Gündem
Dijital Kimlik Sandıkta: İsviçre 28 Eylül’de E-ID’ye ‘Evet’ mi Diyecek, ‘Hayır’ mı?”
İsviçre’nin Sesi +41Haber, 28 Eylül 2025 tarihli oylamayı (Volksabstimmung) mercek altına aldı. Halkın anlayacağı dille: İsviçreliler neyi oyluyor? “Evet” ve “Hayır” cephelerinin argümanları neler? Partilerin konumları nasıl? Hepsi bu haberde.
İsviçre, E-ID’ye Yeniden Sandık Başında
Almanca: E-ID-Gesetz (Elektronisches Identitätsgesetz) — Gesetzesentwurf zum digitalen Identitätssystem
İtalyanca: Legge sull’E-ID (Legge sull’identità elettronica) — disegno di legge relativo al sistema di identità digitale
Fransızca: Loi sur l’E-ID (Loi sur l’identité électronique) — projet de loi relatif au système d’identité numérique
İsviçre halkı 28 Eylül’de, uzun süredir tartışılan dijital kimlik (E-ID) sistemine ilişkin yasayı oylayacak. Yasa kabul edilirse vatandaşlar, devletin sağladığı resmi elektronik kimlik ile internet üzerinde kendilerini güvenli bir şekilde tanıtabilecek.
Ne Getiriyor?
Yeni E-ID sistemi, Federal Hükûmet tarafından verilerek ve tamamen devletin işlettiği altyapı üzerinden çalışacak. Vatandaşlar, akıllı telefonlarına yükleyecekleri resmi “swiyu” cüzdan uygulaması aracılığıyla yalnızca E-ID değil, ileride ehliyet, diploma ya da ikamet belgesi gibi başka resmi belgeleri de dijital olarak taşıyabilecek.
Yasa, kimlik kullanımını isteğe bağlı ve ücretsiz kılıyor. Fiziksel kimlikler geçerliliğini koruyacak. Özel şirketlerin sürece doğrudan müdahil olmaması, kişisel verilerin yalnızca federal veri merkezlerinde saklanması ve “minimum veri paylaşımı” ilkesi —örneğin yaş doğrulamasında sadece “18 yaş üstü” bilgisi verilmesi— güvenlik açısından önemli yenilikler arasında gösteriliyor.
Destekçiler Ne Diyor?
Federal Konsey ve Parlamento yasaya açık destek veriyor. Tasarı, Ulusal Konsey’de 170’e 25, Eyaletler Konseyi’nde ise 43’e 1 oyla kabul edildi. Hükûmete göre İsviçre’nin dijitalleşmede geri kalmaması için bu adım zorunlu.
Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller, Yeşil Liberaller (GLP), Liberaller (FDP) ve Merkez Partisi (Die Mitte) de “evet” cephesinde yer alıyor. Bu partiler, devletin sorumluluk üstlendiğini, vatandaşların gizliliğinin korunduğunu ve işlemlerin kolaylaşacağını vurguluyor.
Evetçiler, e-ID’nin banka hesabı açmaktan elektronik imza kullanımına, devlet kurumlarıyla çevrimiçi temaslardan şirket kuruluşuna kadar günlük yaşamı kolaylaştıracağını savunuyor.
Muhaliflerin Kaygıları
İsviçre Halk Partisi (SVP) delegeleri, Eğitimli Demokratik Birlik (EDU), Korsan Partisi ve çeşitli sivil inisiyatifler ise “hayır” çağrısı yapıyor.
Karşıt cephenin temel argümanı, devletin elinde toplanacak büyük miktarda verinin kötüye kullanılabileceği endişesi. Ayrıca sistemin zamanla fiilen zorunlu hale gelmesinden, bankalar veya özel şirketlerin e-ID’siz işlem yapmayı reddetmesinden korkuluyor. Bazı gruplar, bunun uzun vadede gözetim devletine veya sosyal kredi benzeri sistemlere kapı aralayabileceğini öne sürüyor.
