İsviçre
İsviçre’de Artan Yaşam Maliyetleri: Ailelerin Mücadelesi
Cemil Baysal
İsviçre’de pandemiden sonra, insanların sıkça dile getirdiği bir konunun gerçekliği araştırılıyor. İşverenler ve esnaf, halkın alım gücünün azaldığını ve artık zorunlu olmayan şeylerin satın alınmadığını belirtirken, aileler enerji krizi bahanesi ve diğer artan maliyetler nedeniyle her şeyin pahalandığını ve ay sonunda ellerinde bir şey kalmadığını savunuyor. Yapılan son aile barometresi de bu durumu doğruluyor. Aileler gelecekten endişeli Haberi
Artan yaşam maliyetleri, İsviçreli ailelerin günlük yaşamında giderek daha fazla hissediliyor. Sabit maliyetler o kadar yüksek hale geldi ki, günlük hayatın pek çok alanında tasarruf yapmak zorunda kalınıyor. Bu özellikle gıda, gezi ve eğlence aktiviteleri için harcamaları etkiliyor.

Sabit maliyetlerde ayarlamalar
Bir çocuğa sahip olan Basel’den F ailesi, cep telefonu ve televizyon aboneliği dahil olmak üzere tüm sabit maliyetlerin arttığını belirtiyor. Yalnızca çocuğu ve ev işleriyle ilgilenmek için %60 çalışan yalnız bir anne olan S, ek gelirlerini zaman zaman Basel Joggeli Stadyumu’ndaki konserlerde çalışarak elde ediyor.
Gıda ve eğlence aktivitelerinde tasarruf
İki çocuklu Baselland’dan H ailesi, organik sebzeler gibi lüks harcamaların artık erişilemez bir lüks haline geldiğini vurguluyor. Geçinmek için bütçelerini dikkatlice ayarladıklarını ve genellikle geçinmek için kenardaki birikimlerine başvurmak zorunda kalıyorlar.
Üç çocuğu olan Bern’den V ailesi özellikle alkollü içki tüketiminde tasarruf yapıyor ve sinema gibi eğlence aktivitelerinden vazgeçiyor.
Eğlence davranışlarındaki değişiklikler
Üç çocuğu olan Frauenfeld’den S ailesi, artan maliyetler nedeniyle Europa Park gezilerini orman yürüyüşleriyle değiştirmek zorunda kaldıklarını belirtiyor.
Diğer aileler, bir çocuğu olan Bern’den H ailesi gibi, artan yaşam maliyetleri nedeniyle harcamalarını daha dikkatli düşünmek ve daha uygun alışveriş seçeneklerine yönelmek zorunda olduklarını fark ediyorlar.
Enflasyon orta sınıfı da etkiliyor
Artan yaşam maliyetleri artık sadece düşük gelirli kişiler için değil, aynı zamanda orta sınıf için de bir sorun haline geldi. İyi bir gelire sahip aileler bile artan maliyetlerle başa çıkmak için kısıtlamalar yapmak zorunda olduklarını bildiriyorlar. Bu durum, gelir skalasının alt ucundaki kişileri etkilemenin yanı sıra, finansal olarak güvende olduklarını düşünen orta sınıftaki kişileri de etkiliyor.

Bir Aile Basel’den, 1 Çocuk: Basel’de yaşayan S., tek çocuğuyla birlikte yaşayan bir anne. S., „Ani harcamalardan kaçınmak uzun zamandır alışkanlığımız“ diyor. Ancak sabit giderlerin artmasıyla mücadele ediyorlar. S., maddi sıkıntıları hafifletmek için ara sıra konserlerde çalışıyor.
Bir Aile Baselland’dan, 2 Çocuk: Baselland’de yaşayan C., iki çocuğuyla birlikte yaşayan bir anne. C., „Bütçemizi sıkı bir şekilde kontrol etsek de, ay sonunda sık sık bakiye yetersiz kalıyor“ diyor. Ekonomik nedenlerden dolayı, aileleri bisikletle seyahat etmeye yönlendiren C., ikinci el eşyalara yöneliyorlar.
