İsviçre sağlık sisteminde hasta haklarını ve çocuk güvenliğini güçlendiren önemli bir adım atıldı. Luzern’deki Merkezi İsviçre Çocuk Hastanesi (Kinderspital Zentralschweiz), başarılı pilot uygulamanın ardından 6 Temmuz itibarıyla “Martha’s Rule” (Martha Yasası) sistemini kalıcı olarak hayata geçiren ülkedeki ilk sağlık kurumu oldu. Yeni uygulama, hastanede tedavi gören çocukların ailelerine kritik durumlarda ikinci bir tıbbi değerlendirme talep etme hakkı tanıyor.

Aileler Bağımsız Uzman Ekibini Doğrudan Çağırabilecek

“Martha’s Rule” kapsamında anne ve babalar, çocuklarının sağlık durumunun kötüleştiğini düşündüklerinde ve mevcut tedavi ekibinin müdahalesini yetersiz bulduklarında, doğrudan bağımsız yoğun bakım veya kritik bakım ekibinden acil ikinci değerlendirme isteyebilecek. Böylece tedaviyi yürüten ekipten bağımsız uzmanlar kısa sürede devreye girerek çocuğun durumunu yeniden değerlendirecek.

Pilot Uygulama Olumlu Sonuç Verdi

Hastanenin bağlı bulunduğu LUKS Grubu, kalıcı uygulamaya geçmeden önce yürütülen pilot sürecin başarılı geçtiğini açıkladı. Deneme döneminde aileler sistemi yaklaşık 40 kez kullanırken, iki başvuruda bağımsız uzman ekibin ikinci değerlendirmesiyle olası risklerin önüne geçildi. Uzmanlar, çocukların sağlık durumundaki küçük ancak kritik değişiklikleri çoğu zaman ilk fark eden kişilerin anne ve babalar olduğuna dikkat çekiyor.

Yeni Hastanenin Dijital Altyapısına Entegre Edildi

Merkezi İsviçre Çocuk Hastanesi, sonbaharda Luzern’de hizmete açılacak yeni binasına taşınmaya hazırlanıyor. “Martha’s Rule” çağrı ve takip sistemi de yeni hastanenin dijital klinik altyapısına ve hasta odalarındaki bilgi panellerine kalıcı olarak entegre edildi.

Göçmen Aileler İçin Önemli Bir Güvence

Yeni uygulamanın özellikle göçmen aileler için önemli bir güvence sağlaması bekleniyor. Dil engeli, iletişim zorlukları veya İsviçre sağlık sistemine yeterince hâkim olmama gibi nedenlerle endişelerini dile getirmekte zorlanan aileler, artık doğrudan bağımsız uzman ekibinden değerlendirme talebinde bulunabilecek.

İngiltere’den İsviçre’ye Uzanan Hasta Güvenliği Modeli

“Martha’s Rule”, İngiltere’de 13 yaşındaki Martha Mills’in sepsis nedeniyle yaşamını yitirmesi ve ailesinin uyarılarının zamanında dikkate alınmadığının ortaya çıkmasının ardından geliştirilen bir hasta güvenliği modeli olarak hayata geçirildi. İsviçre’de ilk kez Luzern’de kalıcı olarak uygulanmaya başlayan sistemin, önümüzdeki dönemde diğer kantonlardaki çocuk hastaneleri ve üniversite kliniklerine de örnek olması bekleniyor.

#İsviçre#Luzern#schweiz#luzern#MarthasRule

İsviçre’de artan yaşam süresi, emeklilik sistemine ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor. 6 Temmuz’da Luzern’de yayımlanan yeni bir sosyo-ekonomik araştırma, ülkede insanların daha uzun yaşamasının, mevcut emeklilik birikimlerinin ilerleyen yaşlarda yetersiz kalma riskini önemli ölçüde artırdığına dikkat çekti. Araştırma, özellikle ikinci sütun (BVG) ve gönüllü üçüncü sütun (3a) tasarruflarının gelecekte daha fazla önem kazanacağını ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre geçmiş yıllara kıyasla emeklilik dönemi artık çok daha uzun sürüyor. Ortalama yaşam süresindeki artış nedeniyle birçok kişi emeklilikte 20 ila 30 yıl arasında gelir elde etmek zorunda kalıyor. Bu durum ise çalışma hayatı boyunca yapılan birikimlerin daha uzun bir döneme yayılmasına neden oluyor ve tasarrufların beklenenden daha erken tükenme riskini artırıyor.

