Haber: Cemil Baysal

http://instagram.com/cemil_baysal

GURBETÇİLER DİKKAT: TBMM’den Geçen Çerçeve Yasa Yurt Dışındakileri Nasıl Etkileyecek?

İşte gurbetçilerin bilmesi gereken tüm ayrıntılar, başvuru şartları ve yasanın kapsamı:

I. Yurt Dışında Yaşayanları Doğrudan İlgilendiren Maddeler ve Nedenleri

1. Konsolosluktan Başvuru ve 6 Aylık Süre Sınırı (Madde 9)

I. Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşları Doğrudan İlgilendiren Maddeler ve Detaylı Gerekçeleri

1. Konsolosluk Üzerinden Başvuru ve 6 Aylık Hak Düşürücü Süre (Madde 9 ve Madde 1)

• Kanun Hükmü: Yasa kapsamındaki erteleme ve düşme haklarından yararlanabilmek için, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde yazılı başvuru yapılması zorunludur. Başvurular „bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara“ yapılır.
• Neden İlgilendiriyor ve Hangi Mekanizma İşliyor? Yurt dışında ikamet eden vatandaşların başvuru yapabilmek amacıyla Türkiye’ye gelme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Gurbetçiler, bulundukları ülkelerdeki T.C. Başkonsoloslukları veya Büyükelçilikleri (Dış Temsilcilikler) üzerinden başvurularını iletebilirler. Hak düşürücü nitelikteki bu 6 aylık süre kaçırılırsa, kanunun sağladığı erteleme ve kapatma imkanlarından yararlanılamaz.

2. Sınır Kapılarındaki Yakalama, Arama ve Seyahat Engellerinin Kaldırılması (Madde 4 ve Madde 3)

• Kanun Hükmü: Erteleme kapsamına giren suçlardan ötürü verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları yetkili hakimlik veya mahkemelerce değerlendirilerek kaldırılır; istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) veya Yargıtay’daki dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.
• Neden İlgilendiriyor? Yurt dışında yaşayıp Türkiye’de örgüt propagandası, üyeliği, yardımı veya terörizmin finansmanı iddiasıyla hakkında kırmızı bülten, gıyabi tutuklama, yakalama emri veya adli kontrol kararı bulunan vatandaşların sınır kapılarında ve havalimanlarında gözaltına alınma riskini hukuken sona erdirir. Seyahat engelleri kaldırılır.

3. Gurbetçiler Hakkında Yeni Soruşturmalara „Kurul İzni“ Engeli (Madde 3, Fıkra 3)

• Kanun Hükmü: MGK kararının yayımlanmasından önce işlendiği iddia edilen kapsam içi suçlardan dolayı, bu tarihten sonra başlatılacak yeni soruşturmalar Kurul’un iznine bağlıdır.
• Neden İlgilendiriyor? Yurt dışında yaşayan vatandaşlar hakkında geçmiş sosyal medya paylaşımları veya eski eylemleri gerekçe gösterilerek savcılıklarca kendiliğinden (re’sen) ya da asılsız ihbarlarla yeni soruşturmalar açılmasının önüne geçer. Soruşturma açılması, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan Üst Kurul’un onayına tabi tutulur.

4. Soruşturma, Dava ve Cezaların 5 ila 10 Yıl Ertelenmesi (Madde 3 ve Madde 6)

• Kanun Hükmü:
  • Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda soruşturma, kovuşturma ve cezalar 5 yıl,
  • 15 yıldan fazla hapis / müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenir.
  • Erteleme süresince zamanaşımı durur. 5 veya 10 yıllık denetim süresi terör suçu işlenmeksizin tamamlanırsa dava düşer (takipsizlik verilir) veya ceza infaz edilmiş sayılır.
• Neden İlgilendiriyor? Yurt dışında bulunup Türkiye’de devam eden davası veya kesinleşmiş cezası bulunan gurbetçilerin dosyalarını dondurur ve denetim süresi sonunda adli sicilden tamamen silinmesini sağlar.

5. Memuriyet ve Kamu Haklarının İadesi (Madde 7, Fıkra 4)

• Kanun Hükmü: Erteleme kararlarından sonra doğan hak yoksunluklarının (memuriyet, seçme-seçilme vb.) ortadan kaldırılması Kurul tarafından mahkemelerden talep edilebilir. Bunun için 5 yıllık ertelemelerde en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise en az 3 yılın terör suçu işlenmeksizin geçmesi gerekir.
• Neden İlgilendiriyor? Türkiye’ye kesin dönüş yapmayı, kamuda çalışmayı veya siyasi haklarını kullanmayı hedefleyen gurbetçilerin hak yoksunluklarını kaldırarak toplumsal entegrasyonlarını sağlar.

II. Hak Sahibi Vatandaşların İzlemesi Gereken Adımlar (Süreç Rehberi)

1. MGK Kararının Beklenmesi: Yasa maddelerinin yürürlüğe girmesi ve adli işlemlerin başlaması için ilk şart, örgütün silah bıraktığına dair Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıdır.
2. Yazılı Başvuru Yapılması: MGK kararının yayımından itibaren 6 ay içinde T.C. Başkonsolosluklarına veya Cumhuriyet Başsavcılıklarına dilekçe ile başvurulmalıdır.
3. Koruma Tedbirlerinin Kaldırılması: Başvuru üzerine yetkili mahkeme, yakalama veya arama kararını kaldırarak dosyayı erteleme sistemine kaydeder.
4. Denetim Sürecinin Takibi: 5 veya 10 yıllık erteleme süresi boyunca terör nitelikli yeni bir suç işlenmediği takdirde dosya tamamen kapatılır.

III. Bu Yasa Kimleri Kapsamaz ve Neden İlgilendirmez?

1. Terör veya Örgüt Dosyası Olmayan Sıradan Vatandaşlar: Türkiye’de hakkınızda açılmış hiçbir örgütsel soruşturma, dava, arama veya ceza kaydı yoksa bu yasa sizi ilgilendirmez. Konsolosluğa gidip başvuru yapmanıza gerek yoktur.
2. Kasten Öldürme Suçuna Karışanlar (Madde 3/1 ve Madde 6/1): Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş kasten öldürme (cinayet) suçları erteleme ve tahliye kapsamı dışındadır.
3. 1 Haziran 2005 Öncesi Müebbetlik Eylemler (Madde 3/1 ve Madde 6/1): 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren eylemler kanun kapsamı dışındadır.
4. Genel / Adi Adli Suçlar: Hırsızlık, dolandırıcılık, kavga, vergi borcu, trafik cezası veya askerlik durumu gibi terör dışı adli sorunları olan yurt dışındaki vatandaşlar bu yasadan faydalanamaz.