Ne oldu? İsviçre’de sıcak günlerin artmasıyla birlikte otel, villa ve bazı sağlık kuruluşlarında yeterli klima bulunmadığı yönündeki şikâyetler çoğaldı.

Kimler şikâyet ediyor? Tepkilerin özellikle Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan’dan gelen varlıklı turistlerden yükseldiği belirtiliyor.

Oteller ne diyor? Hotelleriesuisse, misafirlerin oda sıcaklığı konusundaki beklentilerinin geldikleri ülkeye göre önemli ölçüde değiştiğini açıkladı.

İsviçre’de sıcak hava, turizm sektöründe yeni bir tartışma başlattı. Körfez ülkelerinden gelen bazı varlıklı turistler, konakladıkları lüks otel ve villalarda alıştıkları seviyede klima bulunmamasından şikâyet ediyor.

Premium Switzerland şirketinin yöneticisi Peter Zombori, Tages-Anzeiger’e yaptığı açıklamada bugüne kadar hiç bu kadar fazla klima şikâyeti almadıklarını söyledi. Şirket aracılığıyla İsviçre’de tatil yapan müşteriler arasında şeyhler, iş insanları ve kraliyet ailesi üyeleri de bulunuyor.

Zombori’ye göre şikâyetlerin çoğu Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan’dan gelen müşterilerden geliyor. Bazı konuklar yalnızca villalar ve otel süitlerinde değil, hastanelerde de ortamın fazla sıcak olduğunu belirtiyor. Zombori, bir kadın müşterinin kendisine “İsviçre artık lüks bir ülke değil” dediğini aktardı. Bu ifade genel bir değerlendirme değil, tek bir müşteriye atfedilen söz olarak haberde yer aldı.

İsviçre’de birçok otel, güçlü ve soğutucu gaz kullanan klima sistemlerine ilişkin sıkı kurallar nedeniyle farklı çözümlere yöneliyor. Gölgelendirme, gece havalandırması, bina çevresinin yeşillendirilmesi ve modern havalandırma sistemleri bunlar arasında bulunuyor.

Ancak yıl boyunca klimalı mekânlarda yaşamaya alışkın bazı turistler, bu yöntemlerin yeterli serinliği sağlamadığını düşünüyor. Hotelleriesuisse de uluslararası misafirlerin oda sıcaklığına ilişkin beklentilerinin önemli ölçüde farklılaşabildiğini doğruladı.

The Living Circle otel grubu, yalnızca Körfez ülkelerinden değil, ABD’den gelen bazı müşterilerin de yüksek oda sıcaklıklarından şikâyet ettiğini bildirdi. Otellerin çözüm olarak odalara taşınabilir soğutma cihazları yerleştirdiği belirtiliyor.

Zombori, iklim değişikliği ile turizmin beklentileri arasındaki gerilimin büyüdüğünü söyledi. Körfez ülkelerinden gelen varlıklı turistlerin genellikle daha uzun süre kaldığını ve yüksek harcama yaptığını belirten Zombori, buna rağmen her binayı klima sistemleriyle doldurmanın da sürdürülebilir bir çözüm olmadığını savundu.

Ne oldu? İstanbul merkezli 6 ilde, vize danışmanlığı adı altında faaliyet gösteren kişi ve şirketlere yönelik eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Sistem nasıl işledi? Şüphelilerin bot yazılımlarla vize randevularını topladığı, ardından bunları yüksek ücretler karşılığında vatandaşlara sattığı öne sürüldü.

Mali boyutu ne? MASAK incelemesinde hesaplarda 2 milyar 841 milyon TL hareket tespit edilirken, yaklaşık 41 bin kişiden 918 milyon TL haksız kazanç sağlandığı iddia edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında, vize randevularını bot yazılımlar aracılığıyla topladıkları öne sürülen şüphelilere yönelik geniş çaplı operasyon gerçekleştirildi.

İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ekipleri; İstanbul, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir’de belirlenen 63 adrese eş zamanlı baskın düzenledi. Soruşturma kapsamında 49 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi.

Yetkililerin tespitlerine göre şüpheliler, “vize danışmanlığı” adı altında faaliyet gösteren şirketler üzerinden konsolosluklar ile yetkili vize başvuru merkezlerinin çevrim içi randevu sistemlerini takip etti.

Şebekenin özel olarak hazırlanan bot yazılımlar kullanarak yeni açılan randevuları saniyeler içinde toplu şekilde rezerve ettiği iddia edildi. Bu nedenle normal yollarla başvuru yapmak isteyen vatandaşların sistemde boş randevu bulmakta zorlandığı belirtildi.

Toplanan randevuların daha sonra yüksek ücretler karşılığında satıldığı, bazı kişilere “kesin vize” veya “vize garantisi” verildiği öne sürüldü. Ancak randevu alınması, başvurunun olumlu sonuçlanacağı veya vize verileceği anlamına gelmiyor.

