Gündem

İsviçre’nin En Özgürlükçü Kantonları: Seninki Hangi Sırada?

Published

3 Monaten ago

15 Dezember 2025

admin

İsviçre’de kantonlar, devlet kurallarının uygulanmasında belirli bir yorum ve manevra alanına sahip. Bu durum, ülkede bölgeden bölgeye değişen özgürlük düzeylerini de beraberinde getiriyor. Liberal düşünce kuruluşu Avenir Suisse tarafından yayımlanan yeni bir analiz, hangi kantonların vatandaşlarına daha fazla bireysel ve ekonomik özgürlük tanıdığını ortaya koyuyor.

Aargau zirvede, Uri son sırada

Araştırmaya göre 2025 yılında İsviçre’nin en özgürlükçü kantonu Aargau oldu. Kanton, hem ekonomik hem de toplumsal özgürlükler açısından üst sıralarda yer alarak 2024’teki liderliğini korudu ve farkı daha da açtı. Listenin diğer ucunda ise Uri Kantonu bulunuyor. Geçtiğimiz yıl son sıralarda yer alan Valais (Wallis) bu kez sondan ikinci olurken, Uri ilk kez listenin en altına geriledi.

Günlük hayatı etkileyen kriterler

İlk bakışta soyut görünen bu sıralama, aslında günlük yaşamı doğrudan etkileyen unsurlara dayanıyor. Avenir Suisse, toplam 29 gösterge üzerinden bir endeks oluşturdu. Bu göstergeler arasında:

Vergi yükü
Alkol satışına ilişkin düzenlemeler
Mağaza ve işyeri açılış saatleri
Kamu borçluluğu ve mali disiplin
Sigara yasakları ve video gözetimi
Etkinlik yasakları
İnşaat ruhsatı süreleri

gibi hem ekonomik hem de toplumsal boyutlar yer alıyor. Altı yıldır değerlendirmeye Lihtenştayn Prensliği de dâhil ediliyor.

Aargau’nun güçlü ve zayıf yönleri

Aargau, ekonomik özgürlükler alt endeksinde 2’nci, toplumsal özgürlükler alt endeksinde ise 1’inci sırada yer aldı. Kantonun öne çıkan özellikleri arasında düşük gastronomi ruhsat ücretleri, sağlıklı kamu maliyesi ve devlet ile kilise arasındaki net ayrım bulunuyor. Aargau’da şirketlerden kilise vergisi alınmaması ve dini gerekçelerle etkinlik yasaklarının uygulanmaması, toplumsal özgürlükler açısından önemli artılar olarak gösteriliyor.

Buna karşın uzmanlar, şirketler üzerindeki görece yüksek vergi yükü ve borç freni uygulamasındaki zayıflıkları, kantonun geliştirmesi gereken alanlar olarak değerlendiriyor.

En özgürlükçü kantonlar sıralaması (2025)

Aargau – 70,1
Appenzell Ausserrhoden – 59,4
Schwyz – 58,7
Schaffhausen – 58,1
Lihtenştayn Prensliği – 57,1
Zug – 56,8
Basel-Stadt – 56,0
Graubünden – 54,7
Glarus – 53,5
Jura – 53,4
Valais (Wallis) – 41,2
Uri – 40,8

Uri neden geride kaldı?

Uri, özellikle toplumsal özgürlükler kategorisinde son sırada yer aldı; ekonomik özgürlüklerde ise 21’inci oldu. Analize göre kantonun performansını olumsuz etkileyen başlıca unsurlar şunlar:

Daha katı şekilde değerlendirilen borç freni
Son derece sınırlı mağaza açılış saatleri
Kantonun kredi notunun bir kademe düşmesi
Zaten yüksek olan devlet payının daha da artması

Bununla birlikte Uri’de tamamen olumsuz bir tablo da yok. Şirketler üzerindeki etkin vergi yükünün azalması ve aydınlatılan suç oranındaki artış, kantonun ekonomik ve idari alanda kısmi iyileşmeler kaydettiğini gösteriyor.

Özgürlükler kantondan kantona değişiyor

Avenir Suisse’in çalışması, İsviçre’de bireysel ve ekonomik özgürlüklerin ülke genelinde homojen olmadığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Alkol satışından okul seçimine, vergilerden kamusal düzenlemelere kadar birçok alanda, vatandaşların günlük hayatı yaşadıkları kantona göre belirgin biçimde farklılaşıyor. Bu da “İsviçre’de ne kadar özgürüz?” sorusunun tek bir cevabı olmadığını ortaya koyuyor.

Avrupa

Almanya-İsviçre sınırında 3 şüpheli tutuklandı: Bodensee çevresinde gasp ve tecavüz suçlaması

Published

14 Stunden ago

19 März 2026

admin

KONSTANZ – Almanya’nın Baden-Württemberg eyaleti ile İsviçre sınırındaki Bodensee (Konstanz Gölü) çevresinde üç kadına yönelik gasp ve bir vakada tecavüz suçlamasıyla 3 kişi tutuklandı.

Konstanz ve Thurgau savcılıkları ile Konstanz Emniyeti tarafından yapılan ortak açıklamada, şüphelilerin son haftalarda Stockach, Singen ve İsviçre’nin Kreuzlingen kentinde üç kadına saldırdığı belirtildi.

