Connect with us

Gündem

İsviçre’de 2026 itibarıyla sosyal sigorta sisteminde kapsamlı değişiklikler yürürlüğe girdi

yazar

Published

on

İsviçre’de emeklilik, mesleki emeklilik sigortası ve sağlık sigortası alanlarını kapsayan geniş çaplı reformlar 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girdi. Federal İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider’in sorumluluğundaki düzenlemelerle birlikte 13. AHV emekli maaşı uygulaması başlarken, kadınların emeklilik yaşı kademeli olarak yükseltildi, sağlık sigortası primleri artırıldı ve aşılar için yeni muafiyetler getirildi.

13. AHV maaşı Aralık ayında ödenecek

Yeni düzenleme kapsamında emekliler, Aralık 2026’da ilk kez “13. AHV maaşı” alacak. Bu ödeme, yıl boyunca alınan toplam emekli maaşının yüzde 8,33’üne denk geliyor.

Ülkede ortalama aylık emekli maaşının yaklaşık 1900 İsviçre frangı olduğu dikkate alındığında, söz konusu ek ödemenin özellikle düşük ve orta gelirli emekliler için önemli bir destek oluşturması bekleniyor.

Ancak düzenlemeye göre yalnızca Aralık ayında hayatta olan ve emeklilik hakkı devam eden kişiler bu ödemeden yararlanabilecek. Vefat edenlerin mirasçılarına ödeme yapılmayacak. Federal hükümet, bu uygulamayla yıllık yaklaşık 135 milyon frank tasarruf sağlanacağını açıkladı.

  1. maaş uygulamasının devlete yıllık maliyetinin 4 ila 5 milyar frank arasında olacağı belirtilirken, finansmanın hangi kaynaklardan karşılanacağına ilişkin siyasi tartışmaların ise sürdüğü bildirildi.

Kadınların emeklilik yaşı yükseltildi

2022’de halk oylamasıyla kabul edilen emeklilik reformu doğrultusunda kadınların emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e çıkarılıyor.

Geçiş süreci çerçevesinde yaş sınırı her yıl üç ay artırılıyor. Buna göre 1962 doğumlu kadınlar 2026 yılında 64 yıl 6 ay yaşında emekli olabilecek.

Reformdan etkilenen kadınlara, gelir kaybını telafi etmek amacıyla ömür boyu aylık en fazla 80 İsviçre frangı ek ödeme yapılacak. Daha erken emekliliği tercih edenler ise aylık maaşlarında kesintiyle karşı karşıya kalacak.

Kültür ve medya sektörüne yeni sigorta kapsamı

2026 itibarıyla kültür ve medya sektöründe kısa süreli veya düşük gelirli çalışanlar için sosyal güvenlik kapsamı genişletildi.

Korolar, müzeler, tasarım şirketleri ile dijital ve basılı medya kuruluşlarında çalışan kişiler artık ilk kazandıkları franktan itibaren AHV primine tabi olacak. Düzenlemenin özellikle serbest çalışanlar ve geçici sözleşmeyle çalışanlar için daha güçlü bir sosyal güvence sağlaması amaçlanıyor.

Mesleki emeklilikte enflasyon ayarlaması

Mesleki emeklilik sigortası (BVG) kapsamında dul, yetim ve engelli maaşları bu yıl ilk kez enflasyona göre güncellendi. Artış oranı yüzde 2,7 olarak belirlendi.

Bu tür maaşların normal şartlarda her üç yılda bir enflasyona göre ayarlanması öngörülürken, sonraki artışların AHV’deki uyarlamalara paralel şekilde yapılacağı bildirildi.

Üçüncü emeklilik sütununda geriye dönük ödeme imkânı

Üçüncü emeklilik sütunu olarak bilinen “Säule 3a” sisteminde de önemli bir değişikliğe gidildi.

Sigortalılar, geçmiş yıllarda eksik yatırılan katkı paylarını 10 yıla kadar geriye dönük olarak tamamlama hakkına kavuştu. Bu uygulamanın özellikle düzensiz gelir elde edenler ve genç çalışanlar için uzun vadeli emeklilik birikimini güçlendirmesi hedefleniyor.

Sağlık sigortası primleri arttı

Zorunlu temel sağlık sigortası primleri 2026 itibarıyla ülke genelinde ortalama yüzde 4,4 oranında artırıldı.

Yeni rakamlara göre:

  • Ortalama aylık prim: 393 frank
  • 26 yaş üstü yetişkinler: 465 frank
  • Genç yetişkinler: 326 frank
  • Çocuklar: 122 frank

Artışın kantonlara göre farklılık gösterdiği belirtilirken, düşük gelirli haneler için prim desteği bütçelerinin artırıldığı açıklandı.

Yeni düzenlemeye göre kanton yönetimleri, sağlık sigortası giderlerinin yüzde 3,5 ila 7,5’ini karşılamakla yükümlü olacak.

Yeni sağlık tarifesi sistemi devreye alındı

Sağlık sektöründe 2004’ten bu yana kullanılan “TARMED” tarifesi kaldırılarak yerine “Tardoc” adlı yeni ücretlendirme sistemi getirildi.

