İsviçre’de uzun yıllardır süregelen bir gelenek vardı: Çiftçilerin kendi üretimi olan yumurta, peynir, süt, meyve ve sebzeler küçük kulübelerde ya da yol kenarındaki stantlarda satışa sunulur, yanında ise bir kasa ya da kumbara bulunurdu. İnsanlar ihtiyaç duydukları ürünü alır, karşılığını dürüstlükle ödeyerek yollarına devam ederdi. Bu sistem, ülkedeki güven kültürünün en güçlü simgelerinden biriydi.

Ancak son yıllarda bu değerlerin giderek aşındığı görülüyor. Özellikle denetimsiz çiftlik dükkânlarında yaşanan hırsızlık vakaları artarken, birçok işletme sahibi ürünlerini erken saatlerde kaldırmak ya da satış saatlerini kısıtlamak zorunda kalıyor.

Öte yandan yalnızca kırsaldaki bu küçük satış noktaları değil; kilitli garajlar ve evler de hırsızlık olaylarının hedefi hâline gelmiş durumda. Yetkililer, bazı grupların kısa sürede hırsızlık yapıp ülkeyi terk ettiğine dikkat çekiyor.

Tüm bu gelişmeler, “Eskiden İsviçre farklıydı” yorumlarını beraberinde getiriyor.

ÇİFTLİK DÜKKÂNI HIRSIZLIĞI:

Zeki, yumurta hırsızı çifti internette ifşa etti

Bern kantonuna bağlı Wynigen’deki bir çiftlik dükkânında yaşanan hırsızlık, güvenlik kamerası görüntülerinin sosyal medyada paylaşılmasıyla gündem oldu. Görüntülerde bir çiftin yumurta, hamur işi ve sebzeleri alıp ödeme yapmadan dükkândan ayrıldığı görülüyor.

Video, komedyen ve içerik üreticisi Zeki Bulgurcu tarafından yönetilen “Swissmeme” platformunda sansürsüz şekilde yayımlandı. Bern Kantonu Polisi, olayla ilgili suç duyurusunun yapıldığını ve şüphelilere dair ipuçlarının bulunduğunu açıkladı.

Bölgedeki diğer çiftlik işletmecileri de benzer durumlarla karşı karşıya. Wynigen’de bir çiftlikte dondurucunun tamamen boşaltıldığı ve yaklaşık 250 İsviçre frangı değerinde ürünün çalındığı belirtilirken, Burgdorf’taki başka bir işletmede yalnızca bir ayda 180 yumurtanın çalındığı ifade edildi. Bu nedenle bazı işletmeler ürünlerini erken saatlerde kaldırmak ya da çalışma saatlerini kısaltmak zorunda kalıyor.

İsviçre Çiftçiler Birliği yetkilileri, özellikle güven esasına dayalı self-servis çiftlik dükkânlarının bu tür hırsızlıklara daha açık olduğunu ve vakaların artış eğiliminde olduğunu belirtiyor. Bern Kantonu Polisi de son yıllarda bu tür işletmelerin sayısındaki artışla birlikte suç oranlarında da yükseliş beklendiğini vurguluyor.

İsviçre’de Federal Hükümetin büyük bankalara yönelik hazırladığı yeni düzenleme paketi, finans sektöründe tartışmalara neden oldu. İsviçre Bankacılar Birliği Başkanı Marcel Rohner, planlanan değişikliklerin UBS’nin İsviçre dışına taşınması ihtimalini gündeme getirebileceğini belirtti.

Hükümet tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında, sistemik öneme sahip bankaların daha fazla sermaye bulundurması öngörülüyor. Buna göre UBS’nin yaklaşık 20 milyar dolar ek özkaynak ayırması gerekecek.

Rohner, söz konusu düzenlemelerin bankaların rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceğini ifade ederek, “Bu tür yükümlülükler, İsviçre’deki bankaları uluslararası rakiplerine karşı dezavantajlı duruma getirebilir” değerlendirmesinde bulundu.

💸 Kredi maliyetleri artabilir

Yeni kuralların bankaların kredi verme kapasitesini sınırlayabileceğine dikkat çeken Rohner, bu durumun kredi ve konut finansmanı maliyetlerine yansıyabileceğini belirtti. Rohner, özellikle riskli yatırımlar için finansmana erişimin zorlaşabileceğini ifade etti.

⚠️ Merkez taşınabilir

Rohner, İsviçre’deki düzenlemelerin diğer ülkelerden belirgin şekilde farklılaşması halinde UBS’nin merkezini başka bir ülkeye taşımasının değerlendirilebileceğini söyledi.

“Şirket yönetimleri, hissedarlarına karşı sorumludur. Rekabet koşullarının bozulması durumunda alternatifler gözden geçirilebilir” diyen Rohner, böyle bir senaryonun tamamen dışlanamayacağını kaydetti.

⚖️ Düzenleme yaz aylarında görüşülecek

Söz konusu düzenleme paketinin önümüzdeki dönemde parlamentoda ele alınması bekleniyor. Yetkililer, yeni kuralların finansal istikrarı güçlendirmeyi amaçladığını belirtirken, sektör temsilcileri uygulamanın ekonomik etkilerine dikkat çekiyor.

İsviçre’de Federal İstihbarat Servisi’nin (NDB) yetkilerinin genişletilmesi yönündeki plan, parlamentonun ilgili komisyonundan destek gördü. Ulusal Konsey Güvenlik Politikası Komisyonu (SIK-N), istihbaratın özellikle tehditleri erken tespit edebilmesi için daha fazla araçla donatılması gerektiğini belirtti.

Komisyonun açıklamasına göre, hükümetin hazırladığı düzenleme ile NDB’ye, ciddi güvenlik tehditleri karşısında daha geniş veri toplama yetkileri verilmesi planlanıyor. Buna göre istihbarat servisi, şiddet içeren aşırılık durumlarında, halihazırda terörle mücadelede kullanılan izinli veri toplama yöntemlerini kullanabilecek.

⚠️ Gerekçe: Artan güvenlik tehditleri

Komisyon, terörizm, şiddet yanlısı aşırılık, casusluk ve siber saldırıların giderek artan risk oluşturduğuna dikkat çekerek, bu alanlarda erken tespit ve önleyici müdahalenin güçlendirilmesinin “acil” olduğunu vurguladı.

⚖️ Temel haklar için denge vurgusu

Öte yandan komisyon, güvenlik önlemleri ile temel hak ve özgürlükler arasındaki dengenin korunması gerektiğine işaret etti. Bu kapsamda, istihbaratın genişleyen yetkilerine paralel olarak bağımsız denetim mekanizmalarının da güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Tasarı, komisyonda 15’e karşı 6 oyla kabul edilirken, 2 üye çekimser kaldı. Düzenlemenin yaz oturumunda Ulusal Konsey gündemine gelmesi bekleniyor.

🕵️‍♂️ Yabancı etkiler ve finansal veriler gündemde

Komisyon ayrıca bazı değişiklikler de önerdi. Buna göre NDB’nin, İsviçre’nin demokratik düzenine ve devlet yapısına yönelik yabancı devletlerin etki faaliyetlerini daha etkin şekilde takip edebilmesi hedefleniyor.

Bunun yanı sıra, terör finansmanı ve casuslukla mücadeleyi güçlendirmek amacıyla istihbaratın finansal aracılar ve ticari kuruluşlardan veri toplayabilmesinin önü açılmak isteniyor. Kantonlar arası iş birliğinin artırılması da planlanan adımlar arasında yer alıyor.