Gündem
Emlak Vergileri Sandıkta: İsviçre 28 Eylül’de “Eigenmietwert” Sistemini Oyluyor
İsviçre’nin Sesi +41Haber, 28 Eylül 2025 tarihli oylamayı (Volksabstimmung) mercek altına aldı. Halkın anlayacağı dille: İsviçreliler neyi oyluyor? “Evet” ve “Hayır” cephelerinin argümanları neler? Partilerin konumları nasıl? Hepsi bu haberde.
Almanca
Liegenschaftssteuern / Abschaffung des Eigenmietwerts — Verfassungsänderung zur Aufhebung des Eigenmietwert-Systems und Neuregelung der Abzüge
İtalyanca
Imposte sugli immobili / Abolizione del valore locativo proprio (Eigenmietwert) — Revisione costituzionale sulla tassazione dei proprietari e sulle deduzioni fiscali
Fransızca
Impôts immobiliers / Suppression de la valeur locative propre (Eigenmietwert) — Réforme constitutionnelle concernant la fiscalité des propriétaires et les déductions fiscales
🏠 Konu Nedir?
İsviçre’de kendi evinde oturan ev sahipleri bugün “fiktif kira değeri” (Eigenmietwert) üzerinden vergi ödüyor. Yani ev sanki kiraya verilmiş gibi kabul ediliyor ve bu varsayımsal kira gelir vergisine dahil ediliyor. Buna karşılık ipotek faizleri, bakım masrafları ve enerji yatırımları vergiden düşülebiliyor.
Bu sistem uzun süredir tartışmalı. 28 Eylül’de halk, Eigenmietwert’in kaldırılması ve yerine yeni bir vergi düzenlemesinin getirilip getirilmeyeceğine karar verecek.
🔎 Hayali kira (Eigenmietwert) nedir?
İsviçre’de kendi evinde oturan bir ev sahibi, sanki o evi kiraya vermiş gibi varsayılıyor. Örneğin, başkasına kiralasa yılda 20.000 CHF gelir elde edebileceği bir evde oturuyorsa, bu tutar “gelir” kabul ediliyor ve gelir vergisine ekleniyor.
👉 Yani kişi cebine hiç para girmediği hâlde, “kendi evinde oturduğu için kira geliri varmış gibi” vergi ödüyor. Buna karşılık ipotek faizlerini, bakım masraflarını ve bazı enerji yatırımlarını vergiden düşebiliyor.
🔎 Ne Getiriyor?
- Eigenmietwert kaldırılacak. Evinde oturanlar artık hayali kira üzerinden vergi ödemeyecek.
- İpotek faizleri indirimi kısıtlanacak. Bugüne kadar geniş ölçüde geçerli olan faiz düşümü daraltılacak, yalnızca belirli sınırlarda geçerli olacak.
- Enerji yatırımlarına sınırlı istisna. Yenileme, yalıtım, çevre dostu yatırımlar gibi kalemlerde sınırlı vergi indirimi devam edecek.
- İkinci evler için yeni yetki. Kantonlar, ikinci konutlardan özel emlak vergisi alabilecek.
✅ Destekçiler Ne Diyor?
- Vergi adaleti: Kiracılar hayali gelir vergisine tabi değil; ev sahipleri de olmamalı.
- Borçsuz ev sahiplerine rahatlama: Özellikle emekliler ve ipoteğini bitirmiş aileler için haksız yük kalkacak.
- Basitleşme: Vergi sistemi sadeleşecek, anlaşılır olacak.
👉 Destekleyenler: FDP (Liberaller), Die Mitte (Merkez), SVP (Halk Partisi).
❌ Muhaliflerin Kaygıları
- Devletin gelir kaybı: Vergi gelirlerinde ciddi düşüş olabilir, bütçe açığı riski artar.
- Vergi adaleti riski: Yüksek ipotek borcu olan genç ev sahipleri faiz indirimlerini kaybedecek.
- Enerji yatırımları zayıflar: Vergi avantajı azalınca çevre ve enerji tasarrufu yatırımları cazibesini yitirebilir.
🏛️ Federal Konsey’in Görüşü
Federal Konsey, Eigenmietwert sisteminin kaldırılmasına karşı çıkıyor. Hükûmete göre:
- Bütçe riski: Mevcut sistemin kaldırılması, federal ve kanton bütçelerinde önemli gelir kaybına yol açabilir.