Yeni sistem, yaklaşık 1400 tıbbi işlem için standart ücret belirlenmesini ve ayakta tedavilerde daha şeffaf bir fiyatlandırma yapılmasını öngörüyor. Karmaşık tedaviler için ise sabit paket ücret uygulaması getirildi.

Federal hükümet, sistem değişikliğinin toplam sağlık harcamalarını yaklaşık 13 milyar frank seviyesinde tutmayı hedeflediğini bildirdi.

Aşılar için muafiyet uygulaması başladı

2026 itibarıyla federal hükümetin tavsiye ettiği temel aşılar ve bu aşılarla ilgili doktor muayeneleri, sigorta muafiyet tutarından (franchise) çıkarıldı.

Buna göre sigortalılar yalnızca yüzde 10’luk katılım payını ödeyecek.

Ayrıca hamile kadınlara uygulanan RSV (solunum yolu virüsü) aşısı da temel sağlık sigortası kapsamına alındı. Bu uygulamayla yeni doğan bebeklerin doğumdan itibaren korunmasının hedeflendiği belirtildi.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert

Gündem

İSVİÇRE’DE AİLELERİN YENİ TERCİHİ: ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ ŞEHİRLER ÖNE ÇIKIYOR

yazar

Published

on

By

İsviçre’de çocuklu aileler için en cazip yerleşim yerleri her zaman Zürih ve Cenevre gibi büyük merkezler değil. UBS’nin 2026 Konut Çekiciliği Göstergesi, iyi altyapıyı daha düşük yaşam maliyetleriyle birleştiren orta büyüklükteki şehirlerin aileler açısından öne çıktığını gösteriyor.

Araştırmada İsviçre’deki belediyeler on bölge içinde karşılaştırıldı. Örnek hane olarak iki çocuklu ve yıllık brüt geliri 150 bin frank olan bir aile esas alındı. Değerlendirmede konut ve yaşam giderlerinin yanı sıra ulaşım, altyapı, eğitim, çocuk bakımı, alışveriş ve boş zaman imkânları dikkate alındı.

Kendi bölgelerinde Vevey, Solothurn, Fribourg, Sion, Basel, Luzern, Aarau, Lugano, St. Gallen ve Chur listenin başında yer aldı. Bu on bölgesel liderin dokuzu orta büyüklükteki şehirlerden oluşuyor. Zürih ve Cenevre ise kendi bölgelerinde ilk üçe giremedi.

Sonuçlarda en belirleyici unsurlardan biri yaşam maliyeti oldu. Araştırmaya göre Vevey’de incelenen ailenin giderleri Cenevre’den yaklaşık yüzde 15 daha düşük. Aarau’da maliyetler Zürih’in yaklaşık yüzde 28, Schaffhausen’de ise yüzde 34 altında hesaplandı. Bu şehirler aynı zamanda eğitim, çocuk bakımı, alışveriş, ulaşım ve sosyal yaşam açısından güçlü bir altyapı sunuyor.

Ticino sıralamasında Lugano ilk sıraya yerleşti. Lugano’yu Locarno, Tenero-Contra, Ascona, Muralto, Val Mara, Minusio, Melide, Morcote ve Bellinzona izledi. Fransızca konuşulan bölgede Vevey ve Fribourg’un yanı sıra Morges ve Granges-Paccot gibi yerleşimler de yüksek çekicilikleriyle dikkat çekti.

Ancak araştırma, herkes için tek bir “en iyi şehir” bulunduğunu söylemiyor. Sonuçlar seçilen aile modeline ve gelir düzeyine göre değişiyor. Daha yüksek gelirli aileler için vergi avantajları daha büyük rol oynarken, düşük gelirli hanelerde uygun konut ve günlük yaşam giderleri daha fazla önem kazanıyor.

UBS’ye göre taşınmaların yaklaşık yüzde 70’i 10 kilometreden daha kısa mesafelerde gerçekleşiyor. Bu nedenle sıralama, ülke genelinde mutlak bir yarıştan çok aynı bölgedeki gerçekçi yerleşim seçeneklerini karşılaştırıyor.

#İsviçre#schweiz#bern#zürich#suisse

Continue Reading

Gündem

NEUCHÂTEL’DE KAĞITSIZ GÖÇMENLER İÇİN YENİ DÖNEM: BELİRLİ ŞARTLARLA OTURUM BAŞVURUSU

yazar

Published

on

By

Neuchâtel Kantonu, uzun yıllardır İsviçre’de oturum izni olmadan yaşayan ve çalışan bazı kişilerin durumlarının incelenmesini sağlayan geçici uygulamayı 1 Eylül 2026’da başlattı. Cenevre’de yürütülen “Papyrus” modelinden esinlenen program, 30 Kasım 2027’ye kadar toplam 15 ay uygulanacak.

Uygulama genel bir af veya otomatik oturum hakkı anlamına gelmiyor. Her dosya ayrı ayrı değerlendirilecek ve bütün koşulların karşılanması gerekecek. Program, AB veya EFTA dışındaki ülkelerin vatandaşlarına yönelik. Başvuru sahibinin çalışıyor ve sosyal yardıma ihtiyaç duymadan mali açıdan bağımsız olması gerekiyor.

