Son 20 yılda sayı iki kattan fazla yükseldi

İsviçre’de emeklilik yaşını geçmesine rağmen çalışmaya devam edenlerin sayısı son yıllarda dikkat çekici şekilde arttı. İsviçre İşgücü Araştırması’nın (SAKE) güncel verilerine göre, 64 yaş üstü çalışanların toplam istihdam içindeki payı 2005 yılından bu yana iki katından fazla yükseldi.

📊 220 bin kişi emeklilik sonrası çalışıyor
Yaklaşık 20 yıl önce emeklilik yaşını geçtikten sonra çalışan kişi sayısı 87 bin civarındaydı. Bu sayı 2025 itibarıyla 220 bine ulaştı. Böylece çalışan emeklilerin sayısı yaklaşık 2,5 kat artmış oldu.

👥 Kadın ve erkeklerde benzer tablo
Verilere göre emeklilik sonrası çalışma oranı kadın ve erkeklerde benzer seviyelerde seyrediyor. Bu da artışın toplumun geneline yayıldığını gösteriyor.

📈 Çalışma oranı yükseliyor
2005 yılında 64 yaş üstü bireylerin sadece yüzde 7’si çalışırken, bugün bu oran yaklaşık yüzde 12’ye yükselmiş durumda.

Bu artışın en önemli nedenlerinden biri, “baby boomer” olarak adlandırılan kalabalık neslin yaşlanarak bu gruba dahil olması.

💼 Çoğu yarı zamanlı veya serbest çalışıyor
Emeklilik sonrası çalışanların büyük kısmı tam zamanlı çalışmıyor.

• Çoğu kişi yüzde 50 veya daha düşük oranlarda çalışıyor
• Sadece yaklaşık her 7 kişiden 1’i tam zamanlı çalışıyor
• Tam zamanlı çalışanların ise önemli bir bölümü serbest (kendi işini yapan) kişilerden oluşuyor

İsviçre’de son 20 yılda maaşlarda artış yaşanmasına rağmen, zorunlu sağlık sigortası (Krankenkasse) primlerindeki yükselişin çok daha hızlı olması, hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

Federal veriler ve sektör analizlerine göre, ülkede maaşlar 2005–2025 döneminde nominal olarak yaklaşık yüzde 20 ila 30 arasında arttı. Enflasyon etkisi dikkate alındığında ise reel artışın yüzde 10 ila 15 seviyesinde kaldığı belirtiliyor. Ortalama bir çalışanın aylık geliri bu süreçte yaklaşık 5 bin İsviçre frangından 6 bin 200–6 bin 500 frangına yükseldi.

Buna karşın sağlık sigortası primlerindeki artış çok daha dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. 2005 yılında bir yetişkinin ortalama aylık sağlık sigortası primi 200 ila 250 frank civarındayken, 2025 itibarıyla bu rakam 400 ila 500 frank seviyesine çıktı. Büyük şehirlerde ise primlerin 600 frangın üzerine kadar yükseldiği görülüyor.

Bu veriler, son 20 yılda sağlık sigortası maliyetlerinin yaklaşık yüzde 80 ila 120 oranında arttığını ortaya koyuyor. Başka bir ifadeyle primler neredeyse iki katına çıkarken, maaş artışlarının bu yükselişi karşılamakta yetersiz kaldığı değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre bu durumun temel nedenleri arasında yaşlanan nüfus, yeni ve pahalı tedavi yöntemleri, ilaç maliyetlerindeki artış ve sağlık hizmetlerine olan talebin yükselmesi yer alıyor.

Ekonomistler, maaş artışlarının devam etmesine rağmen sağlık sigortası primlerinin hane gelirleri içindeki payının giderek büyüdüğüne dikkat çekiyor. Bu da özellikle orta gelir grubunda alım gücünün azalmasına yol açan önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Küresel ekonomide son dönemde artan jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon görünümüne ilişkin riskleri artırırken, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korumaya devam ediyor.

İsviçre’de şubat ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 0,1 seviyesinde gerçekleşirken, İsviçre Merkez Bankası (SNB) 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 0,3’ten yüzde 0,5’e yükseltti. Banka, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olarak artan enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde tüketici fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebileceğini belirtti.

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro Bölgesi’nde enflasyonun şubat ayında yüzde 1,9 ile hedefe yakın seyrettiğini, ancak enerji maliyetlerindeki artışın fiyatlar üzerinde yeniden baskı oluşturabileceğini ifade etti.

ABD Merkez Bankası (Fed) da enflasyonun beklenenden daha kalıcı olabileceğine işaret ederken, 2026 yılına ilişkin enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etti.

Uzmanlar, İran merkezli gerilim ve buna bağlı olarak yükselen petrol ve doğalgaz fiyatlarının küresel enflasyon üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde, hem İsviçre’de hem de küresel ölçekte enflasyonun yeniden artış eğilimine girebileceği değerlendiriliyor.

Genel görünümde, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korusa da küresel gelişmelerin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtiliyor.