İsviçre Federal Mahkemesi, 1981 yılından bu yana ülkede yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hakkında verilen 34 aylık hapis cezasını ve sekiz yıllık ülkeden çıkarma kararını onadı. Yaklaşık 60 yaşındaki kişinin ağır şiddet suçları, geçmiş mahkûmiyetleri, yeniden suç işleme riski ve İsviçre’deki toplumsal bağları kararda belirleyici oldu. Mahkeme, uzun süreli ikametin önemini kabul etmekle birlikte kamu güvenliği gerekçesinin bu dosyada daha ağır bastığı sonucuna vardı.

Tik Tok https://www.tiktok.com/@cemil.baysal

instagram: https://www.instagram.com/cemil_baysal

Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

SOLOTHURN / LOZAN – 9 Kasım 2026

İsviçre’de yaklaşık 45 yıldır yaşayan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının sekiz yıl süreyle ülkeden çıkarılmasına ilişkin karar, Federal Mahkeme tarafından onandı.

6 Kasım 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan 6B_513/2026 sayılı Federal Mahkeme kararı, İsviçre’de uzun süre yaşayan yabancıların ağır suçlardan mahkûm olmaları durumunda ülkeden çıkarma yaptırımının hangi koşullarda uygulanabileceğini yeniden gündeme getirdi.

Dosyaya göre 1981 yılında İsviçre’ye gelen ve bugün yaklaşık 60 yaşında olan kişi, Ekim 2022 ile Mayıs 2023 arasında işlenen birden fazla şiddet suçu nedeniyle yargılandı.

Solothurn mahkemeleri, kişiyi birden fazla ağır yaralama teşebbüsü ve tehlikeli cisimle yaralama gibi suçlardan mahkûm etti.

Sonuçta 34 ay koşulsuz hapis cezası ve sekiz yıl ülkeden çıkarma yaptırımı kararlaştırıldı.

Mahkûm edilen kişi, psikiyatrik durumunun ceza sorumluluğunu ortadan kaldırdığını, bazı olaylarda meşru müdafaa kapsamında hareket ettiğini ve sağlık sorunları nedeniyle Türkiye’ye gönderilmesinin kabul edilemez olduğunu savundu.

Ancak Federal Mahkeme, ileri sürülen itirazları yeterli bulmadı.

1981’DEN BERİ İSVİÇRE’DE YAŞIYORDU

Davanın en dikkat çekici yönlerinden biri, mahkûm edilen kişinin İsviçre’deki uzun ikamet geçmişi.

Federal Mahkeme dosyasına göre kişi 1981 yılından beri İsviçre’de yaşıyordu.

Bu, kararın verildiği 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 45 yıllık ikamet anlamına geliyor.

Böylesine uzun bir süre, kişinin yaşamının önemli bölümünü İsviçre’de geçirdiğini gösteriyor.

Nitekim ülkeden çıkarma kararlarına ilişkin hukuki değerlendirmelerde ikamet süresi, aile ilişkileri, sosyal bağlar, ekonomik entegrasyon ve kişinin sağlık durumu önem taşıyor.

Ancak Federal Mahkeme, uzun ikamet süresinin tek başına ülkeden çıkarma yaptırımını engellemediğini belirtti.

Mahkemeye göre kişinin ülkede geçirdiği yılların yanında, bu süre içinde nasıl bir sosyal ve ekonomik yaşam kurduğu, kamu düzenine uyumu ve gelecekte oluşturabileceği riskler de değerlendirilmek zorunda.

2022 VE 2023 YILLARINDA BİRDEN FAZLA ŞİDDET OLAYI

Dava, Ekim 2022 ile Mayıs 2023 arasında meydana gelen olaylara dayanıyor.

İlk derece mahkemesi, kişinin 26 Ekim, 3 Aralık ve 25 Aralık 2022 ile 16 Mayıs 2023 tarihlerindeki olaylar nedeniyle çeşitli suçlardan sorumlu olduğuna karar verdi.

Dosyada ağır bedensel yaralama teşebbüsleri, tehlikeli cisimle yaralama, resmî emirlere uymama, hakaret ve uyuşturucu mevzuatına aykırılıklar yer aldı.

Solothurn-Lebern İlk Derece Mahkemesi, 23 Nisan 2025 tarihinde mahkûmiyet kararı verdi.

Sanık hakkında 34 ay koşulsuz hapis cezasının yanı sıra para cezası ve sekiz yıllık ülkeden çıkarma yaptırımı kararlaştırıldı.

Mahkeme ayrıca ülkeden çıkarma kararının Schengen Bilgi Sistemi’ne (SIS) kaydedilmesine hükmetti.

Sanık bu karara itiraz etti.

SOLOTHURN ÜST MAHKEMESİ KARARI NASIL DEĞERLENDİRDİ?

Solothurn Kantonu Üst Mahkemesi, 3 Şubat 2026 tarihinde dosyayı yeniden ele aldı.

Üst mahkeme, bazı olayların hukuki nitelendirmesini değiştirdi.

İlk derece mahkemesinin ağır yaralama teşebbüsü kapsamında değerlendirdiği iki olaydan biri tehlikeli cisimle basit yaralama, diğeri ise tehlikeli cisimle basit yaralamaya teşebbüs olarak nitelendirildi.

Buna rağmen diğer mahkûmiyet hükümleri ve toplam ceza bakımından önceki kararın önemli bölümü korundu.

34 aylık hapis cezası ve sekiz yıllık ülkeden çıkarma yaptırımı değişmedi.

Mahkûm edilen kişi bunun üzerine dosyayı İsviçre Federal Mahkemesine taşıdı.

PSİKİYATRİK RAPOR DAVANIN MERKEZİNDEYDİ

Federal Mahkeme önündeki temel itirazlardan biri, kişinin olaylar sırasında ceza sorumluluğunun bulunmadığı iddiasıydı.

Mahkûm edilen kişi, 13 Ekim 2023 tarihli psikiyatrik rapor ile 3 Temmuz 2024 tarihli ek değerlendirmenin ciddi eksiklikler içerdiğini savundu.

Rapordaki teşhis kodlarını, değerlendirme yöntemlerini ve sonuçların tutarlılığını eleştirdi.

Savunmaya göre kişinin psikiyatrik durumu, olaylar sırasında davranışlarının hukuki anlamını kavrama veya bu kavrayışa uygun hareket etme yeteneğini ortadan kaldırmış olabilirdi.

Bu nedenle beraat ve uygun bir sağlık kuruluşunda ayakta tedavi uygulanması talep edildi.

Federal Mahkeme ise raporun ceza sorumluluğunun tamamen ortadan kalktığını göstermediği sonucuna vardı.

CEZA SORUMLULUĞUNDA AZALMA İLE TAM SORUMSUZLUK AYNI ŞEY DEĞİL

İsviçre Ceza Kanunu’nun 19. maddesi, kişinin suç işlediği sıradaki ceza sorumluluğuna ilişkin önemli hükümler içeriyor.

Bir kişi eyleminin hukuka aykırılığını kavrayamıyor veya bu kavrayışa uygun hareket edemiyorsa ceza sorumluluğunun bulunmaması gündeme gelebiliyor.

Buna karşılık bu yeteneklerin tamamen ortadan kalkmadığı, yalnızca azaldığı durumlarda cezada indirim söz konusu olabiliyor.

Federal Mahkeme, bu dosyada ikinci durumun geçerli olduğunu değerlendirdi.

Psikiyatrik incelemede, farklı olaylar bakımından ağır, orta veya hafif derecede azalmış ceza sorumluluğu tespit edilmişti.

Ancak kişinin bütün olaylarda ceza sorumluluğunu tamamen kaybettiği sonucuna ulaşılmamıştı.

Federal Mahkeme, savunmanın tam ceza sorumsuzluğu iddiasını yeterli biçimde ortaya koyamadığını belirtti.

Dolayısıyla mahkûmiyet kararını değiştirecek bir hukuki hata tespit edilmedi.

PSİKİYATRİK RAHATSIZLIKLAR NELERDİ?

Mahkeme dosyasında kişinin uzun yıllardır devam eden bağımlılık ve psikiyatrik sorunlarına ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

Uzman raporunda birleşik kişilik bozukluğu, birden fazla maddeye bağımlılık, kokain kullanımına bağlı sanrısal yaşantılar ve uzun süreli kokain tüketimiyle bağlantılı bilişsel sorunlar gibi teşhisler ele alındı.

Bu sağlık durumunun kişinin davranışları üzerindeki etkisi değerlendirildi.

Ancak Federal Mahkeme, psikiyatrik rahatsızlıkların bulunmasının tek başına kişinin işlediği suçlardan tamamen sorumsuz sayılmasını gerektirmediğini vurguladı.