- Adalet sorunu: Bugünkü düzenleme, ev sahibi ve kiracılar arasında denge sağlıyor. Kaldırılması hâlinde, ev sahipleri haksız avantaja sahip olabilir.
- Enerji politikası: İpotek faizi ve enerji yatırımı indirimlerinin daraltılması, çevre dostu yatırımları caydırabilir. Bu da İsviçre’nin iklim hedeflerini zayıflatır.
Bu nedenle Federal Konsey ve Maliye Bakanlığı, referandumda “Hayır” tavsiyesi veriyor.
👉 Karşı çıkanlar: SP (Sosyal Demokratlar), Yeşiller, sendikalar ve çevreci örgütler.
⚖️ Partilerin Konumları
SP — Sozialdemokratische Partei (Sosyal Demokrat Parti)
Hayır. Vergi gelirlerinin azalacağını, genç ev sahiplerinin ve çevreci yatırımların zarar göreceğini savunuyor.
Grüne (Yeşiller)
Hayır. Enerji dönüşümü ve çevre yatırımlarının baltalanmasından endişe ediyorlar.
GLP — Grünliberale Partei (Yeşil Liberaller)
Bölünmüş. Parti tabanında hem destek hem de kaygı var, resmi çizgi net değil.
FDP — The Liberals (Liberaller)
Evet. Vergi sisteminin sadeleşmesi ve adalet için reformu destekliyorlar.
Die Mitte (Merkez)
Evet. Emekliler ve borçsuz ev sahipleri için kolaylık sağlanacağı görüşünde.
SVP — Schweizerische Volkspartei (Halk Partisi)
Evet. “Hayali gelir vergisi”nin kaldırılması gerektiğini savunuyor. Ancak bazı kantonlarda farklı görüşler de mevcut.
📊 Kamuoyu Yoklamaları
SRG SSR’nin ilk araştırmalarına göre “Evet” oyları az farkla önde görünüyor. Ancak kararsızların oranı yüksek. Özellikle genç, ipotekli ev sahipleri ve çevreci seçmenlerde belirsizlik dikkat çekiyor.
🧭 Sonuç
“Eigenmietwert” sistemi onlarca yıldır İsviçre siyasetinde tartışılan bir konu. 28 Eylül’de çıkacak karar, yalnızca ev sahiplerini değil, kamu maliyesini, konut piyasasını ve enerji politikalarını da doğrudan etkileyecek.
Okura Soruyoruz
- Sizce “hayali kira vergisi” adaletsiz bir yük mü, yoksa adil bir dengeleme aracı mı?
- Bu değişiklik emekliler ve borçsuz ev sahipleri için mi, yoksa herkes için mi adalet getirecek?
- Devletin vergi gelirindeki azalma kamu hizmetlerini etkiler mi?
- Enerji verimliliği yatırımlarının cazibesi azalırsa bu iklim hedeflerini tehlikeye atar mı?
- Eğer siz oy kullanabilseydiniz “Evet” mi derdiniz, “Hayır” mı?
Analiz: Evet mi, Hayır mı?
“Evet” demenin gerekçeleri
- Ev sahipleri hayali bir gelir üzerinden artık vergilendirilmeyecek.
- Emekliler ve ipoteğini ödemiş ev sahipleri için adalet sağlanacak.
- Vergi sistemi sadeleşecek.
“Hayır” demenin gerekçeleri
- Devletin vergi gelirlerinde düşüş olacak.
- Genç ev sahipleri faiz indirim avantajını kaybedecek.
- Enerji dönüşümü ve çevreci yatırımlar olumsuz etkilenebilir.
Son söz
28 Eylül’de sandığa gidecek İsviçreliler, yalnızca bir vergi düzenlemesi hakkında değil, aynı zamanda konut politikası ve kamu maliyesinin geleceği hakkında karar verecek.
İsviçre’nin Sesi sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlara yorum yaparak katılın. Paylaşarak duyurun.

Gündem
İSVİÇRE’DE AİLELERİN YENİ TERCİHİ: ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ ŞEHİRLER ÖNE ÇIKIYOR
İsviçre’de çocuklu aileler için en cazip yerleşim yerleri her zaman Zürih ve Cenevre gibi büyük merkezler değil. UBS’nin 2026 Konut Çekiciliği Göstergesi, iyi altyapıyı daha düşük yaşam maliyetleriyle birleştiren orta büyüklükteki şehirlerin aileler açısından öne çıktığını gösteriyor.
