Sağlık
Saatleri Geri Almak Sağlığa Zarar Veriyor: Stanford’dan Çarpıcı Araştırma
Stanford Üniversitesi’nden yeni bir araştırma, her yıl iki kez yapılan saat değişikliğinin (yaz-kış saati uygulaması) uzun vadede ciddi sağlık riskleri doğurduğunu ortaya koydu. Uzmanlara göre en sağlıklı çözüm, kalıcı olarak standart saatte (kış saati) kalmak.
ABD’de Stanford Medicine bünyesinde yürütülen ve 15 Eylül 2025’te Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada, üç farklı senaryo incelendi:
- Kalıcı standart saat (kış saati),
- Kalıcı yaz saati,
- Mevcut sistemdeki gibi yılda iki kez saatlerin ileri ve geri alınması.
Zirkadiyen ritim bozuluyor
Araştırma, özellikle yarım yılda bir yapılan saat değişikliğinin insan biyolojik saatini (zirkadiyen ritim) en fazla bozduğunu ortaya koydu. Bu bozulma; uyku düzeninden kalp-damar sağlığına, metabolizmadan günlük dikkat seviyesine kadar birçok alanda olumsuz etki yapıyor.
Milyonlarca vaka önlenebilir
Modelleme çalışmalarına göre ABD’de:
- Kalıcı kış saati uygulamasına geçilmesi halinde her yıl yaklaşık 2,6 milyon obezite vakasının ve 300 bin inme (felç) vakasının önlenebileceği öngörülüyor.
- Kalıcı yaz saati ise mevcut uygulamaya göre bazı sağlık avantajları sağlasa da, standart saat kadar faydalı değil.
Bilim insanlarından net mesaj
Araştırmanın yazarlarından Prof. Jamie M. Zeitzer, „Verilerimiz, insan biyolojisiyle en uyumlu sistemin kalıcı standart saat olduğunu açıkça gösteriyor“ ifadelerini kullandı.
Avrupa ve dünyada tartışmalar
Saat değişikliği uzun süredir hem Avrupa’da hem de Amerika’da tartışma konusu. Daha önce yapılan çalışmalar, özellikle ilkbaharda saatlerin ileri alınmasının uyku kaybına yol açtığını; bunun da kalp krizi, inme ve trafik kazalarında artışa neden olduğunu göstermişti. Yeni Stanford çalışması ise bu risklerin yalnızca kısa vadeli olmadığını, uzun vadede de ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ortaya koydu.
İsviçre
İsviçre’de Sağlık Sigortası Primleri Yükselmeye Devam Ediyor
Karşılaştırma platformu Comparis’in tahminine göre, İsviçre’de zorunlu sağlık sigortası primleri 2027 yılında ortalama yüzde 3,7 artacak. Böylece aylık ortalama primin yaklaşık 14,55 frank artarak 407,85 franka çıkması bekleniyor.
Artış oranı önceki yıllara göre daha düşük olsa da sağlık harcamalarındaki yükseliş sürüyor:
▪️ 2026: %4,4
▪️ 2025: %6
▪️ 2024: %8,7
▪️ 2023: %6,6
Uzmanlara göre maliyet artışının başlıca nedenleri arasında:
💉 Zayıflama iğneleri ve yeni diyabet ilaçları
🧠 Psikolojik terapi hizmetlerinin genişlemesi
🏥 Evde bakım ve yakın bakım hizmetleri
📈 Sağlık sistemindeki genel gider artışları
yer alıyor.
Comparis sağlık sigortası uzmanı Felix Schneuwly, önceki yıllardaki yüksek prim artışlarının yalnızca sağlık giderlerinden kaynaklanmadığını belirterek, sigorta şirketlerinin düşük tutulan primler nedeniyle azalan rezervlerini yeniden oluşturduğunu söyledi.
Öte yandan uzmanlar, sigorta şirketlerinin yatırım gelirlerindeki olası düşüşlerin de gelecekte primler üzerinde ek baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
🇨🇭 İsviçre’de sağlık sigortası primleri, halkın en büyük ekonomik endişeleri arasında yer almaya devam ediyor.
#İsviçre #Schweiz #SağlıkSigortası #Krankenkasse #Comparis #İsviçreHaberleri
İsviçre
İSVİÇRE’DE ŞAŞIRTAN DURUM: DİPLOMASI OLMAYAN DOKTORLAR NASIL ÇALIŞABİLİYOR?
