsizliklerin arttığı bir dönemde İsviçre’nin güvenli ve tarafsız bir ülke olması” sözleriyle açıkladı.

📈 Küresel sıralamada üst sıralarda

İsviçre, zengin göçünde dünyada 4. sırada yer alıyor. Listenin başında:

1. Birleşik Arap Emirlikleri
2. ABD
3. İtalya
4. İsviçre

⚠️ 2026’da daha büyük hareketlilik bekleniyor

Danışmanlık şirketi verilerine göre 2026 yılında dünya genelinde 165 bin varlıklı kişi ülke değiştirecek. Bu, geçen yıla göre yaklaşık %15 artış anlamına geliyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler ve savaşlar nedeniyle bazı ülkelerin “güvenli liman” imajı zayıflarken, İsviçre bu durumdan avantaj sağlayabilir.

🏛️ İsviçre’de zenginlere bakış

Uluslararası basına göre İsviçre’de zenginler, diğer birçok ülkenin aksine toplumsal tepkiyle karşılaşmıyor. 2025 sonunda yapılan referandumda, miras vergisini artırmayı hedefleyen girişim halk tarafından reddedildi.

Halihazırda şirket sahibi olan kişiler için İsviçre’de oturum izni almak ve yerleşmek, yalnızca iş bularak oturma izni almaya çalışanlara kıyasla daha kolay olabiliyor.

İsviçre’de yerleşim, yaşam, oturma izni, şirket kurulumu ve şirketlerin büyüme süreçlerinin yönetimi konularında www.s-gate.ch (Swissgate) profesyonel destek sunmaktadır.

Swissgate Kurucusu ve gazeteci Cemil Baysal, özellikle son dönemde Orta Doğu’daki gerilimlerin ardından Dubai ve diğer Arap ülkelerinden İsviçre’ye yerleşmek için yapılan başvuruların arttığını belirtti. Baysal, zengin ve ultra zengin olarak tanımlanan kişi ya da şirketler için süreçlerin daha hızlı ve kolay ilerleyebildiğini ifade etti.

İSVİÇRE — İsviçre’de yaşayan ya da bu ülkeye yerleşmeyi planlayan Türk vatandaşları açısından, European Union vatandaşı olmak ile yalnızca bir AB ülkesinde oturum iznine sahip olmak arasında önemli farklar bulunuyor.

Yurt dışından gelen kişi ve şirketlere danışmanlık hizmeti sunan S-Gate Swissgate’in kurucusu ve gazeteci Cemil Baysal’a göre bu ayrım, özellikle çalışma ve oturum hakları bakımından belirleyici rol oynuyor.

İsviçre ile Avrupa Birliği arasında imzalanan serbest dolaşım anlaşmaları kapsamında, AB vatandaşı olan kişiler ülkeye daha avantajlı koşullarda giriş yapabiliyor. AB pasaportuna sahip Türk kökenli bireyler, İsviçre’ye vizesiz seyahat edebiliyor ve belirli şartlar dahilinde ülkede çalışma ve oturum iznini daha kolay alabiliyor. Bu kişiler iş piyasasına serbestçe erişebilirken, iş değiştirme veya kendi işini kurma konusunda da geniş haklara sahip oluyor.

Buna karşılık, bir AB ülkesinde yalnızca oturum izni bulunan ancak AB vatandaşı olmayan Türkler, İsviçre açısından “üçüncü ülke vatandaşı” statüsünde değerlendiriliyor. Bu nedenle, Avrupa’da oturum iznine sahip olmak İsviçre’ye geçişte ek bir avantaj sağlamıyor. Bu kişiler İsviçre’ye vizesiz olarak en fazla 90 gün turistik amaçlı giriş yapabilse de bu durum çalışma veya yerleşme hakkı anlamına gelmiyor.

Bu statüdeki kişilerin İsviçre’de çalışabilmesi için işveren tarafından çalışma ve oturum izni başvurusunun yapılması gerekiyor. Ayrıca işverenin, ilgili pozisyon için İsviçre’de veya AB vatandaşları arasında uygun aday bulunamadığını ve söz konusu kişiye neden ihtiyaç duyulduğunu kanton ve federal göç makamlarına kanıtlaması şart koşuluyor. İsviçre’de uygulanan kota sistemi de bu süreci daha sınırlı ve zorlu hale getiriyor.

B ve C Oturum İzinleri Arasındaki Farklar

İsviçre’de oturum izinleri arasında en yaygın olanlardan ikisi B ve C izinleridir.

B Oturumu (Geçici Oturum İzni):

• Süreli bir oturum iznidir (genellikle 1 yıl verilir ve uzatılır)
• Çalışma hakkı içerir ancak bazı durumlarda iş değişiklikleri izne tabi olabilir
• Kantonlar arasında taşınma belirli şartlara bağlıdır
• Daha sınırlı haklar sunar

C Oturumu (Yerleşim İzni):

• Süresiz oturum hakkı sağlar (ancak kart her 5 yıl bazı şartlar denetlenerek yenilenir)
• İş değiştirme ve iş kurma konusunda tam serbestlik sağlar
• Kanton değiştirme daha kolaydır
• Sosyal ve ekonomik haklar açısından İsviçre vatandaşlarına oldukça yakın haklar sunar

C oturumu, halk arasında “süresiz oturum” olarak bilinir. Ancak kayıtsız koşulsuz süresiz değildir.