Almanya’da Berlin Teknik Üniversitesi’ne (TU Berlin) Prof. Dr. Fatma Deniz’in rektör olarak seçilmesi, ülkede ve uluslararası akademi çevrelerinde dikkat çekti.

Bilgisayar bilimci ve yapay zeka araştırmacısı olan Deniz, üniversite senatosunun oy çokluğuyla rektörlük görevine seçildi. Görevine Nisan 2026 itibarıyla başlayacak olan Deniz’in görev süresinin dört yıl olacağı bildirildi.

Daha önce üniversitede dijitalleşme ve sürdürülebilirlikten sorumlu rektör yardımcılığı görevini yürüten Deniz, aynı zamanda TU Berlin’de profesör olarak görev yapıyordu.

Türkiye’de eğitim gördükten sonra Almanya ve ABD’de akademik çalışmalarını sürdüren Deniz, özellikle yapay zeka, veri bilimi ve insan beyninde dil işleme süreçleri üzerine yaptığı araştırmalarla tanınıyor.

Deniz’in rektörlüğe seçilmesi, Berlin Teknik Üniversitesi tarihinde bir ilk olarak değerlendirilirken, Almanya’daki Türk kökenli bilim insanları açısından da önemli bir başarı olarak görülüyor.

Uzmanlar, Deniz’in disiplinler arası çalışmaları ve dijitalleşme alanındaki deneyiminin, üniversitenin bilimsel ve kurumsal gelişimine katkı sağlamasının beklendiğini ifade ediyor.

İspanya’da bir mahkemenin verdiği karar, hem ülkede hem de uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Madrid’de bir otobüs durağında yaşanan olayda, bir erkek, bir kadının elini onun açık rızası olmadan öptü. Mahkeme bu davranışı “basit bir jest” olarak değil, cinsel saldırı kapsamında değerlendirdi.

Sanık, mahkeme tarafından 1.500 euro para cezasına çarptırıldı. Kararın dayanağı ise İspanya’da 2022 yılında yürürlüğe giren ve “yalnızca evet, evettir” ilkesine dayanan yasa oldu. Bu yasaya göre, karşı tarafın açık rızası olmadan gerçekleşen her türlü fiziksel temas, cinsel suç olarak değerlendirilebiliyor.

Cinsel istismar mı, cinsel saldırı mı?
Hukuki açıdan bu olay “cinsel istismar” değil, “cinsel saldırı” (daha geniş bir suç tanımı) olarak nitelendirildi. Ancak bu, en ağır suç kategorisi olduğu anlamına gelmiyor. Şiddet içeren ya da daha ağır vakalar, çok daha ciddi cezalarla karşılanıyor. Bu olayda fiziksel temasın sınırlı olması nedeniyle ceza para cezası ile sınırlı kaldı.

Toplum ikiye bölündü
Karar, kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı:

• Olumlu görüşler:
  Kadın hakları savunucuları ve bazı hukukçular, kararın önemli bir mesaj verdiğini belirtti. Rızanın açık ve net olması gerektiğini vurgulayan bu kesimler, “küçük” görülen davranışların bile kişisel sınır ihlali olabileceğine dikkat çekti.
• Olumsuz görüşler:
  Bazı kesimler ise kararın “aşırı” olduğunu savundu. Geleneksel olarak bazı toplumlarda el öpmenin bir saygı göstergesi olduğunu belirten eleştirmenler, bu tür davranışların suç kapsamına alınmasının günlük hayatı zorlaştırabileceğini ifade etti.

Rıza kavramı yeniden tartışılıyor
Uzmanlara göre bu karar, modern hukuk sistemlerinde rızanın ne kadar merkezi hale geldiğini bir kez daha ortaya koydu. Artık sadece fiziksel şiddet değil, karşı tarafın istemediği her türlü temas da hukuki sonuçlar doğurabiliyor.

İspanya’daki bu karar, benzer durumların diğer ülkelerde nasıl değerlendirileceği sorusunu da gündeme taşırken, “nerede sınır başlar?” tartışmasını yeniden alevlendirdi.

2025 yılı sonunda yurtdışında yaşayan İsviçre vatandaşlarının sayısı artmaya devam etti. İsviçre Federal İstatistik Ofisi (BFS) verilerine göre toplam sayı yaklaşık 836 bin kişiye ulaştı. Ancak artış hızı önceki yıla kıyasla bir miktar yavaşladı.

Açıklanan verilere göre yurtdışındaki İsviçrelilerin neredeyse yarısı komşu ülkelerde yaşıyor. En büyük topluluk Fransa’da bulunurken, Almanya ikinci sırada yer aldı. Almanya’da yaşayan İsviçreli sayısı 102 bini aşarken, İtalya, Avusturya ve Lihtenştayn diğer önemli komşu ülkeler arasında yer aldı.

BFS, büyüme oranının yüzde 1,4’e gerilediğini ve bu düşüşte bazı ülkelerde ölüm bildirimlerinin daha doğru yapılmasının etkili olduğunu belirtti. Yurtdışında yaşayan İsviçrelilerin yüzde 21’i 18 yaş altındayken, çoğunluğu 18-64 yaş aralığında bulunuyor. 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı ise yüzde 24 olarak kaydedildi.

Avrupa hâlâ merkez konumunda

Yurtdışındaki İsviçrelilerin yüzde 64’ü Avrupa’da yaşamaya devam ediyor. Bu da yaklaşık 538 bin kişiye karşılık geliyor. Avrupa dışındaki en büyük topluluk ise Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunuyor. ABD’yi Kanada ve Avustralya takip ediyor.

Kıtalar arasında en hızlı büyüme Asya’da gözlemlendi. Asya’da artış oranı yüzde 3’e ulaşırken, Avrupa’da yüzde 1,5, Kuzey Amerika’da yüzde 1,1 seviyesinde kaldı. Afrika, Okyanusya ve Latin Amerika’da ise daha sınırlı artışlar kaydedildi.

Sınır bölgeleri öne çıkıyor

İsviçrelilerin özellikle sınır bölgelerinde yoğunlaştığı dikkat çekiyor. Fransa’da Haute-Savoie bölgesi en büyük İsviçreli nüfusa ev sahipliği yaparken, Almanya’da Berlin başı çekiyor. Ayrıca Lörrach, Waldshut ve Konstanz gibi sınır bölgeleri de öne çıkıyor.

Türkiye’deki İsviçreliler

Türkiye, İsviçrelilerin yoğun olarak yaşadığı ülkeler arasında üst sıralarda yer almasa da dikkat çeken bir destinasyon olmaya devam ediyor. Türkiye’de yaşayan İsviçreli vatandaşlar genellikle İstanbul, İzmir ve Antalya gibi büyük şehirler ile turistik bölgelerde bulunuyor.

Uzmanlara göre daha uygun yaşam maliyetleri, iklim avantajı ve özellikle emekliler için cazip yaşam koşulları Türkiye’yi tercih edilir kılıyor. Bununla birlikte Türkiye’deki İsviçreli nüfus, Avrupa’daki büyük topluluklara kıyasla hâlâ sınırlı bir paya sahip.

Genel tablo, İsviçrelilerin yurtdışında yaşamaya olan ilgisinin sürdüğünü ancak büyümenin daha dengeli bir seyir izlediğini gösteriyor. Türkiye ise bu dağılım içinde küçük ama potansiyeli olan bir seçenek olarak öne çıkıyor.