İsviçre’de bazı doktorların geçerli diploması veya çalışma izni olmadan mesleklerini sürdürebildiği ortaya çıktı. Uzmanlara göre bunun nedeni, sistemdeki boşluklar ve denetimlerin kantonlara göre farklı uygulanması.
📊 Yasaklı doktorlar bile çalışmaya devam edebiliyor
2022 yılında İsviçre’de 36 doktor hakkında meslek yasağı bulunuyordu. Ancak bunların yaklaşık üçte birinin farklı yollarla çalışmaya devam ettiği belirlendi. 2025 yılında ise iki doktor, geçerli diploması olmadan çalıştıkları için mahkeme tarafından cezalandırıldı.
⚠️ Sistemde boşluklar var
Uzmanlar, mevcut sistemin büyük ölçüde “güvene dayalı” olduğunu söylüyor. Yani bir doktora yasak getirilse bile, bunun uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek her zaman mümkün olmuyor.
Ayrıca İsviçre’de sağlık sistemi kantonlara göre yönetildiği için, bir doktor bir kantonda yasaklı olsa bile başka bir kantonda çalışmaya devam edebiliyor.
🏥 Denetim zor, uygulama karmaşık
Yetkililere göre bir doktora yasak getirilse bile bunu sahada takip etmek oldukça zor. Her muayenehaneyi sürekli denetlemek mümkün olmadığı için sistem pratikte aksayabiliyor.
💻 Online kontrol sistemi yeterli değil
Hastalar, doktorların çalışma iznine sahip olup olmadığını resmi bir internet sitesi üzerinden kontrol edebiliyor. Ancak bu sistem de her zaman yeterli değil. Çünkü:
- İzin olmamasının nedeni açıklanmıyor
- Bazı doktorlar henüz diplomaları tanınmadığı için listede görünmeyebiliyor
🌍 Avrupa ile fark
Avrupa Birliği ülkelerinde doktorların durumu ülkeler arasında paylaşılan ortak bir sistemle takip ediliyor. İsviçre’nin ise bu sisteme erişimi bulunmuyor.
Sağlık
Zayıflama iğneleri mucize mi? Uzmanlar uyarıyor: Kilo geri geliyor
Son dönemde hızla yaygınlaşan zayıflama iğneleri, özellikle Ozempic gibi ilaçlar, iştahı azaltarak kilo vermeyi kolaylaştırdığı için büyük ilgi görüyor. Ancak uzmanlara göre bu yöntem, kalıcı bir çözüm olmayabilir.
Nörobilimci Dr. Maria Brasser, bu ilaçların yalnızca mideyi değil doğrudan beyni etkilediğini belirtiyor. İlaçlar, açlık ve ödül merkezlerini baskılayarak kişinin yemek yeme isteğini azaltıyor. Bu nedenle birçok kişi, “Artık kendimi zorlamıyorum, yemek aklıma daha az geliyor” şeklinde deneyimlerini aktarıyor.
Uzmanlara göre bu durum tesadüf değil. İlaçların etken maddesi semaglutid, vücutta doğal olarak bulunan bir hormonu taklit ederek tokluk hissini artırıyor ve özellikle tatlı ile yağlı yiyeceklere olan isteği azaltıyor.
Ancak asıl sorun, ilacın bırakılmasıyla ortaya çıkıyor. Araştırmalar, zayıflama iğnesi kullanmayı bırakan kişilerin, verdikleri kilonun büyük bölümünü geri aldığını gösteriyor. İlk yıl içinde kaybedilen kilonun yüzde 60 ila 80’inin geri geldiği belirtiliyor.
Uzmanlar bu durumu “jo-jo etkisi” olarak tanımlıyor. Çünkü ilaç, iştahı geçici olarak baskılıyor ancak beslenme alışkanlıklarını, yaşam tarzını ve stresle başa çıkma yöntemlerini değiştirmiyor. İlaç bırakıldığında ise vücut eski düzenine dönüyor.
Öte yandan tedavinin maliyeti de dikkat çekiyor. Aylık 180 ila 300 İsviçre frangı arasında değişen bu ilaçların uzun süre kullanılması, ciddi bir maddi yük oluşturabiliyor.
Uzmanlar, zayıflama iğnelerinin tek başına bir çözüm olmadığını, kalıcı sonuçlar için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının şart olduğunu vurguluyor.
-
Gündem1 Jahr agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi2 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi2 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre2 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem2 Jahren agoERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya2 Jahren agoMETA’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem2 Jahren agoTÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


