Gündem
İsviçre’de Oylama Sonuçları: “Sex? Aber Safe!” İnisiyatifine Net Ret – Ülke Genelinde Kritik Kararlar
Elbette — metnin tamamını profesyonel bir gazeteci üslubuyla, kapsamlı, akıcı ve tüm detayları koruyarak yeniden yazdım. Aşağıdaki metin, bir gazetenin pazar günü canlı oy takibi yapan özel seçim/oylama yayını tarzında düzenlenmiştir.
İsviçre’de Oylama Günü: “Sex? Aber Safe!” İnisiyatifi Reddedildi – Ülke Genelinde Sonuçlar Netleşiyor
İsviçre, 30 Kasım Pazar günü sandık başına giderek hem ulusal hem kantonal hem de yerel düzeyde birçok kritik konu hakkında karar verdi. 20 Minuten ekibi, gün boyunca gelen tüm sonuçları anlık olarak aktardı. İşte ülke genelinde öne çıkan başlıklar, dikkat çeken oylama trendleri ve şehirlerden gelen ilk değerlendirmeler…
St. Gallen: “Sex? Aber Safe!” İnisiyatifine Açık Red
Şehrin en çok tartışılan oylamalarından biri olan “Sex? Aber Safe!” inisiyatifi sandıkta net bir biçimde reddedildi.
Genç Yeşiller tarafından hazırlanan teklif, gençlere ücretsiz cinsel yolla bulaşan hastalık (CYBH) testleri sağlanmasını öngörüyordu.
- Hayır oyu oranı: %66,4
- Katılım: %42,5
İnisiyatif komitesi, sonuçları “finansal korkuların tetiklenmesi” olarak yorumladı. Genç Yeşiller Kanton St. Gallen Eş Başkanı Diego Müggler, “Bu sonuç, cinsel sağlığa karşı bir red değil; bütçe kaygılarının sandığa yansımasıdır. Ancak sağlık hizmetlerindeki boşluk hâlâ gerçek ve birinin bunu kapatması gerekiyor” açıklamasında bulundu.
Bern: “Welle” Bisiklet Garajına Yeşil Işık
Bern kentindeki Welle 7 bölgesinde bulunan büyük kapasiteli bisiklet garajı en az 2030’a kadar faaliyet göstermeye devam edecek.
- Proje maliyeti: 2,4 milyon İsviçre frangı
- Onay oranı: Yaklaşık %75
- Garaj kapasitesi: 660 bisiklet
Basel-Landschaft: Naubrücke Taşınıyor, EL Yasası Revizyonu Reddedildi
Laufen BL’de tartışmalı Naubrücke’nin taşınması projesi halktan güçlü bir destek aldı.
- Naubrücke projesi: %64,9 Evet
- Maliyet: 47 milyon frangın üzerinde
Aynı gün oylanan Ek Tamamlayıcı Yardımlar Yasası revizyonu ise %55,2 ile reddedildi. Katılım yaklaşık %39’da kaldı.
Fribourg: 23 Franklık Asgari Ücret Önerisi Düştü
Kanton Fribourg’da saatlik 23 frank asgari ücret talep eden girişim %53,5 ile reddedildi.
Katılım oranı: %41.
Schaffhausen: Kültür Başkenti Yarışından Geri Adım – Ancak Hastane Projesine Onay
Schaffhausen halkı, şehrin 2030 İsviçre Kültür Başkenti adaylığı için istenen 4 milyon franklık fonu kabul etmedi.
Öte yandan, Kantonspital için planlanan 400 milyon franklık yenileme projesine kanton tarafından sağlanacak katkı halk tarafından onaylandı.
- Hastane yenilemesine kanton katkısı: 130 milyon frangın üzerindeki paket
- Onay oranı (ilk projeksiyon): %84,8
Basel-Landschaft: FDP’li Eigenmann Hükümete Seçildi
Açık kalan hükümet koltuğu için yapılan seçimde Markus Eigenmann (FDP), GLP’li rakibi Sabine Bucher’i geride bıraktı.
- Eigenmann: 29.789 oy
- Bucher: 27.044 oy
- Katılım: %33,3
Eigenmann, görevini Monica Gschwind’in ardından devralacak.
Appenzell Ausserrhoden: Yeni Anayasa Yolda, Yabancılara Oy Hakkı Reddedildi
Kanton halkı, iki versiyon halinde oylanan yeni anayasanın yabancılara oy hakkı içermeyen versiyonunu açık farkla kabul etti.