Belirleyici olan, her bir suçun işlendiği sırada kişinin hukuki anlamda ceza sorumluluğunun bulunup bulunmadığıydı.

MEŞRU MÜDAFAA SAVUNMASI NEDEN KABUL EDİLMEDİ?

Sanığın bir başka savunması, olaylardan birinde kendisini korumak amacıyla hareket ettiği yönündeydi.

Savunma, tanık ifadelerinin sanığın saldırıya uğradığını gösterdiğini ileri sürdü.

Ancak mahkeme dosyasındaki tıbbi bulgular ve tanık anlatımları farklı bir tablo ortaya koydu.

26 Ekim 2022 tarihli olayda mağdurun yüzü, eli ve bacaklarında kesici bir cisimden kaynaklandığı değerlendirilen yaralanmalar tespit edildi.

Mahkemenin kabul ettiği olay akışına göre mağdur, sanığın elindeki bıçağı almaya çalışırken iki kişi arasında boğuşma yaşandı.

Tanık ifadeleri, sanığın bir aşamada yerde sırtüstü bulunduğunu gösteriyordu.

Ancak Federal Mahkeme, bunun olayın başlangıcında mağdurun sanığa saldırdığını kanıtlamadığını belirtti.

Mahkeme, önceki yargılamada tanık ifadelerinin değerlendirilmesinde açık bir keyfîlik bulunmadığı sonucuna vardı.

Bu nedenle meşru müdafaa savunması kabul edilmedi.

SEKİZ YILLIK ÜLKEDEN ÇIKARMA KARARININ HUKUKİ DAYANAĞI

İsviçre Ceza Kanunu’nun 66a maddesi, belirli suçlardan mahkûm edilen yabancılar hakkında zorunlu ülkeden çıkarma yaptırımını düzenliyor.

Kanunda sayılan suçlar bakımından mahkeme, kural olarak 5 ila 15 yıl arasında ülkeden çıkarma kararı verebiliyor.

Ağır bedensel yaralama bu kapsamda değerlendirilen suçlardan biri.

Ülkeden çıkarma yaptırımı, bazı durumlarda suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması hâlinde de uygulanabiliyor.

Bu dosyada kişi, birden fazla ağır yaralama teşebbüsünden mahkûm edildiği için zorunlu ülkeden çıkarma düzenlemesinin koşulları oluştu.

Ancak İsviçre hukuku, bazı istisnai durumlarda ağır kişisel mağduriyet nedeniyle ülkeden çıkarma yaptırımından vazgeçilmesine de imkân tanıyor.

45 YILLIK İKAMET NEDEN SINIR DIŞI KARARINI ENGELLEMEDİ?

Mahkeme, kişinin 1981 yılından bu yana İsviçre’de yaşadığını dikkate aldı.

Bununla birlikte uzun süreli ikametin otomatik koruma sağlamadığını belirtti.

İsviçre hukukunda ülkeden çıkarma kararları değerlendirilirken kişinin aile bağları, sosyal ilişkileri, ekonomik durumu, sağlık koşulları ve yeniden topluma uyum sağlama imkânları inceleniyor.

Bu davada mahkeme, kişinin İsviçre’de uzun yıllar yaşamasına rağmen güçlü bir toplumsal ve ekonomik entegrasyon ortaya koyamadığı değerlendirmesini benimsedi.

Kararda geçmiş mahkûmiyetler ve yeniden suç işleme riski de önemli yer tuttu.

Mahkeme, kamu güvenliğinin korunmasına yönelik menfaatin kişinin İsviçre’de kalma yönündeki kişisel menfaatinden daha ağır bastığı sonucuna vardı.

GEÇMİŞ MAHKÛMİYETLER NEDEN ÖNEMLİYDİ?

Federal Mahkeme değerlendirmesinde kişinin sabıka geçmişi özellikle dikkat çekti.

Dosyaya göre mahkûm edilen kişinin ceza sicili oldukça kapsamlıydı.

Daha önce de birden fazla kez koşulsuz hapis cezasına mahkûm edilmişti.

Ayrıca devam eden yargılama süreci sırasında yeni suçlar işlediği belirtildi.

Bu geçmiş, kişinin gelecekte yeniden suç işleme ihtimaline ilişkin değerlendirmede etkili oldu.

Mahkeme, kamu güvenliği açısından yalnızca son davadaki suçlara değil, kişinin geçmiş davranışlarına da baktı.

YENİDEN SUÇ İŞLEME RİSKİ YÜZDE 50’NİN ÜZERİNDE DEĞERLENDİRİLDİ

Psikiyatrik değerlendirmede kişinin gelecekte yeniden şiddet suçu işleme riskinin yüksek olduğu belirtildi.

Dosyada bu riskin yüzde 50’nin üzerinde değerlendirildiği aktarıldı.

Bu oran, kişinin mutlaka yeniden suç işleyeceği anlamına gelmiyor.

Ancak mahkemenin kamu güvenliği açısından yaptığı değerlendirmede önemli bir unsur oluşturdu.

Özellikle birden fazla şiddet suçu, geçmiş mahkûmiyetler ve olumsuz risk değerlendirmesi birlikte ele alındığında ülkeden çıkarma kararının kamu yararı bakımından gerekli olduğu sonucuna varıldı.

AİLE BAĞLARI VE TOPLUMSAL ENTEGRASYON İNCELENDİ

Federal Mahkeme, kişinin İsviçre’deki aile ve sosyal ilişkilerini de değerlendirdi.

Mahkûm edilen kişi, uzun süre İsviçre’de yaşamış olmasının ve aile ilişkilerinin dikkate alınması gerektiğini savundu.

Ancak mahkeme, kişinin İsviçre’de güçlü ve düzenli biçimde sürdürülen aile bağlarının yeterince ortaya konulmadığı değerlendirmesini benimsedi.

Ayrıca uzun yıllardır sosyal yardım desteğine bağımlı olması ve sınırlı ekonomik entegrasyonu da dosyada ele alındı.

Mahkeme, ülkede uzun süre yaşamakla güçlü bir sosyal entegrasyona sahip olmanın aynı şey olmadığını vurguladı.

Bu nedenle kişinin İsviçre’de geçirdiği yaklaşık 45 yıl, tek başına ağır kişisel mağduriyet istisnasının uygulanması için yeterli görülmedi.

TÜRKİYE’YE GÖNDERİLMESİ SAĞLIK AÇISINDAN RİSKLİ Mİ?

Davanın en hassas bölümlerinden biri sağlık durumuyla ilgiliydi.

Mahkûm edilen kişi, yaklaşık otuz yıldır madde bağımlılığıyla mücadele ettiğini ve metadon tedavisi gördüğünü belirtti.

Savunma, Türkiye’ye gönderilmesi hâlinde mevcut tedavinin devam ettirilmesinde ciddi güçlükler yaşanabileceğini ileri sürdü.

Özellikle İsviçre’deki metadon tedavisine benzer bir hizmete Türkiye’de aynı koşullarda ulaşılmasının garanti olmadığını savundu.

Federal Mahkeme, bu konuyu ayrıntılı biçimde değerlendirdi.

MAHKEME TÜRKİYE’DEKİ METADON TEDAVİSİ HAKKINDA NE DEDİ?

Federal Mahkeme, Türkiye’de İsviçre’deki sistemle aynı kapsamda ve aynı finansman koşullarında bir metadon programının bulunduğunun varsayılamayacağını kabul etti.

Bu önemli bir ayrıntı.

Mahkeme, yalnızca Türkiye’de bir tedavi merkezinin internet sitesinin bulunmasının, kişinin aynı tedaviye fiilen erişebileceğini kanıtlamayacağını belirtti.

Bununla birlikte Türkiye’de bağımlılık tedavisine yönelik sağlık kuruluşları ve temel sağlık hizmetleri bulunduğunu değerlendirdi.

Mahkeme, mevcut sağlık sorunlarının ülkeden çıkarma kararının uygulanmasını her durumda imkânsız kılmadığı sonucuna vardı.

Ancak sağlık durumuna ilişkin önemli bir güvenceyi de açıkça vurguladı.

GERİ GÖNDERME SAĞLIKTA ANİ VE GERİ DÖNÜŞSÜZ KÖTÜLEŞMEYE YOL AÇMAMALI

Federal Mahkeme, ülkeden çıkarma kararının uygulanması sırasında kişinin sağlık durumunun mutlaka dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Özellikle uzun süreli metadon tedavisi nedeniyle geri gönderme sürecinin dikkatli biçimde planlanması gerektiği vurgulandı.