Partilerin Konumları
- Evet: SP, Yeşiller, GLP, FDP, Die Mitte
- Hayır: SVP (delegeler resmî olarak karşı çıktı), EDU, Korsan Parti
- Destek Tavsiyesi: Federal Konsey ve Parlamento
Partilerin Konumları
| Parti | Konum / Tutum |
|---|---|
| SP — Sozialdemokratische Partei (Sosyal Demokrat Parti) | Evet diyor. “Yeni e-ID önemli eleştirileri giderdi, devlet tarafından işletilecek, ücretsiz ve gönüllü olacak, gizliliğe saygı gösterilecek” gibi gerekçelerle destekliyor. |
| Grüne (Yeşiller) | Evet yönünde. Mevcut teklifin dijitalleşme sürecinde önemli bir adım olduğunu, verilen eleştirilerin birçoklarının karşılandığını savunuyorlar. |
| GLP — Grünliberale Partei (Yeşil Liberal Parti) | Evet desteği var. Yasada devletin sorumluluğu, veri gizliliği ve e-ID’nin gönüllü olması gibi hususlar GLP için kabul edilebilir durumda. |
| FDP — The Liberals (Parti liberal-konservatif) | Evet diyenler arasında. Yeni e-ID yasasının dijitalleşme, bürokrasinin azaltılması gibi avantajları olduğu düşünülüyor. |
| Die Mitte (Merkez / Die Mitte) | Evet. Yasaya destek veren partiler arasında yer alıyor. |
| SVP — Schweizerische Volkspartei (Halk Partisi / İsviçre Halk Partisi) | Resmî olarak hayır parolası vermiş durumda. Parti delegeleri toplantısında e-ID yasasına karşı çıkma kararı almış. Ancak dikkat çekmek gerekir ki, partinin bazı milletvekilleri ya da üyeleri arasında “evet” diyen de var. |
| EDU — Eidgenössisch-Demokratische Union | Hayır cephesinde. Veri gizliliği, devletin yetkileri, özel sektör vs. riskler konusunda daha eleştirel bir yaklaşım benimsiyor. |
| Diğer küçük partiler / oluşumlar (Pirat Parti vs.) | “Hayır” yönünde. Özellikle “Digital Integrity Schweiz” gibi oluşumlar ve Piratenpartei, genç kesimler bu yasada veri güvenliği eksiklikleri olabileceği ve devlet-kontrolünün fazla olacağı yönünde eleştiriler yapıyor. S |
Kamuoyu Yoklamaları
SRG SSR’nin yaz sonunda yayımladığı ilk ankete göre seçmenlerin yaklaşık %60’ı yasaya “evet” deme eğiliminde. Ancak özellikle yurtdışındaki İsviçreliler arasında kararsızların oranı daha yüksek. Seçim tarihi yaklaştıkça kampanyaların etkisiyle dengelerin değişip değişmeyeceği merak konusu.
Sonuç
28 Eylül’deki oylama, yalnızca teknik bir düzenleme değil; İsviçre’nin dijital devlet vizyonunun da sınavı olacak. Kabul edilirse vatandaşlar, resmi kimliklerini dijital dünyada güvenle kullanabilecek. Reddedilirse, ülke bir kez daha dijital kimlik konusunda yol ayrımında kalacak.
E-ID’ye “Evet” mi “Hayır” mı verirsiniz?
- Neden?
Dijital kimlik sizce günlük hayatı gerçekten kolaylaştıracak mı, yoksa yeni bağımlılıklar mı yaratacak?
“Gönüllülük” ilkesinin uzun vadede fiilen zayıflamasından endişe ediyor musunuz?
- Banka/operatör gibi kurumların E-ID’yi şart koşması sizce mümkün mü?
Veri güvenliği: Devletin işlettiği merkezi bir altyapıya kişisel verilerinizi emanet etmeye ne kadar rahatsınız?
Alternatifler: E-ID yerine/yanında daha “dağıtık” veya anonim çözümler (yalnızca yaş kanıtı gibi) ister miydiniz?
Erişilebilirlik: Akıllı telefonu olmayanlar veya yaşlılar için bu sistem nasıl kapsayıcı hale getirilmeli?
Kullanım alanları: İlk olarak hangi işlemlerde E-ID’yi kullanmayı düşünürsünüz? (e-devlet, banka hesabı, ehliyet/diploma doğrulama, abonelik vb.)
Kırmızı çizginiz: Hangi koşul gerçekleşirse E-ID’ye kesin “hayır” dersiniz? Hangi güvence gelirse “evet”e yaklaşırdınız?
Analiz: Evet mi, Hayır mı?
Ben tarafsız bir gözlemci olarak oy veremem. Ancak İsviçre halkının karşısındaki tercihleri şöyle özetlemek mümkün:
“Evet” demenin gerekçeleri
- Dijital kimlik devletin kontrolünde olacak; özel şirketlerin rolü tamamen ortadan kalktı.
- Kişisel veriler federal veri merkezlerinde korunacak, minimum veri paylaşımı ilkesi güvenliği artırıyor.
- İşlemler kolaylaşacak: banka hesabı açma, resmi belgeler alma, abonelik yapma, e-devlet girişleri hızlanacak.
- İsviçre’nin dijitalleşmede geri kalmaması için stratejik bir adım.
“Hayır” demenin gerekçeleri
- Devlet elinde toplanacak verilerin kötüye kullanılma ihtimali var.
- Bugün gönüllü olan sistemin yarın fiilen zorunlu hale gelmesi olası.
