9 Haziran’da İsviçre’de önemli oylamalar gerçekleşti. Bu oylamalar, çeşitli konuları içeriyordu ve İsviçreli seçmenlerin katılımıyla yapıldı. Sonuçlara göre, üç konuda “Hayır” oyu çıktı ve bir konuda “Evet” oyu çıktı. Özetle, üç konuda reddedilen girişimler ve bir konuda kabul edilen yasa değişikliği var. Uzun yıllardır tartışma konusu olan Sağlık Sigortası Primleri’nin Azaltılması ve Sağlık Maliyetlerini Frenleme Girişimi ilginç bir şekilde halkın hayır oyuyla karşılaştı. Oylamaların sonuçları ve konuların detayları şöyle:

İsviçre Saati Saat 15:00 itibariyle sonuçlar şöyle. Ufak değişiklikler olabilir ancak sonuçlar değişmeyecek.

1. Prämien-Entlastungs-Initiative adlı Girişim Prim Yardımı Girişimi:
   • Oylamada, sağlık sigortası primlerinin azaltılması için iki girişim değerlendirildi.
   • Birinci girişim olan Prim Yardımı Girişimi, kişilerin gelirlerinin maksimum %10’unun sağlık sigortası primlerine harcanmasını öngörüyordu.
   • Seçmenlerin %56’i bu girişime “Hayır” dedi.
   • Bu girişim, sağlık sigortası primlerinin artan yükünü hafifletmeyi amaçlıyordu. Zira sağlık sigortası primleri, tedavi maliyetlerindeki artışlarla birlikte önemli ölçüde artmıştı.
2. İsviçre’de sağlık sigortası primlerinin azaltılması amacıyla iki önemli girişim oylanmıştır. Bunlardan biri olan “Prim Yardımı Girişimi”, aylık gelirin maksimum %10’unun sağlık sigortası primlerine harcanmasını öneriyordu. Ancak, halkın %56’sı bu girişime “Hayır” dedi.
3. Bu girişim, sağlık sigortası primlerinin artan maliyetleriyle mücadele etmeyi hedefliyordu. Öneriye göre, kişilerin gelirlerinin en fazla %10’u sağlık primlerine harcanabilecek ve bu oranı aşanlar için Hükümet ve kantonlar destek sağlayacaktı. Federal Hükümet’in karşı teklifi ise kantonların sağlık primlerinde artış yapmalarını öngörüyordu.
4. Federal Hükümet’in karşı teklifi kabul edilerek, kantonlara sağlık primlerinde artış yapma zorunluluğu getirilmiştir. Bu durum, kantonlara ek maliyetler getirecek ve Federal Hükümet’in prim indirimlerine yapacağı katkılar artacak.
5. SP İsviçre, Prämienentlastungsinitiative’nin reddedilmesinden hayal kırıklığı duyduğunu belirtti.
6. Parti, “patlayan sağlık sigortası primlerinin halkı ciddi şekilde zorlamaya devam edeceğini” yazarak üzüntüsünü dile getirdi. SP şimdi İsviçre’de bir kamusal sağlık sigortası için bir inisiyatif başlatma yolunda ilerleyeceğini duyurdu.

İsviçre İşçi Sendikaları Konfederasyonu (SGB), Prämienentlastungsinitiative’nin başarısız olmasından üzüntü duyduğunu ve bir karşı önerinin hızlı bir şekilde uygulanmasını talep ettiğini belirtiyor. İnisiyatif, sağlık sigortası primlerinin yükünü hafifletmeyi kolaylaştıracaktı. Normal ve düşük gelire sahip çalışanlar, zorunlu kesintiler yapıldıktan sonra bugün 2016’dan daha az gelire sahipler. Unia sendikası için ise artık maaşların artması gerektiği açıktır.

1. Kostenbremse-İnitiative adlı Girişim Maliyetleri Frenleme Girişimi:
   • Bu girişim, sağlık sigortası primlerinin artış hızını kontrol altına almayı hedefliyordu.
   • Seçmenlerin %65’i bu girişime “Hayır” oyu kullandı.
   • Maliyetleri Frenleme Girişimi, sağlık sistemindeki maliyetlerin artış hızını yavaşlatarak, sağlık sigortası primlerini daha sürdürülebilir bir seviyede tutmayı amaçlıyordu.
2. İsviçreli seçmenler, Maliyetleri Frenleme Girişimi’ne %65’i oranında “Hayır” dedi. Bu girişim, sağlık sigortası maliyetlerinin kontrol altına alınmasını amaçlıyordu.
3. 1996’dan bu yana geçerli olan mevcut sistemde, sağlık masrafları zorunlu sağlık sigortası tarafından karşılanıyor. Ancak bu süre zarfında maliyetler ve sigorta primleri önemli ölçüde arttı. Girişim, gelecekteki maliyet artışlarını ücretler ve ekonomik büyüme ile sınırlamayı hedefliyordu. Bu çerçevede Federal Hükümet, kantonlar, sağlık sigortacıları ve hizmet sağlayıcıları, maliyet artışlarını belirli sınırlar içinde tutacak önlemler alacaktı.
4. Girişimi destekleyenler, sağlık sistemindeki maliyet artışlarının kontrol altına alınmasının önemli olduğunu savunurken, karşı çıkanlar ise mevcut sağlık sigortası modelini değiştirmenin gerekli olmadığını düşünüyorlardı.
5. Federal Hükümet ve Federal Meclis, girişime “Hayır” derken, alternatif bir teklif sunuyorlardı. Girişimin reddedilmesi üzerine, Federal Hükümet’in teklifi kabul edildi. Buna göre Federal Hükümet, sağlık sisteminde yer alan aktörlerle işbirliği yaparak, maliyet artışlarını belirli aralıklarla kontrol edecek ve gerektiğinde yeni önlemler alacak.