Mahkemeye göre uygulama, kişinin sağlık durumunda hızlı ve geri dönüşü olmayan bir kötüleşme riski doğurmayacak şekilde yürütülmeli.

Bu değerlendirme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi yasaklayan 3. maddesiyle de bağlantılı.

İsviçre makamlarının, kişinin dönüş sürecinde gerekli ve makul tıbbi önlemleri değerlendirmesi gerekiyor.

Dolayısıyla mahkemenin ülkeden çıkarma kararını onaması, kişinin sağlık durumunun göz ardı edilebileceği anlamına gelmiyor.

SAĞLIK SORUNLARI SINIR DIŞI KARARINI DURDURABİLİR Mİ?

Sağlık sorunları, ülkeden çıkarma kararlarında önem taşıyabiliyor.

Ancak her hastalık veya tedavi ihtiyacı, ülkeden çıkarma yaptırımını otomatik olarak engellemiyor.

Belirleyici olan, kişinin sağlık durumu, gönderileceği ülkede erişebileceği tedavi ve geri gönderme işleminin doğurabileceği ciddi riskler.

Federal Mahkeme, bu davada sağlık koşullarının dikkatle değerlendirilmesini gerekli buldu.

Bununla birlikte ülkeden çıkarma yaptırımının tamamen kaldırılmasını gerektiren bir durumun ortaya konulamadığı sonucuna vardı.

Karar ile kararın fiilen uygulanması farklı aşamalardır. Geri gönderme sırasında sağlık açısından ciddi engeller ortaya çıkarsa bunların uygulama aşamasında ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ NEYİ KORUYOR?

Dava kapsamında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin iki maddesi önem taşıdı.

AİHS Madde 3: İşkenceyi, insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi yasaklar. Ağır sağlık riskleri belirli koşullarda bu madde kapsamında değerlendirilebilir.

AİHS Madde 8: Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını korur.

Ancak aile ve özel hayat hakkı, ağır suçlardan mahkûm olan herkesin İsviçre’de kalmasını garanti etmiyor.

Mahkemeler, kişinin özel ve aile hayatıyla kamu güvenliğine ilişkin menfaatler arasında hukuki bir değerlendirme yapıyor.

Bu davada Federal Mahkeme, ağır suçlar ve yeniden suç işleme riskini dikkate alarak kamu güvenliği menfaatinin daha ağır bastığı sonucuna vardı.

SEKİZ YILLIK KARAR TÜM SCHENGEN BÖLGESİNİ ETKİLER Mİ?

Solothurn mahkemesi, ülkeden çıkarma kararının Schengen Bilgi Sistemi’ne (SIS) kaydedilmesine de hükmetti.

SIS kaydı, Schengen ülkelerindeki yetkili makamların belirli güvenlik ve giriş bilgilerine erişmesini sağlayan sistemin bir parçası.

Bununla birlikte bir ülkeden çıkarma kararı ile Schengen bölgesine ilişkin giriş sonuçları, kararın hukuki kapsamına ve uygulanacak kurallara göre değerlendirilir.

Bu nedenle SIS kaydının etkileri, yalnızca “İsviçre’ye sekiz yıl giremez” şeklinde basitleştirilmemeli.

DAVANIN TARİHSEL SÜRECİ

Tarih	Gelişme
1981	Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının İsviçre’de yaşamaya başlaması
Ekim 2022 – Mayıs 2023	Davaya konu şiddet olayları
13 Ekim 2023	Psikiyatrik değerlendirme raporu
3 Temmuz 2024	Psikiyatrik ek rapor
23 Nisan 2025	Solothurn-Lebern İlk Derece Mahkemesinin mahkûmiyet kararı
3 Şubat 2026	Solothurn Kantonu Üst Mahkemesinin kararı
8 Ekim 2026	Federal Mahkemenin 6B_513/2026 sayılı kararı
6 Kasım 2026	Kararın kamuoyuna yansıması

SIK SORULAN SORULAR

İsviçre’de 45 yıldır yaşayan kişi neden sınır dışı ediliyor?

Birden fazla ağır şiddet suçundan mahkûm edilmesi, geçmiş sabıka kayıtları ve yeniden suç işleme riskinin yüksek değerlendirilmesi nedeniyle sekiz yıllık ülkeden çıkarma kararı onandı.

Kaç ay hapis cezası verildi?

34 ay koşulsuz hapis cezası verildi.

Ülkeden çıkarma süresi ne kadar?

Sekiz yıl.

Uzun yıllardır İsviçre’de yaşayanlar sınır dışı edilebilir mi?

Belirli ağır suçlardan mahkûmiyet durumlarında evet. Ancak ikamet süresi, aile bağları, entegrasyon ve diğer kişisel koşullar değerlendirilir.

Psikiyatrik rapor neden mahkûmiyeti engellemedi?

Raporda ceza sorumluluğunun azaldığı kabul edildi; ancak tamamen ortadan kalktığı tespit edilmedi.

Meşru müdafaa savunması neden reddedildi?

Mahkeme, tanık ifadeleri ve olayın kabul edilen gelişimi karşısında meşru müdafaa iddiasının kanıtlanmadığı sonucuna vardı.

Metadon tedavisi görmesi Türkiye’ye gönderilmeyi engelliyor mu?

Bu davada ülkeden çıkarma kararını kaldırmaya yeterli görülmedi. Ancak geri gönderme işleminin kişinin sağlığında ani ve geri dönüşsüz kötüleşme riski yaratmayacak biçimde planlanması gerekiyor.

Sekiz yıllık karar Schengen ülkelerini de ilgilendiriyor mu?

Kararın Schengen Bilgi Sistemi’ne kaydedilmesine hükmedildi. Bunun giriş ve seyahat bakımından sonuçları ilgili kurallara göre değerlendirilir.

Bu karar bütün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için geçerli mi?

Hayır. Karar belirli bir kişinin somut ceza dosyasına ilişkin. Her ülkeden çıkarma dosyası kendi hukuki ve kişisel koşullarıyla değerlendirilir.

SONUÇ: 45 YILLIK YAŞAM, AĞIR SUÇLAR VE KAMU GÜVENLİĞİ KARŞISINDA YETERLİ GÖRÜLMEDİ

İsviçre Federal Mahkemesinin kararı, ülkede onlarca yıl yaşamış kişilerin dahi belirli ağır suçlardan mahkûm olmaları durumunda ülkeden çıkarma yaptırımıyla karşılaşabileceğini gösteriyor.

Ancak kararın yalnızca ikamet süresine veya kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına dayandığı düşünülmemeli.

Mahkeme; işlenen suçların ağırlığını, geçmiş mahkûmiyetleri, yeniden suç işleme riskini, aile ve sosyal bağları, ekonomik entegrasyonu ve sağlık durumunu birlikte değerlendirdi.

Özellikle kamu güvenliği bakımından olumsuz risk değerlendirmesi belirleyici oldu.

Bununla birlikte Federal Mahkeme, sağlık sorunları bulunan kişinin Türkiye’ye gönderilmesi sırasında gerekli tıbbi güvencelerin dikkate alınması gerektiğini de açıkça ortaya koydu.

Kararın verdiği temel mesaj şu: İsviçre’de uzun süreli ikamet önemli bir hukuki ve kişisel bağdır; ancak ağır suçlar ve ciddi kamu güvenliği riskleri söz konusu olduğunda ülkeden çıkarma yaptırımını her durumda engellemez.

Cemil Baysal

İSVİÇRE’NİN SESİ | +41 Haber

www.isvicreninsesi.ch

---

Kaynaklar ve hukuki dayanak

İsviçre Federal Mahkemesi: 6B_513/2026 sayılı karar, 8 Ekim 2026; 6 Kasım 2026 tarihinde kamuoyuna yansıdı.

Mahkeme kararının tam metni:
https://bgex.ch/bger/6b_513-2026

İlgili hukuki düzenlemeler:

• İsviçre Ceza Kanunu (StGB), 19. madde: Ceza sorumluluğu ve azalmış ceza sorumluluğu.
• İsviçre Ceza Kanunu (StGB), 66a. madde: Zorunlu ülkeden çıkarma ve ağır kişisel mağduriyet istisnası.
• İsviçre Ceza Kanunu (StGB), 66d. madde: Ülkeden çıkarma kararının uygulanmasına ilişkin koşullar.
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), 3. madde: İnsanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı.
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), 8. madde: Özel ve aile hayatına saygı hakkı.

Editör notu: Bu haber kamuya açık mahkeme kararına dayanılarak hazırlanmıştır. Mahkûm edilen kişinin kimliği, mahkeme kararındaki anonimleştirme korunarak aktarılmıştır. Haber genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir.