Bir Aile Bern’den, 3 Çocuk: Bern’de yaşayan A., üç çocuğu olan bir baba. A., „Kişisel harcamalarımı kısmak zorunda kaldım“ diyor. Aile, artan fiyatlar nedeniyle bazı eğlence aktivitelerinden vazgeçmek zorunda kaldı.
Bir Aile Frauenfeld’den, 3 Çocuk: Frauenfeld’de yaşayan S., üç çocuğu olan bir anne. S., ailenin artan yaşam maliyetlerine ayak uydurabilmek için alışveriş alışkanlıklarını değiştirdiklerini söylüyor. Aile, daha uygun maliyetli aktivitelere yönelerek harcamalarını kısıtlamak zorunda kalıyor.

Bir Aile Bern’den, 1 Çocuk: Bern’de yaşayan L., bir çocuğu olan bir iş kadını. L., „Artan yaşam maliyetlerini gelirimizle birlikte hissetmek gerçekten şaşırtıcı“ diyor. Artan fiyatlar, ailenin günlük yaşamını olumsuz etkiliyor.
Bir Aile Zürih’ten, 2 Çocuk: Zürih’te yaşayan J., iki çocuğu olan bir baba. J., „Artan maliyetler nedeniyle daha dikkatli harcamalar yapmak zorundayız“ diyor. Aile, daha uygun fiyatlı marketlerden alışveriş yaparak ve ücretsiz veya düşük maliyetli aktivitelere katılarak bütçelerini dengelemeye çalışıyor.

Bir Aile Cenevre’den, 3 Çocuk: Cenevre’de yaşayan E., üç çocuğu olan bir anne. E., „Artan yaşam maliyetlerinin gelirleri karşılamakta zorlandığını“ ifade ediyor. Aile, yiyecek ve giyecek alışverişlerinde daha dikkatli olmaya çalışıyor ve lüks harcamalardan kaçınıyor.
Bir Aile Luzern’den, 1 Çocuk: Luzern’de yaşayan L., tek çocuğu olan bir baba. L., „Kira maliyetlerinin artışının aile bütçesini zorladığını“ ifade ediyor. Aile, daha küçük bir daireye taşınmayı veya ev dışında daha fazla zaman geçirmeyi düşünüyor.

Gündem
CENEVRE’DE 128 ÜLKE OTONOM SİLAHLARI GÖRÜŞÜYOR! YAPAY ZEKÂ SAVAŞTA ÖLÜM KARARI VEREBİLİR Mİ?
Birleşmiş Milletler çatısı altında Cenevre’de başlayan uluslararası görüşmelerde, insan müdahalesi olmadan hedef seçebilen ölümcül otonom silah sistemlerinin geleceği tartışılıyor. Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’nin 128 taraf devletini kapsayan süreçte, bağlayıcı kurallar hazırlanıp hazırlanmayacağı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. ABD, Rusya ve İsrail’in tutumu müzakerelerin en önemli başlıklarından biri.
Cenevre’de önemli güvenlik toplantısı
İsviçre’nin Cenevre kentinde, savaş teknolojilerinin geleceğini ilgilendiren önemli bir uluslararası konferans başladı.
16–20 Kasım 2026 tarihleri için planlanan toplantı, Birleşmiş Milletler çerçevesindeki Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’nin yedinci gözden geçirme konferansı kapsamında düzenleniyor.
Sözleşmeye 128 devlet taraf.
Bu sayı, bütün ülkelerin aynı öneriyi desteklediği anlamına gelmiyor. Tam tersine toplantının önemli amaçlarından biri, farklı görüşlere sahip devletlerin ortak bir yaklaşım geliştirip geliştiremeyeceğini değerlendirmek.
Ölümcül otonom silah sistemi nedir?
Otonom silah sistemleri, belirli koşullarda insanın her hedef için ayrı komut vermesine gerek kalmadan hedef belirleyebilen ve güç kullanabilen teknolojileri kapsıyor.