- Yeni anayasa (oy hakkı olmadan): %75’ten fazla Evet
- Katılım: %50,2
10 yıldır kantonda yaşayan yabancılara kantonal düzeyde oy hakkı verilmesi önerisi ise net biçimde reddedildi.
Aargau: Belediye Yönetimleri ve Bütçeler Belirlendi
Aarau’da iki koltuğun boş olduğu belediye hükümeti yeniden tam kadro:
- Daniel Fondado (SP) ve Nina Suma (FDP) seçildi.
- Belediye Başkanlığı ve Başkan Yardımcılığı FDP’de kaldı:
- Başkan: Hanspeter Hilfiker
- Başkan Yardımcısı: Suzanne Marclay-Merz
Aynı kantonda birçok belediyede bütçeler de oylanarak onaylandı. Aarau’da 3,2 milyon franklık açık içeren bütçe kabul edildi.
Zug: Beeinträchtigte İçin Tarihi Karar – Oy Hakkı Genişletildi
Zug kantonu, zihinsel veya bilişsel engeli nedeniyle bugüne kadar oy kullanamayan bireyler için yasa değişikliğini kabul etti.
- Evet oranı: %51,34
Böylece Zug, son yıllarda benzer kararlar alan Cenevre, Appenzell Innerrhoden ve Glarus’un arasına katıldı.
Aargau’da Çift Farklı Sonuç: Bir Yerde Tempo 30, Bir Yerde Hayır
- Muri AG: Tüm yerleşim içinde Tempo 30 uygulaması kabul edildi.
- Kaisten: Referandum sonucu Tempo 30 reddedildi.
St. Gallen: Reinraum ve Yeni Zollzentrum Projelerine Güçlü Destek
Teknoloji ve güvenlik altyapısını güçlendirmeyi amaçlayan iki önemli proje yüksek oy oranlarıyla onaylandı.
- FHO OST kampüsünde “Reinraum” inşası: 20 milyon franklık kredi, %80’e yakın destek
- St. Margrethen’de yeni gümrük merkezi: %80 onay
Yeni merkezde Kanton Polisi ve Federal Gümrük Güvenlik Birimi birlikte görev yapacak.
Aargau: Yeni Hâkimler Seçildi
Kanton genelinde boşalan barış yargıçlığı ve ilçe mahkemesi pozisyonları için yapılan seçimlerde:
- Laufenburg: Peter Frey (bağımsız) seçildi
- Bremgarten Kreis VI: Harry Lütolf (Die Mitte)
- Zofingen: Ursula Hinden (bağımsız)
- İlçe mahkemesi başkanlığı için ikinci tur 8 Mart 2026’da yapılacak.
Graubünden: Hükümet Üyelerine “Altın Paraşüt” Sonlandırılıyor
Graubünden halkı, eski hükümet üyelerine ömür boyu maaş ödenmesini durduran inisiyatifi yaklaşık %66 ile kabul etti.
- Tasarruf: Yıllık 1,5 milyon frank
- Eski uygulama: Yılda maksimum 115.000 frank, ömür boyu
- Katılım: %42
Luzern: Kanton Çapında Uygulanacak Yeni Çocuk Bakım Yasası
SP’nin “Bezahlbare Kitas für alle” girişimi reddedildi ancak karşı teklif kabul edildi.
Yeni yasa:
- Tüm kantonda ortak bir çocuk bakım standardı oluşturuyor.
- Her belediyede bakım kuponu sistemini zorunlu kılıyor.
- Düşük ve orta gelirli ailelere daha fazla destek sağlıyor.
- 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek.
Genel Değerlendirme
30 Kasım oylamaları, İsviçre’nin birçok kantonunda mali disiplin, sosyal hizmetlerin kapsamı ve yerel altyapı yatırımlarının geleceği üzerine yoğunlaştı. Özellikle St. Gallen’de “Sex? Aber Safe!” inisiyatifinin reddi ve Zug’da engelliler için oy hakkının genişletilmesi, günün en dikkat çekici kararları arasında yer aldı.
