İsviçre’de çocuk doktoru sayısının ülke genelindeki ihtiyacı karşılamadığı ve kantonlar arasında ciddi farklılıklar bulunduğu belirlendi. Bern Üniversitesi ile İsviçre Pediatri Derneğinin araştırmasına göre, ülke genelinde tam zamanlı çalışan bir çocuk doktoruna ortalama 1.600 çocuk düşüyor. Araştırmacılar bu oranın önerilen düzeyin oldukça üzerinde olduğunu belirtiyor.

Çalışmada 2024 yılında İsviçre’nin temel sağlık hizmetlerinde 1.499 çocuk doktorunun görev yaptığı, ancak çalışma oranları hesaba katıldığında bunun yaklaşık 1.017 tam zamanlı pozisyona karşılık geldiği tespit edildi. Araştırmaya klinikte çalışan uzman çocuk doktorlarının yüzde 60’ı katıldı; sonuçlar FMH ve Federal İstatistik Dairesinin verileriyle birleştirildi.

En iyi durumda bulunan Cenevre’de tam zamanlı bir çocuk doktoruna yaklaşık 750 çocuk düşüyor. Basel-Stadt, Vaud ve Ticino’da ise bu sayı yaklaşık 1.100. Buna karşılık Appenzell Ausserrhoden’da bir doktora 4.750, Obwalden’da 4.150, Schaffhausen’de 3.550 ve Thurgau’da 3.100 çocuk düşüyor. Böylece bazı kantonlar arasında dört kattan fazla fark oluşuyor.

Çocuk doktorlarının yüzde 87’sinin yarı zamanlı çalışması, personel açığını büyüten başlıca etkenlerden biri. Araştırmaya göre doktorlar ortalama haftada 35 saat çalışıyor ve günde 22 çocuk muayene ediyor. Hizmetin yetersiz olduğu kantonlarda bu sayı günde 44 çocuğa kadar çıkabiliyor.

Doktorların bölgelere eşit dağılmamasında şehir-kırsal ayrımı, muayene ücretleri, artan idari yük, ailelerin yükselen beklentileri ve özel muayenehane işletmenin mali riski etkili oluyor. Daha yüksek ödeme tarifelerinin uygulandığı kantonlarda çocuk doktoru yoğunluğunun da daha fazla olduğu görüldü.

Eksiklik aileler açısından uzun yolculuklar, uzayan bekleme süreleri ve yeni hasta kabul eden doktor bulamama anlamına geliyor. Bazı ailelerin basit vakalarda bile hastane acillerine yönelmesi, sağlık sisteminin yükünü ve maliyetleri artırıyor. Araştırmacılar; çalışma koşullarının iyileştirilmesini, idari yükün azaltılmasını ve çocuk doktorluğu eğitiminin güçlendirilmesini öneriyor.

#İsviçre#Ticino#ÇocukDoktoru#Sağlık#Habe

isviçre şarap sektörü; tüketimdeki sert düşüş, dolu depolar ve gerileyen fiyatlar nedeniyle tarihî bir krizle karşı karşıya. Krizin en ağır hissedildiği Valais, Vaud ve Cenevre’de mahzenlerin dolu olduğu, birçok üreticinin yaklaşan hasada rağmen maliyetlerini karşılayamayacağı belirtiliyor. Bazı üzüm yetiştiricileri ikinci yıl üst üste ürünlerinden gelir elde edememe riski taşıyor.

Federal Tarım Dairesinin verilerine göre ülkedeki toplam şarap tüketimi 2024’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 7,9 azalarak 218,4 milyon litreye geriledi. Asıl büyük kayıp yerli şaraplarda yaşandı. İsviçre şarabı tüketimi yüzde 16 düşerek 77,4 milyon litreye inerken pazar payı yüzde 35,5’e geriledi. Yerli kırmızı ve roze şarap tüketimindeki düşüş yüzde 20,7’ye, yerli beyaz şaraptaki gerileme ise yüzde 11’e ulaştı.