İsviçre Federal Mahkemesi, Zürih Kantonu’nda yaşayan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının oturum izninin uzatılmamasına ilişkin kararı onadı. Ailenin beş yılı aşkın sürede aldığı yaklaşık 277 bin frank sosyal yardım, başvuru sahibinin çalışma hayatına katılımı, İsviçre vatandaşı eşiyle ayrılığı ve iki çocuğuyla ilişkisi davanın belirleyici unsurları oldu. Mahkeme, uzun yıllar İsviçre’de yaşamış olmanın ve sonradan tam zamanlı işe başlamanın tek başına oturum hakkını güvence altına almadığı sonucuna vardı.

Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

Tik Tok https://www.tiktok.com/@cemil.baysal

instagram: https://www.instagram.com/cemil_baysal

ZÜRİH / LOZAN – 9 Kasım 2026

İsviçre’de yabancıların oturum izinlerinin uzatılmasına ilişkin önemli bir Federal Mahkeme kararı kamuoyuna yansıdı.

İsviçre Federal Mahkemesi, Zürih Kantonu’nda yaşayan ve 2016 yılında İsviçre vatandaşı eşiyle birlikte yaşamak amacıyla ülkeye gelen bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının oturum izninin uzatılmamasına yönelik kararı hukuka uygun buldu.

17 Eylül 2026 tarihinde verilen ve 6 Kasım 2026’da yayımlanan 2C_287/2026 sayılı karar, özellikle sosyal yardım geçmişi, ekonomik entegrasyon, evlilik sonrasında oturum hakkı ve çocuklarla sürdürülen aile ilişkileri bakımından dikkat çekiyor.

Dava, yalnızca geçmişte sosyal yardım alınmasıyla ilgili değil. Mahkeme, başvuru sahibinin uzun yıllar boyunca çalışma hayatına katılmak için gösterdiği çabaları, ailesinin sosyal yardımdan nasıl çıktığını, evlilik birliğinin sona ermesini ve çocuklarıyla fiilen sürdürdüğü ilişkiyi birlikte değerlendirdi.

Kararın en önemli yönlerinden biri de şu:

İsviçre’de sosyal yardım almak, her durumda ve otomatik olarak oturum izninin iptal edilmesi anlamına gelmiyor. Ancak uzun süreli sosyal yardım bağımlılığı, ekonomik entegrasyon eksikliğiyle birlikte değerlendirildiğinde oturum uzatma başvurularını olumsuz etkileyebiliyor.

2013’TE EVLENDİ, 2016’DA İSVİÇRE’YE GELDİ

Federal Mahkeme kararında kimliği A.A. olarak gizlenen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, 1989 doğumlu.

Başvuru sahibi, 19 Şubat 2013 tarihinde Türkiye’de 1995 doğumlu bir İsviçre vatandaşıyla evlendi.

Çiftin 2014 ve 2016 yıllarında iki çocuğu dünyaya geldi.

Erkek, 30 Temmuz 2016 tarihinde İsviçre’ye giriş yaptı. Kendisine 17 Ağustos 2016 tarihinde aile birleşimi kapsamında ilk oturum izni verildi.

Oturum izni daha sonraki yıllarda uzatıldı ve son olarak 29 Temmuz 2024 tarihine kadar geçerli oldu.

Ancak aile yaşamında ve ekonomik koşullarda yaşanan gelişmeler, sonraki oturum uzatma başvurusunun göç makamları tarafından yeniden değerlendirilmesine yol açtı.

AİLE BEŞ YILI AŞKIN SÜREDE 276.718 FRANK SOSYAL YARDIM ALDI

Dava dosyasındaki en önemli rakamlardan biri, ailenin aldığı sosyal yardımın toplam tutarı.

Mahkeme kararına göre başvuru sahibi, eşi ve iki çocuğundan oluşan aile, 1 Haziran 2016 ile 31 Ekim 2021 arasında toplam 276.718,20 İsviçre frangı sosyal yardım aldı.

Bu tutar yaklaşık 277 bin franka karşılık geliyor.

Önemli bir ayrıntı ise söz konusu yardımın yalnızca başvuru sahibine bireysel olarak ödenmiş bir tutar olmaması.

276.718,20 frank, dört kişilik ailenin ilgili dönemde aldığı toplam sosyal yardımı ifade ediyor.

Federal Mahkeme, ailelere yönelik sosyal yardımın değerlendirilmesinde eşlerin ekonomik durumlarının ve karşılıklı geçim yükümlülüklerinin birlikte ele alınabileceğini belirtti.

Bu nedenle başvuru sahibinin, yardımın yalnızca kendisinden kaynaklanmadığı yönündeki savunması tek başına yeterli görülmedi.

GÖÇ DAİRESİ DAHA ÖNCE UYARMIŞTI

Oturum izninin uzatılmaması kararı, herhangi bir ön uyarı olmadan alınmadı.

Mahkeme dosyasına göre Zürih Göç Dairesi, ailenin sosyal yardım geçmişi nedeniyle başvuru sahibine önce 17 Ağustos 2020 tarihinde yazılı hatırlatmada bulundu.

Ardından 12 Nisan 2022 tarihinde resmî uyarı yapıldı.

Bu uyarıda, oturum izninin geri alınması veya ileride uzatılmaması ihtimaline dikkat çekildi.

Böylece ekonomik bağımsızlık ve sosyal yardım geçmişiyle ilgili sorunlar, 2025 yılındaki ret kararından önce de göç makamlarının gündemindeydi.

AİLE 2021’DE SOSYAL YARDIMDAN NASIL ÇIKTI?

Davanın dikkat çekici noktalarından biri, ailenin 2021 yılında sosyal yardıma bağımlı olmaktan çıkmasıydı.

Mahkeme kararına göre İsviçre vatandaşı eş, Ağustos 2021’de mesleki eğitimini tamamladı.

1 Ekim 2021 tarihinde tam zamanlı bir işe başladı.

Bunun ardından aile sosyal yardım almadan geçimini sağlayabilir hâle geldi.

Başvuru sahibi, oturum uzatma davasında bu gelişmeyi lehine bir unsur olarak ileri sürdü.

Ancak mahkeme, sosyal yardımdan çıkılmasında esas belirleyici gelişmenin eşin tam zamanlı çalışmaya başlaması olduğunu değerlendirdi.

Bu nedenle ailenin sosyal yardımdan kurtulması, başvuru sahibinin kendi ekonomik entegrasyonunun yeterli düzeye ulaştığını göstermeye tek başına yeterli sayılmadı.

ÇOCUKLAR HAFTANIN DÖRT GÜNÜ DIŞARIDAN BAKIM ALIYORDU

Mahkemenin üzerinde durduğu bir diğer konu, başvuru sahibinin çalışma hayatına katılma imkânlarıydı.

Dosyada, çocukların haftanın dört günü aile dışından bakım hizmeti aldığı belirtildi.

Buna rağmen başvuru sahibinin uzun yıllar boyunca çalışma süresini yeterli ölçüde artırmaya yönelik girişimlerde bulunmadığı tespit edildi.

Başvuru sahibi, aile yaşamında hem geçimi sağlama hem de çocukların bakımını üstlenme sorumluluklarının bulunduğunu savundu.

Ancak Federal Mahkeme, önceki mahkemenin bu konudaki tespitlerinin açıkça hatalı olduğunu gösteren yeterli kanıt sunulmadığı sonucuna vardı.

Bu değerlendirme, çocuk bakımının göç hukukunda önemsiz olduğu anlamına gelmiyor.

Aksine aile içindeki bakım sorumlulukları ve kişisel koşullar, entegrasyon değerlendirmesinde dikkate alınabiliyor.

Fakat somut davada, çocukların bakım düzeni ile başvuru sahibinin çalışma çabaları birlikte değerlendirildiğinde ekonomik entegrasyonun yeterli olmadığı sonucuna ulaşıldı.

2025’TE TAM ZAMANLI İŞE BAŞLAMASI NEDEN YETERLİ GÖRÜLMEDİ?

Başvuru sahibi 2025 yılında tam zamanlı bir işte çalışmaya başladı.

Bu gelişme, kişinin ekonomik durumunda olumlu bir değişiklik anlamına geliyordu.

Ancak Federal Mahkeme, oturum izni değerlendirmesinde yalnızca son dönemdeki çalışma durumunun değil, İsviçre’deki bütün ikamet sürecinin dikkate alınabileceğini belirtti.

Mahkemeye göre kişinin geçmişteki sosyal yardım bağımlılığı, çalışma hayatına katılımı ve ekonomik bağımsızlığa ulaşmak için gösterdiği çabalar da entegrasyon değerlendirmesinin parçası.