Bu sistemlerde sensörler, bilgisayar yazılımları ve bazı durumlarda yapay zekâ yöntemleri kullanılabiliyor.
Ancak her insansız hava aracı otonom silah değil.
Bir asker tarafından uzaktan kontrol edilen drone ile hedef seçimini kendi başına gerçekleştiren sistem arasında önemli fark bulunuyor.
Uluslararası görüşmelerin merkezinde, özellikle ölümcül güç kullanma kararında insan denetiminin hangi ölçüde zorunlu olması gerektiği sorusu yer alıyor.
Yapay zekâ neden tartışılıyor?
Yapay zekâ destekli sistemler büyük miktarda veriyi kısa sürede işleyebiliyor.
Bu teknolojiler, askeri sistemlerin çevreyi algılamasına ve belirli nesneleri tanımlamasına yardımcı olabiliyor.
Ancak savaş alanındaki koşullar her zaman öngörülebilir değil.
Sivillerin, askerlerin ve sivil yapıların bulunduğu karmaşık ortamlarda yanlış hedef belirlenmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle teknolojinin hızı kadar güvenilirliği, denetlenebilirliği ve hukuki sorumluluğu da tartışılıyor.
Bir sistem yanlış hedef seçerse kim sorumlu?
Uluslararası insancıl hukuk, silahlı çatışmalarda sivillerin korunmasına ve güç kullanımının belirli kurallara bağlı olmasına dayanıyor.
Otonom silah sistemleri, bu kuralların nasıl uygulanacağı konusunda yeni sorular ortaya çıkarıyor.
Bir sistemin yanlış hedef seçmesi durumunda sorumluluğun komutanda mı, operatörde mi, üreticide mi yoksa başka bir makamda mı olacağı tartışılıyor.
Bu nedenle bazı ülkeler, insan denetiminin açık biçimde korunmasını ve belirli otonom silahların yasaklanmasını istiyor.
ABD, Rusya ve İsrail’in tutumu
Reuters’ın 16 Kasım tarihli haberine göre ABD, Rusya ve İsrail, bağlayıcı yeni bir uluslararası anlaşma hazırlanmasına karşı çıkan ülkeler arasında.
Bu ülkelerin yaklaşımında mevcut uluslararası insancıl hukuk kurallarının uygulanması ve yeni bir anlaşmanın kapsamı öne çıkıyor.
ABD’nin bağlayıcı olmayan yönergeleri tercih ettiği aktarılıyor.
Rusya ise yeni kısıtlamalara ilişkin müzakerelerin başlatılması konusunda itirazlarını dile getiriyor.
Bu görüşler, bütün ülkelerin ortak bir anlaşmaya ulaşmasını zorlaştırıyor.
Avrupa ülkeleri ne istiyor?
Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa gibi ülkeler, gelecekte hazırlanabilecek uluslararası düzenlemenin hukuki niteliğinin açık bırakıldığı müzakere yaklaşımına destek veriyor.
Bazı diğer devletler ise doğrudan bağlayıcı bir protokol hazırlanmasını savunuyor.
Bu farklılıklar, otonom silah sistemleri konusunda uluslararası uzlaşmanın neden kolay olmadığını gösteriyor.
Birleşmiş Milletlerden çağrı
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, ölümcül otonom silah sistemlerine ilişkin açık yasaklar ve sınırlamalar geliştirilmesi çağrısında bulunuyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve çeşitli insan hakları kuruluşları da insan denetimi ve hesap verebilirlik konularına dikkat çekiyor.
Tartışmalar yalnızca teknik silah özellikleriyle sınırlı değil; etik, hukuk ve uluslararası güvenlik boyutlarını da kapsıyor.
İsviçre’nin rolü
Cenevre, uzun yıllardır uluslararası diplomasi ve insancıl hukuk görüşmelerinin önemli merkezlerinden biri.
