İsviçre’de artan konut sıkıntısı nedeniyle hükümet, yabancıların gayrimenkul edinimine yönelik kuralları sıkılaştırmayı planlıyor. Federal Hükümet (Bundesrat), bu kapsamda Lex Koller düzenlemesinde değişiklik öngören taslak için istişare sürecini başlattı.

Hazırlanan düzenlemeye göre, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen kişiler (üçüncü ülke vatandaşları), İsviçre’de birincil konut satın almak için artık izin almak zorunda olacak. Ayrıca, bu kişiler ülkeyi terk etmeleri halinde satın aldıkları konutu iki yıl içinde satmakla yükümlü tutulacak.

Tatil konutlarına da sınırlama

Planlanan değişiklikler yalnızca ana konutlarla sınırlı değil. Yabancıların tatil konutları ve apart otel tipi gayrimenkuller satın almasına yönelik kısıtlamaların da artırılması öngörülüyor.

Bu kapsamda:

• Kantonlara ayrılan yıllık izin kontenjanlarının azaltılması

• Yabancılar arasında yapılan satışların da kontenjana dahil edilmesi

planlanıyor. Mevcut uygulamada, örneğin bir Alman vatandaşının bir Fransız vatandaşına yaptığı satış kontenjanı etkilemezken, yeni düzenlemede bu tür işlemler de sınırlamaya tabi olacak.

Ticari gayrimenkulde yeni kurallar

Hükümet, yabancıların ticari gayrimenkul edinimine ilişkin kuralları da sıkılaştırmayı hedefliyor. Buna göre, yabancıların sadece yatırım amacıyla mülk satın almasının önüne geçilmesi planlanıyor.

Yabancı yatırımcıların, satın aldıkları ticari gayrimenkulleri kiraya verme veya gelir elde etme amacıyla edinmelerine sınırlama getirilecek. Ancak mülkün doğrudan kendi ticari faaliyetleri için kullanılması halinde bu tür alımlar izin gerektirmeden mümkün olmaya devam edecek.

Gayrimenkul fonlarına da kısıtlama

Taslak düzenleme, yabancıların konut ağırlıklı gayrimenkul şirketleri ve emlak fonlarına yatırımını da sınırlamayı öngörüyor. Buna göre, borsada işlem gören konut şirketlerine ait hisselerin ve emlak fonlarının yabancılar tarafından satın alınması büyük ölçüde kısıtlanacak.

Konut arzını koruma hedefi

Hükümet, söz konusu adımların temel amacının İsviçre’de sınırlı olan konut arzını korumak ve yerel halkın erişimini kolaylaştırmak olduğunu belirtiyor.

Planlanan düzenlemeler, daha önce halk oylamasında reddedilen “10 milyonluk İsviçre” girişiminin ardından alınan tamamlayıcı önlemler arasında yer alıyor.

Taslak üzerindeki istişare sürecinin tamamlanmasının ardından nihai düzenlemenin şekillenmesi bekleniyor.

İsviçre’de çocuk ve eğitim yardımlarının artırılmasına yönelik öneri, Ulusal Meclis’in ilgili komisyonunda kabul görmedi. Sosyal Güvenlik ve Sağlık Komisyonu (SGK-N), asgari aile yardımlarının yükseltilmemesi yönünde görüş bildirdi.

Oylama başa baş sonuçlandı

Komisyonda yapılan oylamada öneri 12’ye karşı 12 oyla eşitlikte kaldı. Nihai karar, Komisyon Başkanı Regine Sauter’in (FDP/ZH) oyu ile belirlendi. Bu doğrultuda komisyon, söz konusu düzenlemenin gündemden kaldırılmasını (dosyanın kapatılmasını) önerdi.

Öneri neyi kapsıyordu?

Teklif, çocuk yardımlarının aylık en az 250 franka, eğitim yardımlarının ise 300 franka çıkarılmasını öngörüyordu. Girişim, Bern kantonundan milletvekili Marc Jost (EVP) tarafından sunulmuştu.

Kantonlardan ve kurumlardan itiraz

Tasarı, istişare sürecinde kantonlar, sosyal işler direktörleri ve çeşitli kuruluşlar tarafından eleştirildi. Eleştirilerde, maliyetlerin artacağı ve tüm ülke için aynı seviyede yardım belirlenmesinin “genel geçer” bir yaklaşım olacağı ifade edildi. Ayrıca, bu tür bir düzenlemenin kantonların yetki alanını daraltacağı vurgulandı.