Gündem
İSVİÇRE’DE AİLELERİN YENİ TERCİHİ: ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ ŞEHİRLER ÖNE ÇIKIYOR
İsviçre’de çocuklu aileler için en cazip yerleşim yerleri her zaman Zürih ve Cenevre gibi büyük merkezler değil. UBS’nin 2026 Konut Çekiciliği Göstergesi, iyi altyapıyı daha düşük yaşam maliyetleriyle birleştiren orta büyüklükteki şehirlerin aileler açısından öne çıktığını gösteriyor.
Araştırmada İsviçre’deki belediyeler on bölge içinde karşılaştırıldı. Örnek hane olarak iki çocuklu ve yıllık brüt geliri 150 bin frank olan bir aile esas alındı. Değerlendirmede konut ve yaşam giderlerinin yanı sıra ulaşım, altyapı, eğitim, çocuk bakımı, alışveriş ve boş zaman imkânları dikkate alındı.
Kendi bölgelerinde Vevey, Solothurn, Fribourg, Sion, Basel, Luzern, Aarau, Lugano, St. Gallen ve Chur listenin başında yer aldı. Bu on bölgesel liderin dokuzu orta büyüklükteki şehirlerden oluşuyor. Zürih ve Cenevre ise kendi bölgelerinde ilk üçe giremedi.
Sonuçlarda en belirleyici unsurlardan biri yaşam maliyeti oldu. Araştırmaya göre Vevey’de incelenen ailenin giderleri Cenevre’den yaklaşık yüzde 15 daha düşük. Aarau’da maliyetler Zürih’in yaklaşık yüzde 28, Schaffhausen’de ise yüzde 34 altında hesaplandı. Bu şehirler aynı zamanda eğitim, çocuk bakımı, alışveriş, ulaşım ve sosyal yaşam açısından güçlü bir altyapı sunuyor.
Ticino sıralamasında Lugano ilk sıraya yerleşti. Lugano’yu Locarno, Tenero-Contra, Ascona, Muralto, Val Mara, Minusio, Melide, Morcote ve Bellinzona izledi. Fransızca konuşulan bölgede Vevey ve Fribourg’un yanı sıra Morges ve Granges-Paccot gibi yerleşimler de yüksek çekicilikleriyle dikkat çekti.
Ancak araştırma, herkes için tek bir “en iyi şehir” bulunduğunu söylemiyor. Sonuçlar seçilen aile modeline ve gelir düzeyine göre değişiyor. Daha yüksek gelirli aileler için vergi avantajları daha büyük rol oynarken, düşük gelirli hanelerde uygun konut ve günlük yaşam giderleri daha fazla önem kazanıyor.
UBS’ye göre taşınmaların yaklaşık yüzde 70’i 10 kilometreden daha kısa mesafelerde gerçekleşiyor. Bu nedenle sıralama, ülke genelinde mutlak bir yarıştan çok aynı bölgedeki gerçekçi yerleşim seçeneklerini karşılaştırıyor.
Gündem
NEUCHÂTEL’DE KAĞITSIZ GÖÇMENLER İÇİN YENİ DÖNEM: BELİRLİ ŞARTLARLA OTURUM BAŞVURUSU
Neuchâtel Kantonu, uzun yıllardır İsviçre’de oturum izni olmadan yaşayan ve çalışan bazı kişilerin durumlarının incelenmesini sağlayan geçici uygulamayı 1 Eylül 2026’da başlattı. Cenevre’de yürütülen “Papyrus” modelinden esinlenen program, 30 Kasım 2027’ye kadar toplam 15 ay uygulanacak.
Uygulama genel bir af veya otomatik oturum hakkı anlamına gelmiyor. Her dosya ayrı ayrı değerlendirilecek ve bütün koşulların karşılanması gerekecek. Program, AB veya EFTA dışındaki ülkelerin vatandaşlarına yönelik. Başvuru sahibinin çalışıyor ve sosyal yardıma ihtiyaç duymadan mali açıdan bağımsız olması gerekiyor.
Temel koşul, İsviçre’de kesintisiz en az 10 yıldır yaşamak ve bunun son üç yılını Neuchâtel Kantonu’nda geçirmiş olmak. Okula devam eden en az bir çocuğu bulunan ailelerde İsviçre’de aranan ikamet süresi beş yıla düşüyor; son üç yılın yine Neuchâtel’de geçirilmesi şartı aranıyor. Hanedeki yetişkinlerin en az A1 düzeyinde Fransızca bilmesi, geçerli pasaporta sahip olması, sabıka kaydının temiz olması ve icra borcu bulunmaması da koşullar arasında.