Araştırmada, yalnızca devlet emekliliği olan AHV gelirine güvenmenin birçok kişi için yeterli olmayabileceği vurgulanıyor. Özellikle ikinci sütunda birikimi düşük olan çalışanlar ile gönüllü üçüncü sütun tasarrufu yapmayanların ilerleyen yaşlarda yaşam standartlarını korumakta zorlanabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, enflasyon, sağlık harcamaları ve bakım giderlerindeki artışın da emeklilik bütçesi üzerindeki baskıyı büyüttüğünü ifade ediyor.

Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri ise göçmen kökenli çalışanlara yönelik uyarılar oldu. İsviçre’de yaşayan, çalışan, ticaret yapan veya kendi işini yürüten birinci ve ikinci nesil Türk vatandaşlarının emeklilik planlamalarını yeniden değerlendirmeleri gerektiği belirtiliyor. Kariyerine geç başlayanlar, uzun süre yarı zamanlı çalışanlar veya iş değişiklikleri nedeniyle ikinci sütunda düşük birikime sahip olan kişilerin daha fazla risk altında olabileceği ifade ediliyor.

Finans uzmanları, emeklilik döneminde gelir kaybını en aza indirebilmek için AHV ve BVG hesaplarının düzenli olarak kontrol edilmesini, üçüncü sütun tasarruflarının mümkün olduğunca erken yaşta artırılmasını ve eksik prim dönemlerinin gözden geçirilmesini tavsiye ediyor. Özellikle serbest meslek sahipleri ve küçük işletme sahiplerinin bireysel emeklilik planlamasına daha fazla önem vermesi gerektiği belirtiliyor.

Araştırmacılar, İsviçre’de nüfusun yaşlanmasının önümüzdeki yıllarda emeklilik sistemini daha da zorlayacağını vurgularken, bireysel tasarruf ve uzun vadeli mali planlamanın artık bir tercih değil, ekonomik güvence açısından önemli bir gereklilik haline geldiğine dikkat çekiyor. #luzern#isviçre#schweiz#switzerland#haber

İsviçre’de yaşayan Türk ailelerin market alışverişlerinde yakından takip ettiği indirimli ürün uygulamalarında dikkat çeken bir değişiklik yaşandı. Ülkenin yaygın market zincirlerinden Denner, son kullanma tarihi yaklaşan taze gıda ürünlerinde uzun süredir uygulanan yüzde 50 indirim dönemini sona erdirdi.

Denner’in yeni uygulamasına göre, son kullanma tarihine iki gün kalan ürünlerde artık sabit şekilde yüzde 30 indirim yapılacak. Daha önce bazı ürünlerde önce yüzde 25, kapanışa kısa süre kala ise yüzde 50’ye varan indirimler uygulanabiliyordu. Yeni sistemle birlikte tüketiciler, “son saat indirimi” olarak bilinen daha yüksek oranlı fırsatları artık eskisi gibi bulamayacak.

Şirket, değişikliğin gıda israfını azaltma hedefiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Denner’e göre ürünlerin son güne bırakılmadan daha erken indirimli satışa sunulması, tüketicilerin bu ürünlere daha kolay yönelmesini sağlıyor. Böylece ürünlerin raflarda bekleyip çöpe gitme ihtimalinin azaltılması amaçlanıyor.

Ancak uygulama, özellikle mutfak masrafını düşürmek isteyen aileler, öğrenciler, emekliler ve indirimli alışveriş yapan dar gelirli tüketiciler açısından yakından izleniyor. İsviçre’de gıda fiyatlarının hane bütçeleri üzerindeki etkisi devam ederken, yüzde 50 etiketlerinin kalkması günlük alışveriş planlamasında yeni bir dönem anlamına geliyor.

Denner’in son dönemde gıda israfına karşı farklı projelere de yöneldiği biliniyor. Şirket, Too Good To Go iş birliği, “Wundertüte” uygulaması ve Caritas marketleriyle yürütülen et bağışı projesi gibi yöntemlerle satılamayan ancak tüketilebilir durumdaki ürünleri değerlendirmeye çalışıyor.

Tüketici uzmanları ise bu değişikliğin iki yönlü okunması gerektiğini belirtiyor. Bir yandan ürünlerin daha erken indirimle satılması gıda israfını azaltabilir. Diğer yandan, yüzde 50 indirimleri bekleyen tüketiciler için alışveriş maliyetleri artabilir. Bu nedenle ailelerin özellikle taze gıda alışverişlerinde etiketleri daha dikkatli takip etmesi ve yeni indirim düzenine göre bütçe planlaması yapması öneriliyor.

#denner#schweiz#isviçre#suisse#switzerland