Araştırmada İsviçre’deki belediyeler on bölge içinde karşılaştırıldı. Örnek hane olarak iki çocuklu ve yıllık brüt geliri 150 bin frank olan bir aile esas alındı. Değerlendirmede konut ve yaşam giderlerinin yanı sıra ulaşım, altyapı, eğitim, çocuk bakımı, alışveriş ve boş zaman imkânları dikkate alındı.
Kendi bölgelerinde Vevey, Solothurn, Fribourg, Sion, Basel, Luzern, Aarau, Lugano, St. Gallen ve Chur listenin başında yer aldı. Bu on bölgesel liderin dokuzu orta büyüklükteki şehirlerden oluşuyor. Zürih ve Cenevre ise kendi bölgelerinde ilk üçe giremedi.
Sonuçlarda en belirleyici unsurlardan biri yaşam maliyeti oldu. Araştırmaya göre Vevey’de incelenen ailenin giderleri Cenevre’den yaklaşık yüzde 15 daha düşük. Aarau’da maliyetler Zürih’in yaklaşık yüzde 28, Schaffhausen’de ise yüzde 34 altında hesaplandı. Bu şehirler aynı zamanda eğitim, çocuk bakımı, alışveriş, ulaşım ve sosyal yaşam açısından güçlü bir altyapı sunuyor.
Ticino sıralamasında Lugano ilk sıraya yerleşti. Lugano’yu Locarno, Tenero-Contra, Ascona, Muralto, Val Mara, Minusio, Melide, Morcote ve Bellinzona izledi. Fransızca konuşulan bölgede Vevey ve Fribourg’un yanı sıra Morges ve Granges-Paccot gibi yerleşimler de yüksek çekicilikleriyle dikkat çekti.
Ancak araştırma, herkes için tek bir “en iyi şehir” bulunduğunu söylemiyor. Sonuçlar seçilen aile modeline ve gelir düzeyine göre değişiyor. Daha yüksek gelirli aileler için vergi avantajları daha büyük rol oynarken, düşük gelirli hanelerde uygun konut ve günlük yaşam giderleri daha fazla önem kazanıyor.
UBS’ye göre taşınmaların yaklaşık yüzde 70’i 10 kilometreden daha kısa mesafelerde gerçekleşiyor. Bu nedenle sıralama, ülke genelinde mutlak bir yarıştan çok aynı bölgedeki gerçekçi yerleşim seçeneklerini karşılaştırıyor.
Gündem
NEUCHÂTEL’DE KAĞITSIZ GÖÇMENLER İÇİN YENİ DÖNEM: BELİRLİ ŞARTLARLA OTURUM BAŞVURUSU
Neuchâtel Kantonu, uzun yıllardır İsviçre’de oturum izni olmadan yaşayan ve çalışan bazı kişilerin durumlarının incelenmesini sağlayan geçici uygulamayı 1 Eylül 2026’da başlattı. Cenevre’de yürütülen “Papyrus” modelinden esinlenen program, 30 Kasım 2027’ye kadar toplam 15 ay uygulanacak.
Uygulama genel bir af veya otomatik oturum hakkı anlamına gelmiyor. Her dosya ayrı ayrı değerlendirilecek ve bütün koşulların karşılanması gerekecek. Program, AB veya EFTA dışındaki ülkelerin vatandaşlarına yönelik. Başvuru sahibinin çalışıyor ve sosyal yardıma ihtiyaç duymadan mali açıdan bağımsız olması gerekiyor.
Temel koşul, İsviçre’de kesintisiz en az 10 yıldır yaşamak ve bunun son üç yılını Neuchâtel Kantonu’nda geçirmiş olmak. Okula devam eden en az bir çocuğu bulunan ailelerde İsviçre’de aranan ikamet süresi beş yıla düşüyor; son üç yılın yine Neuchâtel’de geçirilmesi şartı aranıyor. Hanedeki yetişkinlerin en az A1 düzeyinde Fransızca bilmesi, geçerli pasaporta sahip olması, sabıka kaydının temiz olması ve icra borcu bulunmaması da koşullar arasında.