Başvuru sahibinin tam zamanlı işe başlamasının göç hukuku süreci devam ederken gerçekleşmesi de dikkate alındı.

Mahkeme, bu olumlu gelişmenin önceki yıllara ilişkin entegrasyon eksikliğini gidermeye yeterli olmadığı sonucuna vardı.

Buradan çıkarılması gereken sonuç, sonradan işe başlayan herkesin oturum başvurusunun reddedileceği değil. Somut olayda çalışma geçmişinin bütünü ve başvuru sahibinin kişisel koşulları belirleyici oldu.

2023’TE EŞLER AYRILDI: OTURUM HAKKI NASIL ETKİLENDİ?

Dava yalnızca ekonomik durumla sınırlı değildi.

Başvuru sahibinin İsviçre’deki oturum izni, başlangıçta İsviçre vatandaşı eşiyle aile birleşimine dayanıyordu.

Mahkeme dosyasına göre kadın, Kasım 2023 ortasında ortak konuttan ayrıldı.

15 Aralık 2023 tarihinde iki çocukla birlikte başka bir adrese taşındı.

1 Nisan 2024 tarihinden itibaren ise çocuklarla birlikte yeni partneriyle yaşamaya başladı.

Bu gelişme, başvuru sahibinin evlilik birliği sona erdikten sonra İsviçre’de oturum hakkını hangi hukuki gerekçelerle sürdürebileceği sorusunu gündeme getirdi.

İsviçre hukukunda evlilik yoluyla alınan oturum izni, eşlerin ayrılması durumunda her zaman otomatik olarak sona ermiyor.

Ancak evlilik sonrası oturum hakkının devam etmesi için belirli yasal koşulların karşılanması gerekiyor.

ÜÇ YILDAN UZUN EVLİLİK OTURUM İZNİ İÇİN YETERLİ Mİ?

Davanın merkezinde İsviçre Yabancılar ve Entegrasyon Yasası’nın (AIG) 50. maddesi bulunuyor.

Bu madde, belirli koşullarda evlilik veya aile birliği sona erdikten sonra oturum hakkının devam etmesini düzenliyor.

AIG Madde 50, birinci fıkra, (a) bendi kapsamında iki temel koşul öne çıkıyor:

1. Evlilik birliğinin en az üç yıl sürmüş olması.
2. Yasada öngörülen entegrasyon kriterlerinin karşılanması.

Bu iki koşulun birlikte sağlanması gerekiyor.

Federal Mahkeme, söz konusu davada evlilik birliğinin üç yıldan uzun sürdüğünü kabul etti.

Dolayısıyla ilk koşul tartışmalı değildi.

Ancak mahkeme, başvuru sahibinin ekonomik entegrasyonunun yeterli olmadığı sonucuna vardı.

Bu nedenle yalnızca evlilik süresine dayanılarak oturum izninin uzatılması gerektiği yönündeki talep kabul edilmedi.

EKONOMİK ENTEGRASYON NE ANLAMA GELİYOR?

İsviçre’de yabancıların entegrasyonu yalnızca Almanca, Fransızca veya İtalyanca bilmeleriyle değerlendirilmiyor.

AIG’nin 58a maddesinde farklı entegrasyon kriterleri yer alıyor.

Bunlar arasında kamu güvenliği ve düzenine saygı, Federal Anayasa’nın değerlerine bağlılık, dil yeterliliği ve ekonomik hayata veya eğitime katılım bulunuyor.

Ekonomik hayata katılım değerlendirmesinde kişinin geçimini nasıl sağladığı, çalışma geçmişi ve sosyal yardım bağımlılığı önem taşıyabiliyor.

Ancak mahkeme içtihadı, herkesin yüksek maaşlı bir işe sahip olmasını veya kesintisiz bir kariyer geçmişi bulunmasını şart koşmuyor.

Önemli olan, kişinin somut koşulları çerçevesinde ekonomik hayata katılımının ve geçimini sağlama durumunun değerlendirilmesi.

Hastalık, engellilik ve diğer önemli kişisel koşullar da yasal çerçevede dikkate alınabiliyor.

Bu davada mahkeme, başvuru sahibinin uzun süreli sosyal yardım geçmişiyle birlikte çalışma çabalarını yetersiz buldu.

ALMANCA BİLGİSİ DE DEĞERLENDİRİLDİ

Başvuru sahibi, İsviçre’deki entegrasyonunu savunurken dil bilgisine ilişkin belgeler de sundu.

Mahkeme dosyasında Almanca yeterliliğine ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

Önceki yargılama aşamasında kişinin A2 düzeyindeki Almanca bilgisi dikkate alınmıştı.

Federal Mahkeme aşamasında B1 düzeyinde bir Almanca diploması da gündeme geldi.

Ancak bu belge, önceki mahkeme kararından önce mevcut olmasına rağmen Federal Mahkeme önünde ilk kez sunulmuştu.

Mahkeme, belgenin neden daha önce sunulmadığının usul kurallarına uygun biçimde açıklanmadığını belirterek diplomayı değerlendirmeye alamadı.

Bu durum, oturum davalarında yalnızca bir belgeye sahip olmanın değil, belgenin ilgili yargılama aşamasında zamanında sunulmasının da önemli olduğunu gösteriyor.

ÇOCUKLARIN İSVİÇRE’DE YAŞAMASI OTURUM HAKKI SAĞLAR MI?

Başvuru sahibi, İsviçre’de yaşayan iki çocuğuyla aile ilişkisine de dayanarak oturum izninin uzatılmasını talep etti.

Bu noktada Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 8. maddesi gündeme geldi.

Söz konusu madde, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını güvence altına alıyor.

Ancak Federal Mahkeme, İsviçre’de yaşayan bir çocuğa sahip olmanın her durumda yabancı ebeveyne otomatik oturum hakkı sağlamadığını belirtti.

Mahkeme, özellikle velayeti veya fiilî bakım sorumluluğu kendisinde bulunmayan ebeveynlerin çocuklarıyla kurduğu ilişkinin niteliğini değerlendirdi.

Bu değerlendirmede duygusal yakınlık, ekonomik sorumluluk, fiilî görüşme düzeni ve aile ilişkisinin gerçek hayatta nasıl sürdürüldüğü önem taşıyor.

MART 2024’TEN İTİBAREN İLİŞKİ TELEFON GÖRÜŞMELERİYLE SINIRLI KALDI

Mahkeme kararına göre çocuklar anneleri ve annenin yeni partneriyle birlikte yaşıyor.

Başvuru sahibinin çocuklarıyla ilişkisi ise Mart 2024’ten itibaren telefon görüşmeleriyle sınırlı kaldı.

Mahkeme, bu temasın olağan bir kişisel görüşme hakkının fiilen kullanılmasına eşdeğer olmadığını değerlendirdi.

Ayrıca başvuru sahibinin belirlenen çocuk bakım ve geçim katkılarını ödediği veya başka biçimde maddi bakım sağladığı da dosyada yeterince kanıtlanmış değildi.

Bu nedenle mahkeme, çocuklarla oturum hakkını zorunlu kılacak ölçüde güçlü duygusal ve ekonomik ilişkinin ortaya konulamadığı sonucuna vardı.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, mahkemenin ebeveyn-çocuk ilişkisini yalnızca çocukların İsviçre’de yaşamasına göre değil, ilişkinin fiilen nasıl sürdürüldüğüne göre değerlendirmesi.

AİLE HAYATINA SAYGI HAKKI NEDEN OTURUMU GARANTİ ETMEDİ?

AİHS’nin 8. maddesi, aile hayatına saygı hakkını koruyor.

Ancak bu koruma, her yabancıya istediği ülkede sınırsız oturum hakkı tanımıyor.

Mahkemeler, aile ilişkilerinin gerçek niteliğini ve oturum izninin uzatılmamasının doğuracağı sonuçları değerlendiriyor.

Özellikle çocuklarla sürdürülen yakın ve fiilî aile ilişkileri önemli olabiliyor.

Bu davada ise mahkeme, mevcut temasın sınırlı olması ve ekonomik ilişkinin yeterince kanıtlanamaması nedeniyle aile hayatına saygı hakkından hareketle oturum izninin uzatılmasının zorunlu olmadığına karar verdi.

Bu değerlendirme, farklı koşullarda çocuklarıyla düzenli ve yakın ilişki sürdüren bütün ebeveynler için aynı sonucun geçerli olduğu anlamına gelmiyor.

SEKİZ YILI AŞKIN İKAMET NEDEN YETERLİ OLMADI?

Başvuru sahibi, uzun süredir İsviçre’de yaşadığını ve burada özel hayat kurduğunu da ileri sürdü.