- Merkezi altyapı, gözetim ve profil çıkarma riskini beraberinde getirebilir.
- “Sosyal kredi sistemi” benzeri yapılar için teknik altyapı oluşmuş olur.
Son söz
28 Eylül’de sandığa giden İsviçreliler, sadece bir teknik düzenlemeye değil; dijital geleceğin yönüne karar verecek. Bu tercihin ülkenin dijital kimlik vizyonunu onlarca yıl etkilemesi bekleniyor.
İsviçre’nin Sesi sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlara yorum yaparak katılın.



Gündem
İSVİÇRE’DE AİLELERİN YENİ TERCİHİ: ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ ŞEHİRLER ÖNE ÇIKIYOR
İsviçre’de çocuklu aileler için en cazip yerleşim yerleri her zaman Zürih ve Cenevre gibi büyük merkezler değil. UBS’nin 2026 Konut Çekiciliği Göstergesi, iyi altyapıyı daha düşük yaşam maliyetleriyle birleştiren orta büyüklükteki şehirlerin aileler açısından öne çıktığını gösteriyor.
Araştırmada İsviçre’deki belediyeler on bölge içinde karşılaştırıldı. Örnek hane olarak iki çocuklu ve yıllık brüt geliri 150 bin frank olan bir aile esas alındı. Değerlendirmede konut ve yaşam giderlerinin yanı sıra ulaşım, altyapı, eğitim, çocuk bakımı, alışveriş ve boş zaman imkânları dikkate alındı.
Kendi bölgelerinde Vevey, Solothurn, Fribourg, Sion, Basel, Luzern, Aarau, Lugano, St. Gallen ve Chur listenin başında yer aldı. Bu on bölgesel liderin dokuzu orta büyüklükteki şehirlerden oluşuyor. Zürih ve Cenevre ise kendi bölgelerinde ilk üçe giremedi.
Sonuçlarda en belirleyici unsurlardan biri yaşam maliyeti oldu. Araştırmaya göre Vevey’de incelenen ailenin giderleri Cenevre’den yaklaşık yüzde 15 daha düşük. Aarau’da maliyetler Zürih’in yaklaşık yüzde 28, Schaffhausen’de ise yüzde 34 altında hesaplandı. Bu şehirler aynı zamanda eğitim, çocuk bakımı, alışveriş, ulaşım ve sosyal yaşam açısından güçlü bir altyapı sunuyor.
Ticino sıralamasında Lugano ilk sıraya yerleşti. Lugano’yu Locarno, Tenero-Contra, Ascona, Muralto, Val Mara, Minusio, Melide, Morcote ve Bellinzona izledi. Fransızca konuşulan bölgede Vevey ve Fribourg’un yanı sıra Morges ve Granges-Paccot gibi yerleşimler de yüksek çekicilikleriyle dikkat çekti.
Ancak araştırma, herkes için tek bir “en iyi şehir” bulunduğunu söylemiyor. Sonuçlar seçilen aile modeline ve gelir düzeyine göre değişiyor. Daha yüksek gelirli aileler için vergi avantajları daha büyük rol oynarken, düşük gelirli hanelerde uygun konut ve günlük yaşam giderleri daha fazla önem kazanıyor.
UBS’ye göre taşınmaların yaklaşık yüzde 70’i 10 kilometreden daha kısa mesafelerde gerçekleşiyor. Bu nedenle sıralama, ülke genelinde mutlak bir yarıştan çok aynı bölgedeki gerçekçi yerleşim seçeneklerini karşılaştırıyor.
Gündem
NEUCHÂTEL’DE KAĞITSIZ GÖÇMENLER İÇİN YENİ DÖNEM: BELİRLİ ŞARTLARLA OTURUM BAŞVURUSU
Neuchâtel Kantonu, uzun yıllardır İsviçre’de oturum izni olmadan yaşayan ve çalışan bazı kişilerin durumlarının incelenmesini sağlayan geçici uygulamayı 1 Eylül 2026’da başlattı. Cenevre’de yürütülen “Papyrus” modelinden esinlenen program, 30 Kasım 2027’ye kadar toplam 15 ay uygulanacak.
Uygulama genel bir af veya otomatik oturum hakkı anlamına gelmiyor. Her dosya ayrı ayrı değerlendirilecek ve bütün koşulların karşılanması gerekecek. Program, AB veya EFTA dışındaki ülkelerin vatandaşlarına yönelik. Başvuru sahibinin çalışıyor ve sosyal yardıma ihtiyaç duymadan mali açıdan bağımsız olması gerekiyor.
