İsviçre’de telefon dolandırıcılığı vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Basel-Landschaft Kantonu Polisi, kendilerini banka çalışanı veya “siber güvenlik uzmanı” olarak tanıtan dolandırıcılara karşı vatandaşları uyardı.

Polisin açıklamasına göre dolandırıcılar, telefonla aradıkları kişilere hesaplarında “şüpheli işlem” tespit edildiğini söyleyerek panik yaratıyor. Ardından mağdurların güvenini kazanmaya çalışan şüpheliler, bilgisayar veya cep telefonlarına uzaktan erişim sağlamaya çalışıyor.

Yetkililer, son altı ay içinde yalnızca Basel-Landschaft kantonunda bu yöntemle yaklaşık 1,15 milyon İsviçre frangı dolandırıldığını açıkladı.

Dolandırıcıların çoğu zaman mağdurlardan sözde güvenlik yazılımı veya virüs programı yüklemelerini istediği belirtildi. E-posta üzerinden gönderilen bağlantılara tıklanması halinde ise suçluların cihazlara doğrudan erişim sağlayabildiği ve e-banking hesaplarını kontrol altına alabildiği ifade edildi.

Polis ayrıca telefon ekranında görünen numaralara güvenilmemesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada, arayan numaraların teknik yöntemlerle sahte olarak gösterilebildiği belirtildi.

Basel-Landschaft Polisi vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:

• Şüpheli bir görüşmede telefonu hemen kapatın.
• Bankalar telefonda asla şifre, PIN veya hesap bilgisi istemez.
• Bilinmeyen kişilerin yönlendirmesiyle hiçbir yazılım yüklemeyin.
• Sadece bankanızın resmi iletişim kanallarını kullanın.
• Böyle bir durum yaşanması halinde derhal bankanıza ve polise bilgi verin.

Yetkililer özellikle yaşlı vatandaşların hedef alındığını belirterek, aile bireylerinin birbirlerini bu dolandırıcılık yöntemine karşı uyarmasını istedi.

İsviçreli iki genç bisikletçi, İsviçre’den başlayıp Avustralya’ya uzanan uzun soluklu yolculukları kapsamında Ankara’daki İsviçre Büyükelçiliği’ni ziyaret etti.

Nicola ve Marvin isimli gezginler, bisikletle çıktıkları dünya turunda Türkiye’ye ulaşırken, İsviçre’nin Ankara Büyükelçiliği tarafından ağırlandı. Büyükelçilik paylaşımında, bisiklet kültürünün İsviçre’de önemli bir yere sahip olduğu vurgulanırken, ülkede 11 bin kilometreden fazla bisiklet rotası bulunduğu hatırlatıldı.

Genç bisikletçilerin yolculuğunun Avustralya’ya kadar devam edeceği belirtildi.

İsviçre’nin yüksek tirajlı gazetelerinden Blick’te yayımlanan analiz, ülkede çocuk sahibi olmanın giderek daha büyük bir ekonomik yük haline geldiğini ortaya koydu. Artan yaşam maliyetleri, yüksek kira fiyatları ve özellikle çocuk bakım giderleri nedeniyle birçok aile çocuk sahibi olmayı erteliyor ya da tamamen vazgeçiyor.

Son açıklanan verilere göre İsviçre’de doğum oranı kadın başına 1,29 çocuğa kadar geriledi. Uzmanlara göre nüfusun kendini yenileyebilmesi için bu oranın en az 2,1 olması gerekiyor. Demografi araştırmacıları, mevcut tablo devam ederse ülkenin uzun vadede ciddi bir nüfus sorunu yaşayabileceği uyarısında bulunuyor.

Ancak birçok aile için en büyük sorun ekonomik yük. İsviçre’de bir çocuğun 18 yaşına kadar aileye maliyetinin yaklaşık 1 milyon franka ulaştığı belirtiliyor.

Aylık giderler 1900 franka kadar çıkıyor

Çocukların temel ihtiyaçları bile aile bütçesini ciddi şekilde zorluyor. Beslenme, kıyafet, sağlık sigortası, doktor masrafları, okul ihtiyaçları ve hobiler derken küçük yaşlardaki bir çocuğun aylık maliyeti ortalama 1400 frankı buluyor. Ergenlik döneminde ise diş teli, eğitim ve sosyal harcamalarla bu rakam 1900 franka kadar yükseliyor.

Sadece doğrudan masrafların, çocuk 18 yaşına gelene kadar 350 bin frankı geçtiği hesaplanıyor.

Kreş ücretleri Avrupa’nın en pahalıları arasında

İsviçre’de ailelerin en fazla şikâyet ettiği konuların başında kreş ve bakım ücretleri geliyor. OECD verilerine göre İsviçre, çocuk bakım maliyetlerinde dünyanın en pahalı ülkeleri arasında yer alıyor.

Bir kreş günü çocuk başına yaklaşık 130 franka mal oluyor. Haftada iki gün bakım hizmeti alan ailelerin aylık gideri bile 1000 ila 1400 frank arasında değişiyor. Toplam bakım masrafları ise yıllar içinde 120 bin franka kadar ulaşabiliyor.

Asıl büyük kayıp: Kariyer ve gelir

Uzmanlara göre görünmeyen maliyetler ise çok daha yüksek. Çocuk sahibi olan ebeveynler, özellikle anneler, çoğu zaman çalışma saatlerini azaltmak zorunda kalıyor. Bu durum maaş kaybının yanı sıra emeklilik primlerini ve kariyer fırsatlarını da etkiliyor.

Sigorta şirketi Baloise’nin 2025 hesaplamasına göre doğrudan ve dolaylı tüm giderler toplandığında İsviçre’de bir çocuğun aileye toplam maliyeti yaklaşık 1 milyon franka ulaşıyor.

Bu nedenle birçok çift, çocuk sahibi olmanın artık sadece aile kurma kararı değil, aynı zamanda uzun vadeli ekonomik bir yük anlamına geldiğini düşünüyor.

İsviçre’de doğum oranı yabancı kökenli nüfusta genel olarak daha yüksek. Federal İstatistik Dairesi’nin (BFS) verilerine göre İsviçre vatandaşı kadınların doğurganlık oranı uzun süredir düşük seviyede seyrederken, göçmen kökenli ailelerde çocuk sayısı ortalamanın üzerinde kalıyor.

Özellikle:

• Balkan kökenli,
• Türk,
• Arap,
• Afrika ve bazı Asya kökenli ailelerde doğum oranlarının İsviçre ortalamasından daha yüksek olduğu belirtiliyor.

Ancak uzmanlara göre bu fark da yıllar içinde azalıyor. Çünkü İsviçre’de uzun süre yaşayan göçmen aileler de:

• yüksek kira,
• çocuk bakım masrafları,
• yoğun çalışma hayatı
  gibi nedenlerle daha az çocuk sahibi olmaya başlıyor.

Yani ilk nesil göçmenlerde doğum oranı daha yüksek olsa da, ikinci ve üçüncü nesillerde İsviçre toplumuna benzer bir tablo ortaya çıkıyor.