MASAK tarafından hazırlanan raporda, şüphelilerle bağlantılı kişi ve şirketlerin banka hesaplarında son iki yılda toplam 2 milyar 841 milyon TL hesap hareketi bulunduğu bildirildi. Bu rakamın tamamı haksız kazanç olarak değerlendirilmedi. Soruşturmada yaklaşık 41 bin kişiden toplam 918 milyon TL haksız kazanç elde edildiği iddia edildi.

Şüphelilerin ayrıca başvuran kişilere ait kimlik, pasaport ve iletişim bilgileri gibi kişisel verileri hukuka aykırı şekilde kaydettiği ve arşivlediği ileri sürüldü.

Soruşturma devam ederken şüpheliler hakkındaki suçlamalar kesinleşmiş mahkeme kararı niteliği taşımıyor.

Kaynak: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı / İstanbul İl Jandarma Komutanlığı

Ne oldu? İsviçre’de herkes, Federal İstihbarat Servisinin (NDB) kendisi hakkında hangi kişisel verileri sakladığını öğrenmek için ücretsiz başvuruda bulunabiliyor.

Cevap neden gecikiyor? NDB, bilgilerin farklı sistemlerde tutulduğunu, her sonucun doğru kişiye ait olup olmadığının elle kontrol edildiğini ve bu nedenle 30 günlük sürenin çoğu zaman aşıldığını belirtiyor.

Her bilgi açıklanıyor mu? Hayır. NDB; güvenlik, devam eden soruşturmalar, istihbarat kaynakları, çalışma yöntemleri veya üçüncü kişilerin hakları gerekçesiyle bilgileri kısıtlayabiliyor, erteleyebiliyor ya da tamamen reddedebiliyor.

İsviçre’de vatandaşların Federal İstihbarat Servisi tarafından haklarında tutulan bilgileri öğrenme hakkına ilgisi devam ediyor. Başvuru için gerekçe göstermek gerekmiyor; kimlik veya pasaport kopyasıyla birlikte ad, soyadı ve iletişim adresinin bildirilmesi yeterli.

NDB’ye 2025 yılında 204, bir önceki yıl ise 224 başvuru yapıldı. Rekor, 847 başvuruyla 2019’da kaydedildi. Rakamlar nüfusa oranla düşük görünse de her dosyanın ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor.

İstihbarat verileri tek bir merkezî veri tabanında bulunmuyor. Birden fazla yasal bilgi sistemi ayrı ayrı taranıyor. Özellikle yaygın isimlerde çok sayıda sonuç çıkabildiğinden, her kayıt doğru kişiyle eşleştirilmek zorunda. Hassas dosyalarda güvenlik uzmanlarının da değerlendirme yapması gerekiyor.

NDB başvurulara dört şekilde cevap verebiliyor:

• Tam bilgi: Saklanan bütün bilgiler açıklanıyor veya herhangi bir kayıt bulunmadığı bildiriliyor.

• Kısıtlı bilgi: Devam eden soruşturmalar, kaynaklar ya da üçüncü kişilerle ilgili bölümler gizleniyor.

• Erteleme: Ağır basan gizlilik gerekçeleri ortadan kalkıncaya kadar bilgi verilmiyor.

• Ret: İsviçre’nin iç veya dış güvenliği, istihbarat yöntemleri, kaynaklar ya da üçüncü kişilerin çıkarları tehlikeye girecekse kişinin kaydının bulunup bulunmadığı dahi açıklanmayabiliyor.

Bir kişinin NDB sistemlerinde görünmesi, otomatik olarak izlendiği veya güvenlik tehdidi olarak değerlendirildiği anlamına gelmiyor. Resmî yazışmalar ve idarî işlemler nedeniyle de kişi veya kuruluş adları sistemlere girebiliyor.

Cevaptan memnun olmayanlar Federal Veri Koruma ve Bilgi Edinme Yetkilisinden inceleme talep edebiliyor ve mahkemeye başvurabiliyor.

“Mass-Voll” derneğinin 2022’de yaptığı başvuru buna örnek oldu. Federal Mahkeme, Temmuz 2026’da derneğin itirazını kısmen kabul etti. NDB’nin şimdi bilgileri açıklaması ya da erteleme kararını ayrıntılı ve yeterli şekilde yeniden gerekçelendirmesi gerekiyor.

Tartışmalar, NDB’ye terörizm, şiddet yanlısı aşırılık, casusluk ve siber saldırılar konusunda daha geniş yetkiler verilmesini öngören yasa değişikliği sürerken yaşanıyor. Federal Konsey yetkilerin ve bağımsız denetimin güçlendirilmesini savunurken, bazı çevreler devletin giderek daha fazla veri topladığı uyarısında bulunuyor.

Kaynak: İsviçre Savunma Bakanlığı – NDB bilgi edinme hakkı⁠ / Federal Konsey⁠ / Nau Haber Sitesi