Federal Mahkeme, özel hayata saygı hakkının belirli koşullarda oturum hakkı bakımından önem taşıyabileceğini kabul ediyor.

Ancak ikamet süresi tek başına değerlendirilmez.

Kişinin ekonomik, mesleki, dilsel ve sosyal entegrasyonu da dikkate alınır.

Dava kapsamında mahkeme, başvuru sahibinin 2016 yılından itibaren İsviçre’de yaşamasına rağmen ekonomik entegrasyonunun yeterli olmadığını değerlendirdi.

Ayrıca ülkede kalmasını zorunlu kılacak ölçüde güçlü başka sosyal bağların da ortaya konulamadığı sonucuna vardı.

Bu nedenle özel hayata saygı hakkına dayanılarak yapılan değerlendirme de başvuru sahibinin lehine sonuçlanmadı.

TÜRKİYE’DEKİ DEPREM BÖLGESİNDEN GELMESİ DE DOSYADA ELE ALINDI

Başvuru sahibi, Türkiye’de 2023 yılında büyük depremden etkilenen bir bölgeden geldiğini de belirtti.

Mahkeme, önceki yargılama aşamasında bu durumun dikkate alındığını kaydetti.

Ancak sunulan açıklamaların, önceki mahkemenin olaylara ilişkin tespitlerinin açıkça hatalı olduğunu göstermediği sonucuna vardı.

Bu nedenle söz konusu husus, somut davada oturum uzatma kararını değiştirmeye yeterli görülmedi.

Bu değerlendirme, depremden etkilenen bölgelerden gelen herkesin kişisel koşullarının aynı şekilde ele alınacağı anlamına gelmiyor.

ZÜRİH GÖÇ DAİRESİNDEN FEDERAL MAHKEMEYE UZANAN SÜREÇ

Davanın önemli tarihleri şöyle:

Tarih	Gelişme
19 Şubat 2013	Türkiye’de İsviçre vatandaşıyla evlilik
30 Temmuz 2016	İsviçre’ye giriş
17 Ağustos 2016	İlk oturum izninin verilmesi
2016–2021	Ailenin toplam 276.718,20 CHF sosyal yardım alması
17 Ağustos 2020	Zürih Göç Dairesinin ilk yazılı hatırlatması
12 Nisan 2022	Oturumun geri alınması veya uzatılmaması ihtimaline ilişkin uyarı
Kasım–Aralık 2023	Eşlerin ayrı yaşamaya başlaması
Mart 2024	Çocuklarla temasın telefon görüşmeleriyle sınırlı kalması
17 Nisan 2025	Oturum uzatma talebinin reddedilmesi
1 Ekim 2025	Zürih Güvenlik Direktörlüğünün itirazı reddetmesi
1 Nisan 2026	Zürih İdare Mahkemesinin ret kararını onaması
14 Mayıs 2026	Federal Mahkemeye başvuru
17 Eylül 2026	Federal Mahkemenin kararı
6 Kasım 2026	Kararın yayımlanması

FEDERAL MAHKEME NEYE KARAR VERDİ?

Federal Mahkeme, başvuru sahibinin oturum izninin uzatılmasına yönelik talebini kabul etmedi.

Mahkeme, evlilik birliğinin üç yıldan uzun sürdüğünü kabul etmekle birlikte ekonomik entegrasyon koşulunun karşılanmadığı sonucuna vardı.

Ayrıca çocuklarla sürdürülen ilişkinin niteliğinin ve özel hayat bağlarının, somut olayda oturum izninin uzatılmasını zorunlu kılmadığını değerlendirdi.

Böylece Zürih makamlarının oturum uzatma başvurusunu reddeden kararı Federal Mahkeme aşamasında da geçerliliğini korudu.

Karar, kişinin İsviçre’den fiilen hangi tarihte ayrıldığını göstermiyor. Mahkemenin onadığı hukuki sonuç, oturum izninin uzatılmaması ve göç makamlarının ayrılış yönündeki kararının geçerli kalması.

SOSYAL YARDIM ALAN HERKESİN OTURUMU TEHLİKEDE Mİ?

Hayır.

Bu kararın yanlış yorumlanmaması gerekiyor.

İsviçre’de sosyal yardım almak, bütün yabancıların oturum izinlerinin otomatik olarak iptal edileceği veya uzatılmayacağı anlamına gelmiyor.

Her dosyada kişinin oturum statüsü, sosyal yardımın süresi ve miktarı, yardım alma nedenleri, çalışma imkânları, aile ilişkileri ve diğer kişisel koşulları değerlendirilir.

Örneğin sağlık sorunları, engellilik, bakım yükümlülükleri veya kişinin kendi iradesi dışında gelişen koşullar hukuki değerlendirmede önem taşıyabilir.

Ayrıca bu davanın temel hukuki meselesi, yalnızca sosyal yardım nedeniyle mevcut oturum izninin geri alınması değil; evlilik sonrasında devam eden oturum hakkı için gerekli entegrasyon koşullarının karşılanıp karşılanmadığıydı.

Federal Mahkeme de kararında bu ayrımı açıkça ortaya koydu.

İSVİÇRE’DE YAŞAYAN TÜRK VATANDAŞLARI AÇISINDAN NE ANLAMA GELİYOR?

Karar, İsviçre’de aile birleşimi yoluyla oturum izni alan ve daha sonra evlilik birliği sona eren kişiler açısından önemli hukuki soruları gündeme getiriyor.

Özellikle ekonomik bağımsızlık, iş arama çabalarının belgelenmesi, dil yeterliliği ve aile bağlarının fiilen sürdürülmesi gibi konular oturum değerlendirmelerinde önem taşıyabiliyor.

Ancak tek bir mahkeme kararından hareketle İsviçre’de yaşayan bütün Türk vatandaşları için aynı sonucun geçerli olduğu söylenemez.

Her oturum dosyası, kişinin sahip olduğu izin türüne, hukuki dayanağına ve somut koşullarına göre ayrı değerlendirilir.

Bu nedenle oturum izniyle ilgili resmî uyarı alan veya aile birleşimine dayalı oturum hakkı konusunda sorun yaşayan kişilerin kendi dosyalarına özgü hukuki değerlendirme yaptırmaları önem taşıyor.

SIK SORULAN SORULAR

Zürih’teki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının oturumu neden uzatılmadı?

Mahkeme, uzun süreli sosyal yardım geçmişi ve yetersiz çalışma çabaları nedeniyle ekonomik entegrasyon koşulunun karşılanmadığı sonucuna vardı. Aile ve özel hayat bağları da oturumun uzatılmasını zorunlu kılacak düzeyde görülmedi.

Ailenin aldığı 277 bin frank yalnızca başvuru sahibine mi ödendi?

Hayır. 276.718,20 frank, başvuru sahibi, eşi ve iki çocuğundan oluşan ailenin 2016–2021 dönemindeki toplam sosyal yardım tutarıydı.

Ailenin sosyal yardımdan çıkması neden yeterli olmadı?

Mahkeme, bu gelişmenin esas olarak eşin mesleki eğitimini tamamlayıp tam zamanlı işe başlaması sayesinde gerçekleştiğini değerlendirdi.

2025 yılında tam zamanlı işe başlaması neden kararı değiştirmedi?

Mahkeme, yalnızca son çalışma durumunu değil, önceki yıllardaki ekonomik entegrasyonu ve çalışma çabalarını da değerlendirdi.

İsviçre vatandaşıyla üç yıldan uzun evli olmak oturum hakkı sağlar mı?

Belirli evlilik sonrası oturum hükümlerinde en az üç yıllık evlilik birliği önemli bir koşuldur. Ancak ilgili entegrasyon kriterlerinin de karşılanması gerekir.

İsviçre’de çocuk sahibi olmak oturum iznini garanti eder mi?

Hayır. Çocuklarla fiilî ve yakın ilişkinin niteliği, ekonomik bağlar ve diğer koşullar birlikte değerlendirilir.

Sosyal yardım alan herkesin oturum izni iptal edilir mi?

Hayır. Oturumla ilgili kararlar otomatik değildir. Her kişinin hukuki durumu ve kişisel koşulları ayrı değerlendirilir.

Karar ne zaman verildi?

Federal Mahkeme kararı 17 Eylül 2026 tarihinde verdi. Karar 6 Kasım 2026’da yayımlandı.

SONUÇ: OTURUM KARARINDA TEK BİR RAKAM DEĞİL, BÜTÜN YAŞAM KOŞULLARI BELİRLEYİCİ OLDU

Zürih’te yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının oturum izninin uzatılmamasına ilişkin Federal Mahkeme kararı, İsviçre göç hukukunda ekonomik entegrasyonun önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Ailenin yaklaşık 277 bin franklık sosyal yardım geçmişi önemli bir unsur olsa da karar yalnızca bu tutara dayanmadı.