Konferansın İsviçre’de yapılması, ülkenin uluslararası müzakerelere ev sahipliği yapma rolünü bir kez daha öne çıkarıyor.
Ancak görüşmelerin Cenevre’de düzenlenmesi, bütün önerilerin İsviçre tarafından desteklendiği anlamına gelmiyor.
Yeni bir uluslararası yasak kabul edildi mi?
16–17 Kasım itibarıyla bütün taraf devletlerin üzerinde anlaştığı yeni bir küresel yasak açıklanmış değil.
Görüşmelerin amacı, gelecekte hangi kuralların hazırlanabileceğini değerlendirmek.
Bir anlaşmanın bağlayıcı olup olmayacağı ve hangi silah sistemlerini kapsayacağı henüz müzakere konusu.
Sonuç: Cenevre’deki görüşmeler, yapay zekâ destekli savaş teknolojilerinin geleceği açısından önemli. Ancak devletler, ölümcül otonom silahların nasıl sınırlandırılacağı konusunda henüz ortak bir noktaya ulaşmış değil.
Gündem
İSVİÇRE’DE İLTİCA BAŞVURULARI YÜZDE 16 AZALDI! EKİM AYINDA 2.210 KİŞİ BAŞVURDU
İsviçre Federal Göç Sekreterliği’nin açıkladığı ekim ayı istatistikleri, iltica başvurularının geçen yılın aynı dönemine göre gerilediğini ortaya koydu. Ancak bir önceki aya göre başvurularda artış yaşandı. Afganistan ve Eritre ilk sıralarda yer alırken, ekim ayında 567 kişiye iltica hakkı tanındı.
Ekim ayında 2.210 iltica başvurusu kaydedildi
İsviçre Federal Göç Sekreterliği (SEM), 16 Kasım 2026 tarihinde ekim ayına ilişkin iltica istatistiklerini yayımladı.
Resmî verilere göre ekim ayında toplam 2.210 iltica başvurusu kaydedildi. Ekim 2025’te başvuru sayısı 2.643 olarak açıklanmıştı.
Böylece bir yıllık dönemde başvuru sayısı 433 kişi azaldı. Bu değişim yaklaşık yüzde 16’lık düşüşe karşılık geliyor.
Ancak rakamlar farklı dönemlerle karşılaştırıldığında farklı sonuçlar ortaya çıkıyor. Eylül 2026’da 2.122 olan başvuru sayısı, ekim ayında 88 kişi arttı. Aylık artış yüzde 4 oldu.
SEM, iltica başvurularının genellikle yaz sonu ve sonbaharda arttığını, kış aylarında ise azalma eğilimi gösterdiğini belirtiyor.
En fazla başvuru Afganistan’dan
Ekim ayında başvuruların geldiği başlıca ülkeler şöyle sıralandı:
| Ülke | Başvuru sayısı |
|---|---|
| Afganistan | 498 |
| Eritre | 430 |
| Cezayir | 236 |
| Etiyopya | 171 |
| Somali | 163 |
Afganistan ilk sırada bulunurken Eritre ikinci sırada yer aldı.
Bu sayılar başvuru sayısını gösteriyor. Başvuran kişilerin tamamının iltica hakkı kazandığı anlamına gelmiyor.
İlk başvurular ile diğer başvurular arasındaki fark
SEM’in verilerine göre 2.210 başvurunun 1.881’i birincil başvuru olarak kaydedildi.
Kalan 329 başvuru ise ikincil başvuru kategorisinde yer aldı.
Bu kategori, İsviçre’de doğan çocuklar, aile birleşimiyle bağlantılı işlemler ve tekrar başvurular gibi farklı durumları kapsıyor.
Geçen yılın aynı ayına kıyasla birincil başvurular yüzde 16, ikincil başvurular ise yüzde 19 azaldı.
567 kişiye iltica hakkı tanındı
Federal Göç Sekreterliği ekim ayında 2.419 iltica dosyası hakkında ilk derece kararı verdi.