1. Für Freiheit und körperliche Unversehrtheit adlı Girişim Özgürlük ve Fiziksel Bütünlük İçin Girişimi:
   • Bu girişim, fiziksel veya zihinsel bütünlüğe yapılacak her türlü müdahalenin, ilgili kişinin rızası olmadan gerçekleşmemesi gerektiğini savunuyordu.
   • Seçmenlerin %75’i bu girişime “Hayır” dedi.
   • Özgürlük ve Fiziksel Bütünlük İçin Girişimi, özellikle sağlık alanında, bireylerin kendi bedenleri üzerinde tam hakimiyetini sağlamayı amaçlıyordu.
2. İsviçre vatandaşları, %75 oy oranıyla bu girişimi reddetti. Federal Hükümet ve Federal Meclis, girişime “Hayır” denilmesini tavsiye etmişlerdi.
3. Koronavirüs salgını 2020 baharında İsviçre’ye ulaştı. Federal Hükümet, halkı virüsün etkilerinden korumak için sağlık sistemine aşırı yüklenmeleri önlemek amacıyla önlemler almıştı.
4. Dünya genelinde araştırmacılar, yeni virüse karşı aşı geliştirirken, halk ve sağlık çalışanları aşıları pandemiden çıkış yolu olarak görmüşlerdi. Ancak bazı kesimler aşılara olumsuz bakmıştı.
5. 2020 sonbaharında başlatılan girişim, fiziksel veya zihinsel bütünlüğe yapılan müdahalelerin ilgili kişinin rızası olmadan yapılamayacağını savunuyordu. Federal Hükümet ve Federal Meclis’e göre, fiziksel bütünlük temel bir hak olarak kabul ediliyor ve hiç kimsenin rızası olmadan aşı yapılması kabul edilemez.
6. Aşı Karşıtları Vazgeçmiyor: Yeniden Başlatmayı Düşünüyorlar
7. Aşı karşıtları, Pazar günü Stopp-Impfpflicht inisiyatifinin belirgin bir şekilde reddedilmesinin ardından pes etmiyor. Inisiyatifin öncüsü Richard Koller, yaptığı açıklamada, “Inisiyatifi yeniden başlatmayı düşünüyoruz” dedi.
8. İsviçre Özgürlük Hareketi (FBS) Başkanı olan Koller, inisiyatifin daha net bir şekilde formüle edilmesinin bir seçenek olduğunu belirtti. Bir diğer seçenek ise ilgili bir parlamenter inisiyatif olabilir.
9. Kanton Sağlık Direktörleri Konferansı (GDK) ise, belirgin “hayır” sonucunun, inisiyatifin gerçek bir sorunu ele almadığını gösterdiğini belirtti.
10. Stopp-Impfpflicht inisiyatifi, fiziksel veya zihinsel bütünlüğe yapılan müdahalelerin ilgili kişinin onayını gerektirdiğini talep ediyordu. Inisiyatif sahipleri, bu tür müdahalelere örnek olarak aşıları gösterdi.

1. Bundesgesetz über eine sichere Stromversorgung mit erneuerbaren Energien adlı Girişim Yenilenebilir Enerjilerle Güvenli Elektrik Tedarikine İlişkin Yasa Değişikliği:
   • Bu oylamada, yenilenebilir enerjilerle güvenli elektrik tedarikine ilişkin federal yasa değişikliği değerlendirildi.
   • Seçmenlerin %69’u bu yasa değişikliğine “Evet” dedi.
   • Bu yasa değişikliği, İsviçre’nin enerji arz güvenliğini sağlamak ve iklim hedeflerine ulaşmak için yenilenebilir enerjilere daha fazla yatırım yapılmasını teşvik etmeyi amaçlıyordu.

Bu oylamaların sonuçları, İsviçre’deki sağlık sistemi, bireylerin hakları ve enerji politikası gibi önemli konularda toplumun ne yönde ilerlemek istediğine dair bir gösterge olarak değerlendirilebilir. Oylama sonuçları, hükümetin ve vatandaşların farklı politika önerileri ve beklentileri arasındaki dengeyi bulma çabalarını yansıtıyor.