Mahkeme, başvuru sahibinin çalışma çabalarını, ailenin ekonomik bağımsızlığa nasıl ulaştığını, evlilik birliğinin sona ermesini, çocuklarla fiilî ilişkisini ve İsviçre’deki özel hayat bağlarını birlikte değerlendirdi.

Kararın temel mesajı, sosyal yardım alan herkesin oturumunu kaybedeceği değil; evlilik sonrası oturum hakkı değerlendirilirken ekonomik entegrasyonun ve somut aile bağlarının belirleyici olabileceğidir.

Cemil Baysal

İSVİÇRE’NİN SESİ | +41 Haber

www.isvicreninsesi.ch

---

Kaynak ve hukuki dayanaklar

İsviçre Federal Mahkemesi: 2C_287/2026 sayılı karar, 17 Eylül 2026; yayımlanma tarihi 6 Kasım 2026.

Haber: Cemil Baysal instagram tiktok

İsviçre Federal Sosyal Sigortalar Dairesi (BSV), ülkenin sosyal güvenlik sistemini değerlendiren 2026 yılı istatistiklerini ve yıllık değerlendirme notunu yayımladı. AHV emeklilik sigortası, IV maluliyet sigortası, işsizlik sigortası, mesleki emeklilik ve sağlık sigortası gibi alanları kapsayan yayınlar, sosyal güvenlik sisteminin mali yapısını ve uzun vadeli gelişimini incelemek için önemli bir kaynak oluşturuyor.

Cemil Baysal | – İsviçre’nin Sesi

BERN – 5 Kasım 2026

İsviçre’de milyonlarca çalışanı, emekliyi, aileyi ve sosyal sigorta sisteminden yararlanan kişiyi ilgilendiren yeni istatistikler yayımlandı.

Federal Sosyal Sigortalar Dairesi (BSV), 5 Kasım 2026 tarihinde İsviçre Sosyal Sigorta İstatistikleri 2026 (Schweizerische Sozialversicherungsstatistik – SVS 2026) ile ATSG Yıllık Notu 2026 adlı iki yayını kamuoyuna sundu.

Bu yayınlar, İsviçre’de sosyal güvenlik sisteminin nasıl finanse edildiğini, farklı sigorta kollarının nasıl geliştiğini ve sistemin uzun vadeli değerlendirilmesinde hangi göstergelerin kullanıldığını anlamak açısından önem taşıyor.

Ancak ilk olarak önemli bir ayrım yapılması gerekiyor.

Yeni raporun yayımlanması, emekli aylıklarına yeni zam yapıldığı, sosyal sigorta primlerinin değiştirildiği veya yeni bir yardım hakkı getirildiği anlamına gelmiyor.

BSV’nin duyurusu, sosyal sigorta sistemine ilişkin istatistiksel ve idari raporların yayımlanmasıyla ilgili.

İSVİÇRE’NİN SOSYAL SİGORTA SİSTEMİ HANGİ ALANLARI KAPSIYOR?

İsviçre’de sosyal güvenlik sistemi tek bir sigortadan oluşmuyor.

Çalışanların, emeklilerin, işsizlerin, sağlık sorunları bulunan kişilerin ve ailelerin farklı ihtiyaçları için ayrı sigorta mekanizmaları bulunuyor.

2026 sosyal sigorta istatistikleri şu alanları kapsıyor:

• AHV: Yaşlılık ve geride kalan yakınlar sigortası.
• IV: Maluliyet sigortası.
• EL: Tamamlayıcı yardımlar.
• BV/BVG: Mesleki emeklilik ve Pensionskasse sistemi.
• KV: Sağlık sigortası.
• UV: Kaza sigortası.
• EO: Gelir kaybı tazminatı.
• ALV: İşsizlik sigortası.
• FamZ: Aile yardımları.
• ÜL: Belirli koşullarda yaşlı işsizlere yönelik geçiş yardımları.

Bu sistemlerin her birinin farklı finansman kaynakları, hak kazanma koşulları ve ödeme mekanizmaları bulunuyor.

Dolayısıyla sosyal sigortaların mali durumunu değerlendirirken bütün sigorta kollarını aynı yapıda düşünmemek gerekiyor.

AHV: EMEKLİLİK SİSTEMİNİN TEMELİ

AHV, İsviçre’nin birinci sütun emeklilik sisteminin temelini oluşturuyor.

Çalışma hayatı boyunca ödenen primler ve sistemin diğer finansman kaynakları, yaşlılık aylıkları ile geride kalan yakınlara yönelik belirli ödemelerin finansmanında kullanılıyor.

AHV’nin uzun vadeli mali yapısı, İsviçre’de nüfusun yaşlanması ve emeklilik dönemindeki kişi sayısının değişmesi nedeniyle yakından takip ediliyor.

Sosyal sigorta istatistikleri, AHV’nin gelir ve giderlerinin yıllar içindeki gelişimini değerlendirmek için veri sağlıyor.

Bu bilgiler yalnızca mevcut emeklileri değil, bugün çalışan ve gelecekte emekli olacak kişileri de ilgilendiriyor.

Ancak istatistiksel bir raporun yayımlanması, AHV aylıklarında otomatik bir değişiklik yaratmıyor.

Emekli aylıklarına ilişkin düzenlemeler kendi yasal süreçleri çerçevesinde belirleniyor.

IV: MALULEN EMEKLİLİK SİGORTASININ MALİ YAPISI

IV, hastalık veya kaza nedeniyle çalışma ve kazanç kapasitesi azalan kişilerin mesleki hayata katılımını destekleyen ve belirli koşullarda aylık sağlayan sosyal sigorta sistemi.

IV’nin finansmanı, ödenen aylıklar ve mesleki uyum hizmetleri, sosyal sigorta sisteminin önemli başlıkları arasında.

BSV’nin yayımladığı istatistikler, IV sisteminin uzun dönemli gelişiminin incelenmesine yardımcı oluyor.

Burada 4 Kasım 2026 tarihinde açıklanan IV reformuyla yeni sosyal sigorta raporunun birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Federal Konseyin IV reformu kapsamında prim artışı ve bazı aylık koşullarında değişiklik önerileri bulunuyor.

Ancak bu öneriler henüz istişare aşamasında.

SVS 2026 raporu, IV reformunun kabul edildiğini veya yeni kuralların yürürlüğe girdiğini gösteren bir karar değil.

İŞSİZLİK SİGORTASI: ÇALIŞANLAR İÇİN GELİR GÜVENCESİ

İsviçre’de işsizlik sigortası (ALV), gerekli koşulları karşılayan çalışanlara iş kaybı döneminde belirli bir süre gelir desteği sağlayan sistem.

Sigorta, çalışanlar ve işverenler tarafından ödenen primler başta olmak üzere ilgili finansman mekanizmalarıyla yürütülüyor.

İşsizlik sigortasının gelirleri ve giderleri, iş piyasasındaki gelişmelerle yakından ilişkili.

İşsizlik dönemlerinde ödenen yardımların toplamı ve sigortanın mali dengesi değişebiliyor.

Sosyal sigorta istatistikleri, ALV’nin uzun vadeli mali gelişimini değerlendirmek için kullanılıyor.

Ancak burada bir başka önemli ayrım bulunuyor.

SECO tarafından açıklanan aylık işsizlik istatistikleri ile BSV’nin sosyal sigorta mali istatistikleri aynı şey değil.

SECO’nun Ekim 2026 verileri, kayıtlı işsiz ve iş arayan sayılarını gösteriyor.

BSV’nin sosyal sigorta istatistikleri ise işsizlik sigortasının da aralarında bulunduğu sistemlerin finansal gelişimini inceleyen daha geniş bir yayın.

PENSIONSKASSE: İKİNCİ SÜTUN EMEKLİLİK BİRİKİMLERİ

İsviçre’de mesleki emeklilik sistemi, Pensionskasse veya BVG olarak biliniyor.

Bu sistem, AHV’den ayrı olarak çalışanların ve işverenlerin katkılarıyla oluşan mesleki emeklilik güvencesini kapsıyor.

Pensionskasse birikimleri, kişinin çalışma geçmişine, ücretine, yaşına, sigorta planına ve diğer koşullara bağlı olarak değişiyor.

Sosyal sigorta istatistiklerinde mesleki emeklilik sisteminin mali büyüklüğü ve uzun vadeli gelişimi de değerlendiriliyor.

Bu veriler, ikinci sütun emeklilik sisteminin İsviçre sosyal güvenliği içindeki yerini anlamak açısından önemli.