Bu değerlendirmeler sonucunda 567 kişiye iltica hakkı tanındı.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı var: Karara bağlanan dosyalar, yalnızca ekim ayında yapılan başvurulardan oluşmuyor.
Dolayısıyla 567 sayısını 2.210’a bölerek ekim ayındaki başvuruların kabul oranını hesaplamak doğru değil.
732 kişi İsviçre’den ayrıldı
Ekim ayında 732 kişinin ülkeden ayrılışı yetkililer tarafından kayıt altına alındı.
Bu kişilerin 418’i kendi imkânlarıyla ayrıldı.
Diğer 314 kişi ise polis eşliğinde ülkelerine, sorumlu Dublin devletine veya başka bir üçüncü ülkeye gönderildi.
Bu rakamlar, farklı hukuki süreçlerin sonuçlarını içeriyor. Ülkeden ayrılan herkesin ekim ayında iltica başvurusu yaptığı varsayılamaz.
İltica başvurularının azalması ne anlama geliyor?
Başvurulardaki düşüşün tek bir nedeni olduğunu söylemek mümkün değil.
Uluslararası çatışmalar, Avrupa’ya ulaşım güzergâhları, sınır uygulamaları ve mevsimsel hareketlilik gibi çeşitli faktörler başvuru sayılarını etkileyebiliyor.
Ayrıca iltica istatistikleriyle İsviçre’deki normal oturum izinleri birbirine karıştırılmamalı.
B ve C oturum iznine sahip kişilerin haklarında, bu istatistik nedeniyle otomatik bir değişiklik meydana gelmiyor.
Önümüzdeki aylarda ne bekleniyor?
Başvurulardaki düşüşün devam edip etmeyeceği, sonraki aylara ilişkin istatistiklerle daha net anlaşılacak.
Ekim verileri, yıllık karşılaştırmada azalma olduğunu gösterirken aylık karşılaştırmada sınırlı artışa işaret ediyor.
Sonuç: İsviçre’de iltica başvuruları ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 azaldı. Ancak bu gelişme, iltica başvurularının durdurulduğu veya yeni bir genel yasak yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Gündem
İSVİÇRE’DE S OTURUM STATÜSÜ SAHİPLERİ İÇİN SEYAHAT KOLAYLIĞI KORUNACAK! FEDERAL KONSEYDEN YASA TEKLİFİ
İsviçre Federal Konseyi, Ukrayna’dan gelen S koruma statüsü sahiplerinin yurt dışına seyahat kolaylıklarını sürdürmesini amaçlayan yasa değişikliği teklifini parlamentoya sundu. Buna karşılık iltica başvurusu sahipleri ve geçici kabul edilen kişiler için daha sıkı seyahat kuralları gündemde. Düzenlemeler henüz yeni bir genel seyahat yasağı olarak yürürlüğe girmiş değil.
Federal Konsey ne kararlaştırdı?
İsviçre Federal Konseyi, 11 Kasım 2026 tarihli toplantısında Yabancılar ve Entegrasyon Yasası’nda (AIG) değişiklik yapılmasına ilişkin mesajı kabul etti.
Teklifin amacı, Ukrayna’dan gelen ve S koruma statüsüne sahip kişilerin mevcut yurt dışı seyahat kolaylıklarını korumak.
Bu kişiler için seyahat izni almadan yurt dışına çıkabilme ve İsviçre’ye geri dönebilme imkânının sürdürülmesi öngörülüyor.
Ancak düzenleme, bütün yabancı uyrukluların aynı koşullarla seyahat edebileceği anlamına gelmiyor.
2021 yılında alınan karar neden uygulanmadı?
İsviçre Parlamentosu Aralık 2021’de iltica başvurusu sahipleri, geçici kabul edilen kişiler ve geçici koruma altındaki kişilerin yurt dışı seyahatlerine ilişkin daha sıkı kurallar kabul etmişti.
Bu kurallar, söz konusu kişilerin yalnızca istisnai durumlarda yurt dışına çıkabilmesini öngörüyordu.