İsviçre vatandaşları, 29 Eylül 2023 tarihli Federal Enerji Yasası ve Elektrik Tedarik Yasası’nda değişiklik önerisini kabul etti. Referandumda %68 oranında “Evet” oyu kullanıldı.

Bu düzenleme, İsviçre’nin yenilenebilir enerji kaynaklarından daha fazla elektrik elde etmesini sağlayarak güvenli elektrik arzını güçlendirmeyi amaçlıyor. Federal Hükümet ve Federal Meclis, bu yasal düzenlemeye “Evet” denilmesini önermişti.

Yasa, elektrik arzının yeniden yapılandırılması ve uluslararası çatışmalar gibi nedenlerle artan enerji ihtiyacını karşılamak için yenilenebilir enerji kaynaklarının hızla kullanılmasını teşvik ediyor. Ayrıca, iklim hedeflerine ulaşmak için yenilenebilir enerjilere geçişi hızlandırmayı hedefliyor.

Yasal düzenleme, güneş enerjisi sistemlerinin kullanımını teşvik ederken hidroelektrik, güneş ve rüzgar enerjisi gibi ulusal öneme sahip üretim tesislerinin inşasını kolaylaştırıyor.

Karşıtlar, yasanın ormanların ortadan kaldırılmasına ve doğal alanların bozulmasına izin verdiğini iddia ediyorlar. Ancak destekçiler, mevcut binalarda ve altyapıda güneş enerjisi sistemlerinin kullanımının öncelikli olduğunu savunuyorlar.

İsviçre Elektrik Şirketleri Birliği (VSE), İsviçre halkının Enerji Kapsamı Yasası’na verdiği onayı memnuniyetle karşılıyor. Verband Schweizerischer Elektrizitätsunternehmen (VSE) tarafından yapılan açıklamada, halkın onayıyla “daha temiz İsviçre elektriği talep edildiği açıkça belirtilmektedir.”
VSE ayrıca, “enerji sistemimizin dönüşümüne açık bir şekilde bağlılık” görüyor ve “yenilenebilir enerji üretiminin birçok projesinin şimdi uygulanması için net bir talimat olduğunu” yazıyor.
Yüksek onay sayesinde, İsviçre’nin enerji güvenliğini artırmak ve enerji arzını yabancı ülkelere bağımlılığını azaltmak için birçok önlem alınabilir.

Yeşiller Partisi, Elektrik Yasası’nın muhtemelen kabul edileceği haberine sevinirken, SP’nin girişimi olan Prämienentlastungsinitiative’nin reddedileceği tahmini karşısında hayal kırıklığına uğradı. Şimdi parti, gelir ve varlığa göre değişen sağlık sigorta primleri talep ediyor.

Mitte Başkanı Gerhard Pfister, “Tabii ki biraz hayal kırıklığına uğradım,” dedi. Daha düşük primler konusu henüz gündemden düşmedi. Bu konuda çalışmaya devam edeceklerini belirtti.

SP’nin Hayal Kırıklığı, Ancak Mücadeleye Devam: “Sağlık Sigortası Primleri Hâlâ Birinci Endişe Konusu”

SP, prim tavanının reddedilmesinden dolayı hayal kırıklığı yaşıyor, ancak mücadeleden vazgeçmiyor. SP Grup Başkanı Samira Marti, “Hayır eğilimi hayal kırıklığı yarattı. Sağlık sigortası primleri, İsviçre halkı için hâlâ birinci endişe konusudur. Gelecekte de bu konu için çaba göstermeye devam edeceğiz,” dedi.

Ret nedenlerinin detaylı olarak analiz edilmesi gerektiğini belirten Marti, kampanya süresince yayılan korku ve yanlış bilgilendirmelerin de etkili olduğunu düşünüyor. Özellikle katma değer vergisinin otomatik olarak artacağı gibi yanlış bilgilerin yaygın olduğunu söyledi.

SP Ulusal Konsey Üyesi Sarah Wyss da hayal kırıklığını dile getirdi, ancak mücadeleye devam edeceklerini vurguladı. Wyss, “Kamu sağlık sigortasını desteklemeye devam edeceğiz,” dedi. Bu projenin 20 yıl önce de gündeme geldiğini ancak reddedildiğini hatırlatan Wyss, bugün belki daha iyi bir şansa sahip olabileceğini belirtti ve konunun daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini ifade etti.

GLP’den Patrick Hässig ise reddedilmenin sevindirici olduğunu belirtti. Halkın, bu düzenlemenin finansmanı için vergilerin artırılması gerekeceğinin farkına vardığını ve bunu kabul etmek istemediğini söyledi.

Siyaset bilimci Martina Mousson ise %43’lük evet oyunun SP için bir başarı olarak görülebileceğini düşünüyor. SP’nin seçmen tabanı dışındaki kişiler ve Yeşiller de prim tavanı için evet oyu verdiler. SP, önemli bir konuyu gündeme taşıyarak parlamentonun karşı bir öneri geliştirmesini sağladı.