Şüpheliler gözaltına alındı

Açıklamaya göre, şüphelilerden ikisinin 19 ve 20 yaşlarında olduğu ve Konstanz bölgesinde yaşadığı, üçüncü şüphelinin ise 21 yaşında olup Almanya’nın Ludwigshafen kentinden geldiği bildirildi.

Polis ekipleri tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, şüpheliler geçen hafta cuma günü özel harekât ekiplerince gözaltına alındı.

Evlerde delil bulundu

Şüphelilerin Konstanz bölgesindeki evlerinde yapılan aramalarda çeşitli delillere el konuldu. Yetkililer, delillerin içeriğine ilişkin detay paylaşmadı.

Tecavüz iddiası

Olaylardan birinde şüpheliler hakkında tecavüz suçlaması da bulunduğu belirtildi.

Sınır ötesi geçişler soruşturmayı zorlaştırıyor

Yetkililer, Almanya-İsviçre sınır hattında şüphelilerin kısa sürede sınırı geçebilmesinin suçların aydınlatılmasını zorlaştırdığını belirtiyor.

Şüphelilerin sınır hattını kullanarak suçun ardından kısa süre içinde başka bir ülkeye geçebildiği, bazı vakalarda dakikalar içinde ülke değiştirilmesinin güvenlik birimlerinin müdahalesini güçleştirdiği ifade ediliyor.

Soruşturma sürüyor

Şüphelilerin farklı cezaevlerinde tutuklu bulunduğu, Almanya ve İsviçre makamlarının yürüttüğü sınır ötesi soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

Gündem

İsviçre’de günlük ulaşımda otomobil hâlâ başrolde

Published

2 Tagen ago

18 März 2026

admin

İsviçre’de otomobil, hem günlük yaşamda hem de boş zamanlarda en çok kullanılan ulaşım aracı olmaya devam ediyor. Bu sonuç, yapılan yeni bir anketten ortaya çıktı.

🔑 Kısa özet

İsviçrelilerin %53’ü işe veya okula arabayla gidiyor
%69’u boş zamanlarında da arabayı tercih ediyor
Toplu taşıma:
- İş için: %48
- Boş zaman: %53
Bisiklet:
- İş için: %21
- Boş zaman: %35

🚉 Toplu taşımaya ilgi var ama…

Ankete göre birçok kişi, fiyatlar daha uygun olursa toplu taşımayı daha sık kullanmak istiyor.

Katılımcıların %54’ü fiyatlar düşerse daha çok kullanacağını söylüyor
Bu oran:
- 15–29 yaş grubunda %66
- Batı İsviçre’de %65

👥 Gençler ve bölgeler

Gençler toplu taşımayı en çok kullanan grup:
- İş için: %71
- Boş zaman: %67
En düşük kullanım ise Ticino bölgesinde:
- Sadece %34

Ticino’da toplu taşımaya memnuniyet de daha düşük.

📊 Memnuniyet durumu

Toplu taşıma kullananlar, kullanmayanlara göre daha memnun
Gençler, yaşlılara göre daha az memnun
Kadın ve erkekler arasında belirgin fark yok

📝 Anket hakkında

Araştırma YouGov tarafından yapıldı
1281 kişi katıldı
Tarih: 25 Şubat – 4 Mart 2026
15–79 yaş arası nüfusu temsil ediyor

Gündem

Moudon’da Figen Arı yeniden seçildi

Published

1 Woche ago

12 März 2026

admin

İsviçre’nin Vaud kantonuna bağlı Moudon kentinde yaşayan Türk kökenli siyasetçi Figen Arı, 8 Mart’ta yapılan yerel seçimlerde yeniden seçilerek görevine devam etme hakkı kazandı.

Moudon’da doğup büyüyen ve halen burada yaşayan Arı, yerel siyasette aktif çalışmalarını sürdürüyor. Daha önce dört yıl boyunca Moudon Türk Birliği Derneği Başkanlığı görevini yürüten Arı, 2023 yılında Moudon Belediye Meclisi’ne seçilmiş ve Belediye Başkanı’nın partisi olan PLR (Parti Libéral Radical) saflarında siyasete katılmıştı.

Belediye meclisinde görev yapan Arı, aynı zamanda seçim bürosu denetçisi olarak da meclis çalışmalarında aktif rol alıyor.

8 Mart 2026’da yapılan yerel seçimlerde yeniden aday olan Arı, seçilerek görevine devam etme hakkı kazandı.

Evli ve üç çocuk annesi olan Arı, seçimlerin ardından yaptığı değerlendirmede toplumun tüm kesimlerini temsil etmeye devam edeceğini vurguladı.

Arı, “Türk toplumunu ve bölgede yaşayan Türkleri ile diğer yabancı kökenli toplulukları en iyi şekilde temsil edeceğime inanıyorum. Aynı zamanda bölge halkını da, bana oy veren ya da vermeyen ayrımı yapmadan en iyi şekilde temsil edeceğim.” ifadelerini kullandı.

Arı ayrıca Moudon’daki seçim sürecinin tüm partiler açısından yapıcı ve olumlu bir atmosferde geçtiğini belirterek, kentte birlikte yaşama kültürünü güçlendirmek için çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.