Ancak Federal Konsey bu hükümleri yürürlüğe koymadı.
Bunun önemli nedenlerinden biri, Mart 2022’de Ukrayna’dan gelen kişiler için S koruma statüsünün ilk kez etkinleştirilmesiydi.
Ukrayna’dan gelenler için özel durum
Ukrayna’dan gelen S statüsü sahiplerine seyahat konusunda kolaylık tanınmıştı.
Federal Konsey, bu uygulamanın devam etmesini istiyor.
İsviçre’nin yaklaşımı, biyometrik pasaport taşıyan Ukrayna vatandaşlarının Schengen bölgesinde belirli koşullarla 90 güne kadar vizesiz kalabilmesine ilişkin Avrupa uygulamasıyla da bağlantılı.
Ancak Schengen bölgesinde vizesiz seyahat hakkı, her ülkeye sınırsız giriş veya kalış hakkı anlamına gelmiyor.
Seyahat süresi, pasaport ve giriş koşulları ayrıca geçerli.
Ukrayna’ya dönüşlerde süre sınırı
Federal açıklamada, İsviçre hukukunda Ukrayna’da kalış süresi için altı aylık dönemde 15 günlük bir sınır bulunduğu belirtiliyor.
Bu ayrıntı, S koruma statüsü sahiplerinin seyahat planlarını değerlendirirken önem taşıyor.
Söz konusu süre ve statünün korunmasına ilişkin şartlar, bireysel durumlara göre ilgili makamlarla kontrol edilmeli.
İltica başvurusu sahipleri için durum
Federal Konseyin gündemindeki düzenleme, iltica başvurusu sahipleri açısından daha sıkı seyahat kurallarını da içeriyor.
İltica başvurusu sürecinde bulunan kişilerin hukuki durumu, S koruma statüsü sahiplerinden farklı.
Bu nedenle aynı seyahat haklarının bütün statüler için geçerli olduğu düşünülmemeli.
F, S ve N statüleri birbirinden farklı
İsviçre’de göç ve iltica alanında kullanılan statüler farklı hukuki durumları ifade ediyor.
S statüsü, geçici koruma kapsamında verilen bir statü.
F statüsü, geçici kabul durumuyla bağlantılı.
N statüsü ise iltica başvurusu sürecindeki kişilerle ilişkili.
Bu statülerin her birinde seyahat, çalışma ve ülkede kalma koşulları farklı olabiliyor.
B ve C oturum sahiplerini etkiliyor mu?
11 Kasım’da açıklanan teklif, esas olarak iltica ve geçici koruma statüleriyle bağlantılı seyahat düzenlemelerine ilişkin.
Bu nedenle İsviçre’deki bütün B veya C oturum sahiplerine yeni bir genel seyahat yasağı getirildiği şeklinde yorumlanmamalı.
Normal oturum izni sahiplerinin seyahat koşulları, vatandaşlıklarına, pasaportlarına ve gidilecek ülkenin kurallarına göre değerlendiriliyor.
Yeni kurallar yürürlüğe girdi mi?
Hayır.
Federal Konseyin 11 Kasım’daki açıklaması bir yasa değişikliği teklifine ilişkin.
Teklifin parlamentoda değerlendirilmesi gerekiyor.
Ayrıca S statüsü sahipleri için öngörülen özel düzenlemenin, 2021 yılında kabul edilen diğer seyahat hükümleriyle birlikte yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bu nedenle haberin, yeni bir seyahat yasağı başlamış gibi aktarılması doğru değil.
Sonuç: İsviçre Federal Konseyi, Ukrayna’dan gelen S koruma statüsü sahiplerinin seyahat kolaylığını korumayı amaçlıyor. Diğer bazı iltica statülerine ilişkin daha sıkı kurallar ise yasama sürecinin parçası.
-
Gündem2 Jahren agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi3 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi3 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre3 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam3 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem2 Jahren ago
ERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya2 Jahren ago
META’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem2 Jahren ago
TÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