Hakkında ülkeden çıkarma kararı bulunanlar ile İsviçre’de daha önce iltica başvurusu yapmış kişiler bu uygulamadan yararlanamıyor. İltica alanına giren kişiler için farklı federal kurallar ve işlemler geçerli.
Başvurmak isteyenlerin ilk olarak Neuchâtel Protestan Sosyal Merkezi CSP ile iletişime geçmesi gerekiyor. İlk görüşme anonim, ücretsiz ve gizli gerçekleştiriliyor. CSP, şartların karşılanıp karşılanmadığını kontrol ediyor ve uygun kişilerin belgelerini hazırlamasına yardım ediyor. Dosya daha sonra kanton göç makamlarınca inceleniyor. Kantonun uygun bulduğu başvurularda son kararı Federal Göç Sekreterliği SEM veriyor. Onay hâlinde B oturum izni düzenlenebiliyor.
Programa katılarak çalışanının durumunu ve çalışma ilişkisini yasal hâle getiren işverenler hakkında bu süreç kapsamında ceza soruşturması açılmayacağı belirtiliyor. Kanton, uygulamayla kayıt dışı çalışmayı ve savunmasız kişilerin sömürülmesini azaltmayı hedefliyor.
#İsviçre#Neuchâtel#Göç#Oturumİzni

Gündem
TİCİNO’DA TIP ARAŞTIRMALARI HIZLANIYOR: YENİ TEDAVİLER MALİYETLERİ DÜŞÜREBİLİR
Lugano, 4 Eylül’de İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesindeki tıp araştırmacılarını, doktorları ve sağlık çalışanlarını bir araya getiren 15. İnsan Tıbbı Araştırma ve İnovasyon Günü’ne ev sahipliği yaptı. Etkinlik, Lugano’daki USI Doğu Kampüsü’nde EOC Tıp Eğitimi ve Araştırma Birimi, EOC Klinik Araştırmalar Birimi ve İsviçre İtalyan Üniversitesi tarafından düzenlendi.
Günün temel mesajı, “Araştırmanın yapıldığı yerde daha iyi tedavi sunulur” oldu. Klinik araştırma yürüten hastanelerde hastalar yeni ilaçlara, gelişmiş teşhis yöntemlerine ve yenilikçi tedavilere daha erken erişebiliyor. Araştırmalar yalnızca yeni yöntemler geliştirmeyi değil, mevcut tedavilerden hangisinin hangi hasta için daha etkili olduğunu belirlemeyi de sağlıyor.
Ticino Kanton Hastaneleri Kurumu EOC’den Dr. Panagiotis Stathis, klinik çalışmaların bazı tedavileri daha verimli ve daha az maliyetli hâle getirebildiğine dikkat çekti. Araştırma sayesinde etkisi sınırlı uygulamaların ayıklanması, hastaya daha uygun tedavinin seçilmesi ve gereksiz müdahalelerin azaltılması mümkün olabiliyor. Bu yaklaşım hem hastanın yaşam kalitesine hem de sağlık sisteminin kaynaklarını daha doğru kullanmasına katkı sağlıyor.
Ancak haberde geçen “maliyetleri düşürme” ifadesi, bütün sağlık giderlerinin hemen azalacağı anlamına gelmiyor. Yeni ilaçlar ve teknolojiler başlangıçta yüksek maliyet yaratabiliyor. Tasarruf; doğru teşhis, etkili tedavi seçimi, komplikasyonların önlenmesi ve hastanede kalış süresinin azaltılması gibi uzun vadeli sonuçlarla ortaya çıkabiliyor.
Etkinlikte klinik ve epidemiyolojik araştırmaların yanı sıra temel, hesaplamalı ve hemşirelik araştırmalarının da ele alınması planlandı. Böylece yalnızca doktorların değil, farklı sağlık disiplinlerinin yürüttüğü çalışmalar aynı platformda buluştu.
Uzmanlara göre araştırmaların devamlılığı için finansman, eğitimli personel, hasta katılımı ve kurumlar arası işbirliği gerekiyor. Ticino’daki toplantının amacı da araştırma sonuçlarını paylaşmak, genç bilim insanlarını desteklemek ve yeni çalışmaların önünü açmak.
-
Gündem2 Jahren agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi3 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi3 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre3 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem2 Jahren ago
ERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya2 Jahren ago
META’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem2 Jahren ago
TÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


