Haber: Cemil Baysal

http://instagram.com/cemil_baysal

ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan „Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun“ (Çerçeve Yasa), yurt dışında yaşayan ve Türkiye’de hakkında örgüt bağlantılı suçlamalar nedeniyle dosyası bulunan vatandaşlar için en kritik bürokratik aşama olan „Başvuru Usulü ve Süresi“ konusunu 9. maddesiyle net bir esasa bağlıyor.

Düzenleme; hak sahiplerinin başvuru yapmak amacıyla Türkiye’ye gelme zorunluluğunu ortadan kaldırarak, işlemlerin doğrudan bulunulan ülkelerdeki T.C. Dış Temsilcilikleri üzerinden yürütülmesine olanak tanıyor.

Türkiye’ye Gelme Şartı Yok: Konsolosluk Başvuruları (Madde 9)

Kanunun 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan düzenleme, yurt dışı mukimleri için seyahat engeli ve sınırda gözaltı riski yaşamadan başvuru yapma imkânı getiriyor:

„Bu Kanun hükümleri, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanır.“

Bu hüküm uyarınca, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde oluşturulan Özel Kurul tarafından görevlendirilecek olan T.C. Başkonsoloslukları ve Büyükelçilikleri, yurt dışındaki vatandaşların yazılı dilekçelerini kabul etmeye yetkili kılınmaktadır.

Başvuru Süreci Adım Adım Nasıl İşleyecek?

1. Ön Şart (MGK Kararı): Yasa kabul edilmiş olsa da başvuru sürecinin başlaması için ilk şart; örgütün silahsızlandığının tespiti ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanmasıdır.
2. 6 Aylık Hak Düşürücü Süre: 6 aylık yasal başvuru süresi, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlandığı gün başlar. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, 6 ay içinde başvuru yapmayan kişiler yasanın getirdiği dava ve ceza ertelemesi imkânlarından yararlanamaz.
3. Yazılı Dilekçe İle Başvuru: Hak sahibi veya yetkili hukuki temsilcisi (avukatı), bulundukları ülkedeki T.C. Başkonsolosluğu’na yazılı dilekçe ile başvurarak ilgili dosyası için Çerçeve Yasa hükümlerinin uygulanmasını talep eder.
4. Adli Makamlara Sevk ve Erteleme: Konsolosluk aracılığıyla iletilen başvuru, Türkiye’deki ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya mahkemeye ulaştırılır. Yetkili mahkeme erteleme kararı vererek varsa yakalama, tutuklama veya adli kontrol kararlarını kaldırır.

Kimlerin Başvuru Yapması Gereklidir?

• Adli Dosyası Olanlar: Türkiye’de PKK/KCK üyeliği, propaganda, yardım/yataklık veya terörizmin finansmanı iddiasıyla hakkında devam eden soruşturması, davası veya kesinleşmiş cezası bulunan gurbetçiler.
• Seyahat Engeli Bulunanlar: Hakkında çıkarılmış arama, gıyabi tutuklama veya kazaen yakalama kararı nedeniyle Türkiye’ye gelemeyen yurt dışı sakinleri.

Kimlerin Başvuru Yapmasına GEREK YOKTUR?

• Terör Kaydı Olmayan Vatandaşlar: Türkiye’de hakkında örgüt veya terör kapsamında açılmış hiçbir adli dosyası, soruşturması veya araması bulunmayan sıradan vatandaşların konsolosluklara gidip herhangi bir başvuru yapmasına veya dilekçe vermesine gerek yoktur. Yasa bu kişilerin hukuki durumunda bir değişiklik yaratmaz.

Haber: Cemil Baysal

http://instagram.com/cemil_baysal

ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen „Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun“ (Çerçeve Yasa), yurt dışında ikamet eden vatandaşlar açısından en belirsiz adli konulardan biri olan „Geçmişe dönük iddialar ve sonradan açılan soruşturmalar“ başlığını 3. maddesinin 3. fıkrasıyla özel bir denetime bağlıyor.

Düzenleme; yurt dışı sakinleri hakkında eski sosyal medya paylaşımları, geçmiş tarihli örgütsel iltisak iddiaları veya asılsız ihbarlar gerekçe gösterilerek savcılıklarca kendiliğinden (re’sen) yeni soruşturmalar açılmasının önüne geçmeyi hedefliyor.

Soruşturma Yetkisine „Kurul Freni“ Nasıl İşleyecek? (Madde 3/3)

Kanunun 3. maddesinin 3. fıkrasında yer alan açık hükme göre:

„Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlıdır.“

Bu düzenleme ile Cumhuriyet Başsavcılıklarının kapsam içi terör ve örgüt suçlarında geçmişe dönük doğrudan soruşturma başlatma yetkisi sınırlandırılmaktadır.

Yurt Dışı Sakinlerini Nasıl Koruyacak?

Yurt dışında yaşayan vatandaşların Türkiye seyahatlerinde ya da konsolosluk işlemlerinde karşılaştıkları temel hukuki sorunlardan biri, geçmiş yıllara ait dijital izler veya iddialar gerekçe gösterilerek haklarında sonradan başlatılan gıyabi soruşturmalardı.