Temel koşul, İsviçre’de kesintisiz en az 10 yıldır yaşamak ve bunun son üç yılını Neuchâtel Kantonu’nda geçirmiş olmak. Okula devam eden en az bir çocuğu bulunan ailelerde İsviçre’de aranan ikamet süresi beş yıla düşüyor; son üç yılın yine Neuchâtel’de geçirilmesi şartı aranıyor. Hanedeki yetişkinlerin en az A1 düzeyinde Fransızca bilmesi, geçerli pasaporta sahip olması, sabıka kaydının temiz olması ve icra borcu bulunmaması da koşullar arasında.

Hakkında ülkeden çıkarma kararı bulunanlar ile İsviçre’de daha önce iltica başvurusu yapmış kişiler bu uygulamadan yararlanamıyor. İltica alanına giren kişiler için farklı federal kurallar ve işlemler geçerli.

Başvurmak isteyenlerin ilk olarak Neuchâtel Protestan Sosyal Merkezi CSP ile iletişime geçmesi gerekiyor. İlk görüşme anonim, ücretsiz ve gizli gerçekleştiriliyor. CSP, şartların karşılanıp karşılanmadığını kontrol ediyor ve uygun kişilerin belgelerini hazırlamasına yardım ediyor. Dosya daha sonra kanton göç makamlarınca inceleniyor. Kantonun uygun bulduğu başvurularda son kararı Federal Göç Sekreterliği SEM veriyor. Onay hâlinde B oturum izni düzenlenebiliyor.

Programa katılarak çalışanının durumunu ve çalışma ilişkisini yasal hâle getiren işverenler hakkında bu süreç kapsamında ceza soruşturması açılmayacağı belirtiliyor. Kanton, uygulamayla kayıt dışı çalışmayı ve savunmasız kişilerin sömürülmesini azaltmayı hedefliyor.

#İsviçre#Neuchâtel#Göç#Oturumİzni

Continue Reading

Gündem

TİCİNO’DA TIP ARAŞTIRMALARI HIZLANIYOR: YENİ TEDAVİLER MALİYETLERİ DÜŞÜREBİLİR

yazar

Published

on

By

Lugano, 4 Eylül’de İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesindeki tıp araştırmacılarını, doktorları ve sağlık çalışanlarını bir araya getiren 15. İnsan Tıbbı Araştırma ve İnovasyon Günü’ne ev sahipliği yaptı. Etkinlik, Lugano’daki USI Doğu Kampüsü’nde EOC Tıp Eğitimi ve Araştırma Birimi, EOC Klinik Araştırmalar Birimi ve İsviçre İtalyan Üniversitesi tarafından düzenlendi.

Günün temel mesajı, “Araştırmanın yapıldığı yerde daha iyi tedavi sunulur” oldu. Klinik araştırma yürüten hastanelerde hastalar yeni ilaçlara, gelişmiş teşhis yöntemlerine ve yenilikçi tedavilere daha erken erişebiliyor. Araştırmalar yalnızca yeni yöntemler geliştirmeyi değil, mevcut tedavilerden hangisinin hangi hasta için daha etkili olduğunu belirlemeyi de sağlıyor.

Ticino Kanton Hastaneleri Kurumu EOC’den Dr. Panagiotis Stathis, klinik çalışmaların bazı tedavileri daha verimli ve daha az maliyetli hâle getirebildiğine dikkat çekti. Araştırma sayesinde etkisi sınırlı uygulamaların ayıklanması, hastaya daha uygun tedavinin seçilmesi ve gereksiz müdahalelerin azaltılması mümkün olabiliyor. Bu yaklaşım hem hastanın yaşam kalitesine hem de sağlık sisteminin kaynaklarını daha doğru kullanmasına katkı sağlıyor.

Ancak haberde geçen “maliyetleri düşürme” ifadesi, bütün sağlık giderlerinin hemen azalacağı anlamına gelmiyor. Yeni ilaçlar ve teknolojiler başlangıçta yüksek maliyet yaratabiliyor. Tasarruf; doğru teşhis, etkili tedavi seçimi, komplikasyonların önlenmesi ve hastanede kalış süresinin azaltılması gibi uzun vadeli sonuçlarla ortaya çıkabiliyor.

Etkinlikte klinik ve epidemiyolojik araştırmaların yanı sıra temel, hesaplamalı ve hemşirelik araştırmalarının da ele alınması planlandı. Böylece yalnızca doktorların değil, farklı sağlık disiplinlerinin yürüttüğü çalışmalar aynı platformda buluştu.

Uzmanlara göre araştırmaların devamlılığı için finansman, eğitimli personel, hasta katılımı ve kurumlar arası işbirliği gerekiyor. Ticino’daki toplantının amacı da araştırma sonuçlarını paylaşmak, genç bilim insanlarını desteklemek ve yeni çalışmaların önünü açmak.

Continue Reading

Trendler