Temel koşul, İsviçre’de kesintisiz en az 10 yıldır yaşamak ve bunun son üç yılını Neuchâtel Kantonu’nda geçirmiş olmak. Okula devam eden en az bir çocuğu bulunan ailelerde İsviçre’de aranan ikamet süresi beş yıla düşüyor; son üç yılın yine Neuchâtel’de geçirilmesi şartı aranıyor. Hanedeki yetişkinlerin en az A1 düzeyinde Fransızca bilmesi, geçerli pasaporta sahip olması, sabıka kaydının temiz olması ve icra borcu bulunmaması da koşullar arasında.
Hakkında ülkeden çıkarma kararı bulunanlar ile İsviçre’de daha önce iltica başvurusu yapmış kişiler bu uygulamadan yararlanamıyor. İltica alanına giren kişiler için farklı federal kurallar ve işlemler geçerli.
Başvurmak isteyenlerin ilk olarak Neuchâtel Protestan Sosyal Merkezi CSP ile iletişime geçmesi gerekiyor. İlk görüşme anonim, ücretsiz ve gizli gerçekleştiriliyor. CSP, şartların karşılanıp karşılanmadığını kontrol ediyor ve uygun kişilerin belgelerini hazırlamasına yardım ediyor. Dosya daha sonra kanton göç makamlarınca inceleniyor. Kantonun uygun bulduğu başvurularda son kararı Federal Göç Sekreterliği SEM veriyor. Onay hâlinde B oturum izni düzenlenebiliyor.
Programa katılarak çalışanının durumunu ve çalışma ilişkisini yasal hâle getiren işverenler hakkında bu süreç kapsamında ceza soruşturması açılmayacağı belirtiliyor. Kanton, uygulamayla kayıt dışı çalışmayı ve savunmasız kişilerin sömürülmesini azaltmayı hedefliyor.
#İsviçre#Neuchâtel#Göç#Oturumİzni

Gündem
TİCİNO’DA TIP ARAŞTIRMALARI HIZLANIYOR: YENİ TEDAVİLER MALİYETLERİ DÜŞÜREBİLİR
Lugano, 4 Eylül’de İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesindeki tıp araştırmacılarını, doktorları ve sağlık çalışanlarını bir araya getiren 15. İnsan Tıbbı Araştırma ve İnovasyon Günü’ne ev sahipliği yaptı. Etkinlik, Lugano’daki USI Doğu Kampüsü’nde EOC Tıp Eğitimi ve Araştırma Birimi, EOC Klinik Araştırmalar Birimi ve İsviçre İtalyan Üniversitesi tarafından düzenlendi.
Günün temel mesajı, “Araştırmanın yapıldığı yerde daha iyi tedavi sunulur” oldu. Klinik araştırma yürüten hastanelerde hastalar yeni ilaçlara, gelişmiş teşhis yöntemlerine ve yenilikçi tedavilere daha erken erişebiliyor. Araştırmalar yalnızca yeni yöntemler geliştirmeyi değil, mevcut tedavilerden hangisinin hangi hasta için daha etkili olduğunu belirlemeyi de sağlıyor.
Ticino Kanton Hastaneleri Kurumu EOC’den Dr. Panagiotis Stathis, klinik çalışmaların bazı tedavileri daha verimli ve daha az maliyetli hâle getirebildiğine dikkat çekti. Araştırma sayesinde etkisi sınırlı uygulamaların ayıklanması, hastaya daha uygun tedavinin seçilmesi ve gereksiz müdahalelerin azaltılması mümkün olabiliyor. Bu yaklaşım hem hastanın yaşam kalitesine hem de sağlık sisteminin kaynaklarını daha doğru kullanmasına katkı sağlıyor.
Ancak haberde geçen “maliyetleri düşürme” ifadesi, bütün sağlık giderlerinin hemen azalacağı anlamına gelmiyor. Yeni ilaçlar ve teknolojiler başlangıçta yüksek maliyet yaratabiliyor. Tasarruf; doğru teşhis, etkili tedavi seçimi, komplikasyonların önlenmesi ve hastanede kalış süresinin azaltılması gibi uzun vadeli sonuçlarla ortaya çıkabiliyor.
Etkinlikte klinik ve epidemiyolojik araştırmaların yanı sıra temel, hesaplamalı ve hemşirelik araştırmalarının da ele alınması planlandı. Böylece yalnızca doktorların değil, farklı sağlık disiplinlerinin yürüttüğü çalışmalar aynı platformda buluştu.
Uzmanlara göre araştırmaların devamlılığı için finansman, eğitimli personel, hasta katılımı ve kurumlar arası işbirliği gerekiyor. Ticino’daki toplantının amacı da araştırma sonuçlarını paylaşmak, genç bilim insanlarını desteklemek ve yeni çalışmaların önünü açmak.
-
Gündem2 Jahren agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi3 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi3 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre3 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem2 Jahren ago
ERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya2 Jahren ago
META’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem2 Jahren ago
TÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