Yasa ile getirilen mekanizma doğrultusunda:

1. Re’sen Soruşturma Açılması Engelleniyor: MGK kararının yayımlandığı tarihten önce gerçekleştiği iddia edilen bir eylem için, o tarihten sonra savcılıklar kendiliğinden soruşturma dosyası oluşturamayacak.
2. Keyfi ve Asılsız İhbarların Önü Kesiliyor: Yurt dışındakiler hakkında geçmişe dönük yapılacak asılsız şikayet veya ihbarlar doğrudan adli takibata ve yakalama kararına dönüşmeyecek.
3. Filtre Görevi Üst Kurala Veriliyor: Dosyanın soruşturmaya dönüşebilmesi için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurulan ve Adalet, İçişleri, Dışişleri, MSB Bakanları ile MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri’nden oluşan Özel Kurul’un yazılı izni gerekecek.

Hangi Suçlamaları Kapsıyor?

Düzenleme, kanunun 1. maddesi kapsamına giren;

• PKK/KCK terör örgütünü kurma, yönetme, üye olma,
• Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme,
• Örgüt propagandası yapma (sosyal medya paylaşımları dahil),
• 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki eylemleri içeriyor.

Sürecin İşleyiş Şartı ve İstisnalar

Soruşturma izni mekanizmasının devreye girebilmesi için temel şart; örgütün fiilen silahsızlandığının tespiti ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla Resmi Gazete’de yayımlanmasıdır.

Önemli İstisna: Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet gerektiren ağır eylemler bu sınırlamanın dışındadır. Bu ağır suç iddialarında adli makamların genel soruşturma usulleri geçerliliğini korur.

Haber: Cemil Baysal

http://instagram.com/cemil_baysal

ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan „Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun“ (Çerçeve Yasa), yurt dışında yaşayan ve Türkiye’de hakkında adli işlem bulunan vatandaşlar için en kritik başlıklardan biri olan „Sınır Kapılarında Yakalama, Arama ve Seyahat Engelleri“ konusunu kökten çözüme kavuşturuyor.

Yasa metninin 4. maddesi ile doğrudan ilişkilendirilen 3. maddesi, yurt dışı mukimleri için yıllardır süregelen sınır kapılarındaki gözaltı ve tutuklanma endişelerini hukuki bir güvenceye bağlıyor.

Hangi Suçlar ve Dosyalar İçin Yakalama Kararları Kaldırılıyor?

Düzenleme; PKK/KCK örgütüne üyelik, yardım ve yataklık, örgüt propagandası yapma, sosyal medya paylaşımları nedeniyle açılan davalar veya 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki iddialarla ilgili dosyaları kapsıyor.

Türkiye’de bu iddialarla hakkında;

• Kırmızı bülten veya uluslararası arama kaydı çıkarılan,
• Gıyabi tutuklama veya kazaen yakalama emri bulunan,
• Adli kontrol kararı (imza atma veya yurt dışına çıkış yasağı) uygulanan,

yurt dışı sakinlerinin durumları, kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte yetkili adli mercilerce yeniden ele alınacak.

Hukuki Mekanizma Nasıl İşleyecek? (Madde 4 Detayı)

1. Re’sen ve Talep Üzerine Değerlendirme: Soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkimlik, mahkeme ya da dosyanın bulunduğu Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ve Yargıtay ilgili ceza dairesi, erteleme kapsamına giren suçlarla ilgili koruma tedbirlerini değerlendirecek.
2. Tedbirlerin Kaldırılması: Kanuni şartların oluştuğunun tespiti halinde tutuklama, adli kontrol veya yakalama kararları derhal kaldırılacak.
3. Üst Mahkemedeki Dosyalarda „Bozma“ Kararı: İstinaf veya Yargıtay incelemesindeki dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek ve erteleme kararı tesis edilecek.

Sınır Kapılarında Uygulama Nasıl Olacak?

Hakkında arama veya yakalama kararı kaldırılan vatandaşların bilgileri, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü kanalıyla sınır kapıları, havalimanları ve emniyet veri tabanına (UYAP/EGİM) işlenecek.

Böylece;

• Yurt dışından Türkiye’ye izne gelen veya giriş-çıkış yapan vatandaşlar pasaport kontrolünde pasife çekilmeyecek,
• Sınır kapılarında doğrudan gözaltına alınma veya gözaltı merkezlerine sevk edilme uygulaması erteleme kararıyla birlikte son bulacak.

Hak Hakikati ve Şart: Otomatik mi İşleyecek?

Sınır kapılarındaki yakalama kararlarının kaldırılabilmesi için yasanın 1. ve 9. maddelerindeki temel ön şartların gerçekleşmesi gerekiyor:

• MGK Kararı Ön Şartı: Örgütün silah bıraktığının tespiti ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanması,
• Yazılı Başvuru Zorunluluğu: Hak sahibi kişinin MGK kararından itibaren 6 ay içinde Türkiye’deki Cumhuriyet Başsavcılıklarına veya yurt dışındaki T.C. Başkonsoloslukları / Büyükelçiliklerine yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir.

Önemli İstisna: Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbetlik eylemler için çıkarılmış yakalama ve tutuklama kararları bu yasa kapsamında kaldırılmaz.