Tüketim azalmasına karşın stokların sınırlı ölçüde erimesi üreticiler üzerindeki baskıyı artırıyor. Ucuz segmentteki İsviçre şarapları, daha düşük fiyatlı ithal ürünlerle rekabet etmekte zorlanıyor. Genç kuşakların şaraba ilgisinin azalması da sorunun geçici olmadığına işaret ediyor.

Fransızca konuşulan İsviçre’deki, yani Romandi’deki üreticiler; ithalat hakkının İsviçre üzümü satın alma şartına bağlanmasını gündeme getirmişti. Ancak korumacı olarak değerlendirilen bu öneri, özellikle ülkenin Almanca konuşulan bölgesindeki şarap tüccarlarının tepkisini çekti ve yeterli siyasi destek bulamadı. Federal Ekonomi Bakanı Guy Parmelin ise sektörün yeni pazarlara ve ihracata yönelmesi gerektiğini savunuyor.

Le Temps’in değerlendirmesine göre Romandi’deki üreticilerin en yakın ve gerçekçi büyüme alanı yine ülke içinde: Zürih, Basel ve Bern. Ancak bu pazarlara yeniden girebilmek için yalnızca şişe göndermek yeterli olmayacak. Üreticilerin İsviçre’nin Almanca konuşulan bölgesindeki tüketicilerin damak zevkini, satın alma alışkanlıklarını ve iletişim dilini daha iyi anlaması gerekecek. Kriz böylece ekonomik bir sorunun yanında, ülkenin dil bölgeleri arasındaki ayrımı şarap dünyasına taşıyan “Weingraben” tartışmasına da dönüşüyor.

Fribourg Kantonu, Fransızca ile Almancanın kamusal alandaki kullanımını düzenleyecek ilk kapsamlı resmî diller yasasına doğru ilerliyor. On yıllardır tartışılan tasarı, 1 Eylül’de Büyük Konsey’de ele alınmaya başlandı; incelemenin 4 Eylül’de sürmesi öngörüldü. Mevcut kaynaklarda nihai kabul oylaması henüz doğrulanmadığı için süreç devam ediyor.

Fribourg Anayasası kantonun resmî dillerini Fransızca ve Almanca olarak tanıyor. Yeni yasa tasarısı ise özellikle belediyelerin tek veya iki resmî dil belirleyebilmesi için açık kurallar getiriyor. Buna göre bir dilsel azınlığın en az 25 yıldır kesintisiz biçimde yerleşik olması ve belediye nüfusunun yüzde 10’undan fazlasını oluşturması gerekiyor. Ayrıca ilgili belediyenin, söz konusu dilin çoğunlukta olduğu bir bölgeyle bağlantısı bulunmalı.

Bu koşulların sağlanması belediyeyi otomatik olarak iki dilli yapmayacak. Kararın halk oylamasıyla alınması öngörülüyor. Süreci belediye konseyi, genel konsey, belediye meclisi ya da nüfusun yüzde 10’u başlatabilecek. Böylece son söz yerel halka bırakılırken belediye özerkliği korunacak.

Tasarıdaki yüzde 10’luk azınlık eşiğinin yüzde 20’ye yükseltilmesini isteyen değişiklik önerisi, parlamentoda 68’e karşı 30 oyla reddedildi; bir üye çekimser kaldı. Hükümetin mevcut hesaplamasına göre Fribourg/Freiburg ve Murten/Morat dâhil 10 belediye şartları karşılıyor. Bu belediyelerde yaklaşık 68 bin kişi yaşıyor.

İki dilliliği kabul eden bir belediyede halk, makamlarla Fransızca veya Almanca iletişim kurabilecek ve yanıtını aynı dilde alabilecek. Resmî metinlerin de iki dilde sunulması hedefleniyor. Kanton yönetimi düzenlemeyi, 2004 Anayasası’nın uzun süredir bekleyen uygulaması ve dil toplulukları arasındaki kurumsal denge açısından “tarihî bir adım” olarak değerlendiriyor.

#İsviçre#Fribourg#İkiDillilik#Fransızca