Ancak kişinin kendi Pensionskasse hesabındaki güncel birikimi, genel sosyal sigorta istatistiklerinden öğrenilemiyor.

Bireysel emeklilik birikimleri ile ülke genelindeki mesleki emeklilik istatistikleri farklı konular.

SAĞLIK SİGORTASI: AİLELERİN YAKINDAN TAKİP ETTİĞİ ALAN

İsviçre’de zorunlu sağlık sigortası, ülkede yaşayan kişilerin önemli düzenli giderlerinden birini oluşturuyor.

Sağlık sigortasının finansmanı, sağlık hizmetlerinin maliyetleri ve sigorta sisteminin gelişimi, sosyal güvenlik tartışmalarında önemli yer tutuyor.

Sosyal sigorta istatistikleri, sağlık sigortası sisteminin mali büyüklüğünü ve yıllar içindeki değişimini değerlendirmek için kullanılabiliyor.

Ancak sağlık sigortası primlerinin belirlenmesi ayrı bir süreç.

Bu nedenle SVS 2026’nın yayımlanması, sağlık sigortası primlerinde yeni bir artış veya indirim kararı alındığı anlamına gelmiyor.

KAZA SİGORTASI VE GELİR KAYBI TAZMİNATI

İsviçre sosyal güvenlik sisteminde kaza sigortası (UV) ve gelir kaybı tazminatı (EO) da önemli yer tutuyor.

Kaza sigortası, ilgili koşullar kapsamında iş kazaları, meslek hastalıkları ve belirli durumlarda iş dışı kazalar için güvence sağlıyor.

Gelir kaybı tazminatı ise yasal koşullara bağlı olarak askerlik ve benzeri hizmetler ile belirli aile izinleri sırasında gelir desteği sunabiliyor.

Bu sistemler de sosyal sigorta istatistiklerinde yer alan ayrı sigorta kolları arasında.

AİLE YARDIMLARI VE TAMAMLAYICI ÖDEMELER

İsviçre’de çocuklu aileler için aile yardımları önemli bir destek mekanizması.

Aile yardımlarının kapsamı ve miktarı, ilgili federal ve kantonal düzenlemelere göre değişebiliyor.

Tamamlayıcı yardımlar (EL) ise AHV veya IV kapsamında belirli koşulları karşılayan ve gelirleri temel yaşam giderlerini karşılamaya yetmeyen kişilere yönelik bir sistem.

Bu yardımların finansmanı ve yararlanıcılarına ilişkin istatistikler, sosyal güvenlik sisteminin değerlendirilmesinde önem taşıyor.

ATSG YILLIK NOTU 2026 NEDİR?

BSV’nin 5 Kasım’da yayımladığı ikinci belge, ATSG Yıllık Notu 2026.

ATSG, İsviçre’de sosyal sigortaların genel hukuki çerçevesini düzenleyen federal kanunun kısaltması.

Bu kanun, farklı sosyal sigorta kollarında uygulanan ortak usul ve ilkeler açısından önem taşıyor.

ATSG Yıllık Notu, sosyal sigortaların uygulanmasına ilişkin yıllık raporlama çerçevesinde hazırlanıyor.

SVS istatistik yayını ile ATSG Yıllık Notu birbirini tamamlayan ancak aynı içerikte olmayan iki ayrı belge.

Birincisi sosyal sigortaların mali ve istatistiksel gelişimine odaklanırken ikincisi sosyal sigorta uygulamalarına ilişkin yıllık değerlendirme niteliği taşıyor.

RAPORLAR ÇALIŞANLAR VE EMEKLİLER AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?

İsviçre’de çalışanların maaşlarından çeşitli sosyal sigorta primleri kesiliyor.

İşverenler de belirli sigorta kollarının finansmanına katkıda bulunuyor.

Emeklilik, işsizlik, maluliyet, kaza veya aileyle ilgili belirli durumlarda bu sigorta sistemleri kişilere güvence sağlayabiliyor.

Bu nedenle sosyal sigortaların mali yapısının izlenmesi, yalnızca kamu kurumları açısından değil, sigortalı kişiler açısından da önemli.

Uzun vadeli istatistikler, sosyal güvenlik sisteminin hangi alanlarda büyüdüğünü ve hangi alanlarda finansman ihtiyacının değiştiğini anlamaya yardımcı oluyor.

Ancak bu tür raporlardan hareketle gelecekte mutlaka prim artışı yapılacağı veya belirli yardımların azaltılacağı sonucu çıkarılamaz.

Bu kararlar, ilgili mevzuat ve siyasi süreçler çerçevesinde ayrıca alınır.

İSVİÇRE’DE YAŞAYAN TÜRK VATANDAŞLARINI NASIL İLGİLENDİRİYOR?

İsviçre’de yaşayan Türk vatandaşları da çalışma, sigortalılık ve hak kazanma koşullarına göre çeşitli sosyal sigorta sistemlerinin kapsamına giriyor.

Bu nedenle AHV, IV, Pensionskasse, işsizlik sigortası ve sağlık sigortasına ilişkin gelişmeler Türk toplumunu da yakından ilgilendiriyor.

Özellikle çalışanların maaş bordrolarındaki sosyal sigorta kesintilerini anlamaları, emeklilik haklarını takip etmeleri ve ihtiyaç duyduklarında ilgili sigorta sistemlerinin koşullarını bilmeleri önem taşıyor.

Sosyal sigorta istatistikleri ise bu sistemlerin ülke genelindeki durumuna ilişkin daha geniş bir bakış sunuyor.

SIK SORULAN SORULAR

İsviçre Sosyal Sigorta İstatistikleri 2026 ne zaman yayımlandı?

Federal Sosyal Sigortalar Dairesi tarafından 5 Kasım 2026 tarihinde yayımlandı.

Rapor hangi sigortaları kapsıyor?

AHV, IV, tamamlayıcı yardımlar, mesleki emeklilik, sağlık sigortası, kaza sigortası, gelir kaybı tazminatı, işsizlik sigortası, aile yardımları ve belirli geçiş yardımları gibi alanları kapsıyor.

AHV ile IV arasındaki fark nedir?

AHV temel olarak yaşlılık ve geride kalan yakınlar sigortasıdır. IV ise sağlık sorunları nedeniyle çalışma ve kazanç kapasitesi azalan kişilerin mesleki entegrasyonunu ve belirli koşullarda gelir güvencesini destekler.

İşsizlik sigortasının finansmanı nasıl işliyor?

ALV, çalışan ve işveren primleri başta olmak üzere ilgili yasal finansman mekanizmalarıyla yürütülüyor.

Pensionskasse birikimleri raporda yer alıyor mu?

Mesleki emeklilik sistemine ilişkin genel istatistikler yer alıyor. Ancak rapor kişilerin bireysel hesap bakiyelerini göstermiyor.

Rapor emekli aylıklarına yeni zam getiriyor mu?

Hayır. Bu yayın istatistiksel raporlama niteliğinde. Yeni bir aylık artışı kararı değil.

Sağlık sigortası primleri bu raporla değişiyor mu?

Hayır. Sağlık sigortası primleri ayrı süreçlerde belirleniyor.

ATSG Yıllık Notu neyi anlatıyor?

Sosyal sigortaların uygulanmasına ilişkin yıllık raporlama ve değerlendirme çerçevesinde hazırlanıyor.

SONUÇ: SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN GENEL TABLOSU

İsviçre Federal Sosyal Sigortalar Dairesinin yayımladığı 2026 istatistikleri, ülkenin sosyal güvenlik sistemini bütüncül biçimde değerlendirmek için önemli bir kaynak oluşturuyor.

AHV emeklilik sistemi, IV maluliyet sigortası, Pensionskasse, işsizlik sigortası ve sağlık sigortası gibi farklı alanların birlikte incelenmesi, sosyal güvenliğin İsviçre ekonomisi ve toplumundaki yerini anlamaya yardımcı oluyor.

Çalışanlar ve emekliler açısından önemli olan, kendi sigorta haklarını takip ederken ülke genelindeki gelişmeleri de doğru bilgilerle değerlendirmek.

5 Kasım’da yayımlanan raporlar, yeni bir sosyal sigorta reformu kararı değil; mevcut sistemlerin gelişimini değerlendiren resmî yayınlardır.

Cemil Baysal

| İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

www.isvicreninsesi.ch

Kaynak: İsviçre Federal Sosyal Sigortalar Dairesi (BSV), 5 Kasım 2026 tarihli Schweizerische Sozialversicherungsstatistik SVS 2026 ve ATSG-Jahresnotiz 2026 yayın duyuruları.