Hakkında ülkeden çıkarma kararı bulunanlar ile İsviçre’de daha önce iltica başvurusu yapmış kişiler bu uygulamadan yararlanamıyor. İltica alanına giren kişiler için farklı federal kurallar ve işlemler geçerli.
Başvurmak isteyenlerin ilk olarak Neuchâtel Protestan Sosyal Merkezi CSP ile iletişime geçmesi gerekiyor. İlk görüşme anonim, ücretsiz ve gizli gerçekleştiriliyor. CSP, şartların karşılanıp karşılanmadığını kontrol ediyor ve uygun kişilerin belgelerini hazırlamasına yardım ediyor. Dosya daha sonra kanton göç makamlarınca inceleniyor. Kantonun uygun bulduğu başvurularda son kararı Federal Göç Sekreterliği SEM veriyor. Onay hâlinde B oturum izni düzenlenebiliyor.
Programa katılarak çalışanının durumunu ve çalışma ilişkisini yasal hâle getiren işverenler hakkında bu süreç kapsamında ceza soruşturması açılmayacağı belirtiliyor. Kanton, uygulamayla kayıt dışı çalışmayı ve savunmasız kişilerin sömürülmesini azaltmayı hedefliyor.
#İsviçre#Neuchâtel#Göç#Oturumİzni

Gündem
TİCİNO’DA TIP ARAŞTIRMALARI HIZLANIYOR: YENİ TEDAVİLER MALİYETLERİ DÜŞÜREBİLİR
Lugano, 4 Eylül’de İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesindeki tıp araştırmacılarını, doktorları ve sağlık çalışanlarını bir araya getiren 15. İnsan Tıbbı Araştırma ve İnovasyon Günü’ne ev sahipliği yaptı. Etkinlik, Lugano’daki USI Doğu Kampüsü’nde EOC Tıp Eğitimi ve Araştırma Birimi, EOC Klinik Araştırmalar Birimi ve İsviçre İtalyan Üniversitesi tarafından düzenlendi.
Günün temel mesajı, “Araştırmanın yapıldığı yerde daha iyi tedavi sunulur” oldu. Klinik araştırma yürüten hastanelerde hastalar yeni ilaçlara, gelişmiş teşhis yöntemlerine ve yenilikçi tedavilere daha erken erişebiliyor. Araştırmalar yalnızca yeni yöntemler geliştirmeyi değil, mevcut tedavilerden hangisinin hangi hasta için daha etkili olduğunu belirlemeyi de sağlıyor.
Ticino Kanton Hastaneleri Kurumu EOC’den Dr. Panagiotis Stathis, klinik çalışmaların bazı tedavileri daha verimli ve daha az maliyetli hâle getirebildiğine dikkat çekti. Araştırma sayesinde etkisi sınırlı uygulamaların ayıklanması, hastaya daha uygun tedavinin seçilmesi ve gereksiz müdahalelerin azaltılması mümkün olabiliyor. Bu yaklaşım hem hastanın yaşam kalitesine hem de sağlık sisteminin kaynaklarını daha doğru kullanmasına katkı sağlıyor.
Ancak haberde geçen “maliyetleri düşürme” ifadesi, bütün sağlık giderlerinin hemen azalacağı anlamına gelmiyor. Yeni ilaçlar ve teknolojiler başlangıçta yüksek maliyet yaratabiliyor. Tasarruf; doğru teşhis, etkili tedavi seçimi, komplikasyonların önlenmesi ve hastanede kalış süresinin azaltılması gibi uzun vadeli sonuçlarla ortaya çıkabiliyor.
Etkinlikte klinik ve epidemiyolojik araştırmaların yanı sıra temel, hesaplamalı ve hemşirelik araştırmalarının da ele alınması planlandı. Böylece yalnızca doktorların değil, farklı sağlık disiplinlerinin yürüttüğü çalışmalar aynı platformda buluştu.
Uzmanlara göre araştırmaların devamlılığı için finansman, eğitimli personel, hasta katılımı ve kurumlar arası işbirliği gerekiyor. Ticino’daki toplantının amacı da araştırma sonuçlarını paylaşmak, genç bilim insanlarını desteklemek ve yeni çalışmaların önünü açmak.
-
Gündem2 Jahren agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi3 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi3 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre3 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem2 Jahren ago
ERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya2 Jahren ago
META’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem2 Jahren ago
TÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