Azınlık destek vermeye devam ediyor

Komisyondaki bir azınlık ise önerinin sürdürülmesini savundu. Artan sağlık sigortası primleri ve kira maliyetleri nedeniyle alım gücünün düştüğüne dikkat çeken azınlık, daha yüksek aile yardımlarının bu kaybı kısmen telafi edebileceğini belirtti.

Son karar yaz aylarında

Konunun nihai olarak Ulusal Meclis Genel Kurulu’nda yaz aylarında ele alınması bekleniyor.

Mevcut yardımlar

Halihazırda İsviçre’de çocuk yardımları en az aylık 215 frank, eğitim yardımları ise 268 frank olarak uygulanıyor. Aile yardımları sistemi 2009 yılından bu yana federal düzeyde düzenleniyor.

Federal Sağlık Dairesi (BAG), yıllar süren gizlilik ısrarının ve mahkeme kararlarının ardından Moderna ve Novavax ile yapılan Kovid-19 aşı sözleşmelerini sansürsüz olarak kamuoyuna açıkladı. Ortaya çıkan rakamlar, İsviçre’nin pandemi dönemindeki stratejik hamlelerinin maliyetini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

BERN – İsviçre kamuoyu, haftalardır beklediği „şeffaflık“ haberine 16 Nisan 2026 akşamı ulaştı. Federal Sağlık Dairesi (BAG), Federal İdare Mahkemesi’nin kararına boyun eğerek, daha önce büyük bölümleri karalanmış (sansürlenmiş) olan aşı sözleşmelerini tam metin olarak yayımladı. Yayımlanan belgeler, Konfederasyonun sadece iki üreticiye yaklaşık 1 milyar ABD doları ödeme taahhüdünde bulunduğunu kanıtlıyor.

Moderna ve Novavax: Dev Bütçe, Milyonlarca Doz

Açıklanan verilere göre, İsviçre’nin pandemiyle mücadelesinde aslan payını Moderna aldı. Ağustos 2020’de yapılan ilk 4,5 milyon dozluk rezervasyonla başlayan süreç, toplamda 31 milyon dozluk devasa bir sevkiyata dönüştü. Belgeler, her bir doz Moderna aşısı için İsviçre’nin yaklaşık 32 ABD doları ödediğini gösteriyor. Bu tablo, sadece tek bir üreticiye giden miktarın 980 milyon doları bulduğunu teyit ediyor.

Daha geç bir tarihte, Aralık 2021’de devreye giren Novavax sözleşmesinde ise 1 milyon doz protein bazlı aşı için doz başına 22 dolardan toplam 20 milyon dolarlık bir anlaşma imzalandığı görüldü. BAG, yaptığı açıklamada bu yatırımları savunarak, mRNA aşılarının İsviçre’de en yaygın kullanılan yöntem olduğunu ve pandeminin kontrol altına alınmasında „hayati bir katkı“ sağladığını vurguladı.

Hukuk Mücadelesi ve „Kötü Pazarlık“ Korkusu

Bu verilerin gün yüzüne çıkması hiç de kolay olmadı. BAG, uzun süre boyunca sözleşmelerin açıklanmasına karşı direnmiş; „Eğer rakamları açıklarsak, gelecekteki olası pandemilerde ilaç şirketleri karşısında pazarlık gücümüz zayıflar“ argümanını öne sürmüştü. Ancak şeffaflık yasasına dayanan bilgi edinme talepleri yargıya taşındı.

Şubat ayında Federal İdare Mahkemesi, kamu yararının şirketlerin ticari sırlarından daha üstün olduğuna hükmederek sözleşmelerin sansürsüz yayımlanmasına karar verdi. Hükümetin bu kararı Federal Mahkemeye taşıma hakkı bulunsa da, Nisan ayı itibarıyla bu haktan feragat edildi ve belgeler kamu erişimine açıldı.

Kamuoyu Yanıt Bekliyor

Haberin duyulmasıyla birlikte, özellikle sağ ve sol kanattan politikacılar bütçe planlamasını sorgulamaya başladı. Bir tarafta „hızlı erişim için ödenen bedel“ haklı bulunurken, diğer tarafta lojistik hatalar nedeniyle imha edilen milyonlarca doz aşının faturası tartışılıyor. Aşı tazminatlarının da gündemde olduğu bu dönemde, BAG’nin „açık kart“ oynamak zorunda kalması, İsviçre demokrasi ve şeffaflık tarihindeki önemli bir dönemeç olarak kayıtlara geçti.