İsviçre

Yeniş ( Jenisch) Örgütleri, İsviçre’nin Kültürel Soykırımı Tanımasını Talep Ediyor

Published

2 Jahren ago

7 Juni 2024

admin

İsviçre’deki Yeniş örgütleri, ülkenin geçmişte işlediği kültürel soykırımı resmen tanımasını talep ediyor. 52 yıl öncesine kadar, devlet yetkilileri ve «Kinder der Landstrasse» adlı İsviçre Çocuk Yardım Kurumu, yüzlerce Yeniş çocuğunu ailelerinden zorla ayırdı. Bu olayın etkileri günümüzde de devam ediyor.

İsviçre’de bir köy yolunda 1950’ler civarında çekilen Yeniş çocukları.

1926 ile 1972 yılları arasında, İsviçre’de yaklaşık 2000 çocuk, ebeveynleri Yeniş ve Sinti olduğu için ailelerinden alındı. O dönemde bu gruplara aşağılayıcı bir şekilde „çingene“ deniyordu. Devlet ve yardım kuruluşları, bu çocukları zorla ailelerinden kopararak kurumlara ve başka ailelerin yanına yerleştirdi. Bu, İsviçre tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak kabul ediliyor.

Bu dönemde en fazla zararı, Pro Juventute Vakfı’nın «Kinder der Landstrasse» projesi verdi. Devlet yetkilileri ve federal hükümetin mali desteğiyle, 600’den fazla zorla asimilasyon gerçekleştirildi. Yeniş örgütü, İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider’e yazdıkları açık mektupta, İsviçre’nin «Kinder der Landstrasse» operasyonunu resmen kültürel soykırım olarak tanımasını talep ediyor.

Radgenossenschaft der Landstrasse Başkanı Daniel Huber, watson sitesine yaptığı açıklamada, „Bu taleple amaçladığımız, İsviçre’nin bize yaşattığı acının tanınması ve bunun için bir tazminat ve telafi sağlanmasıdır“ dedi. Huber, İsviçre Yeniş ve Sinti örgütlerinin çatı kuruluşu olan Radgenossenschaft der Landstrasse’nin de bu açık mektubu imzaladığını belirtti ve ekledi:

„Bu acıyı kelimelerle ifade etmek imkansız.“

1958’de Zürih’te çekilmiş Yenişlerin kamp yeri.

Zorla kısırlaştırma ve çocuk kaçırma

Landstrasse adlı Çocuk Yardım Kuruluşu – Hilfswerk der Kinder der Landstrasse, 46 yıl boyunca „çocuk refahı“ adı altında Yeniş çocuklarını ebeveynlerinin iradesi dışında evlere, çiftçi ailelere, Yeniş olmayan üst ve orta sınıfa ait evlat edinen ailelere ve hatta psikiyatri hastanelerine yerleştirdi. Bu yerlerde çocuklar sıklıkla psikolojik, fiziksel ve cinsel şiddete maruz kaldı.

Çocukların ebeveynleri, kardeşleri ve diğer akrabalarıyla temasları yasaklandı. Yeniş dilini konuşmalarına izin verilmiyordu. Götürülen çocuklara sıklıkla Yeniş olmayan yeni isimler veriliyordu. Bu durum ebeveynlerin çocuklarını bulmasını daha da zorlaştırdı, Yardım Kuruluşu Hilfswerk’in sürekli yerlerini değiştirmeler gibi.

İsviçreli tarihçi Thomas Huonker, „Kinder der Landstrasse“nin incelenmesinde önemli bir rol oynadı. 2012’de yayımlanan bir makalesinde şu ifadeleri kullandı:

„Bu sürekli yer değiştirme her seferinde yeniden travmatik bir deneyimdi. Birçok çocuk bu rejim altında kırıldı ve kalıcı hasarlarla baş etmek zorunda kaldı. Maalesef, bazıları intihar etti.“

Ursula Waser, „Kinder der Landstrasse“ adlı yardım kuruluşu tarafından kendi ailesinden koparılan yaklaşık 600 mağdurdan biri.
Foto: Mario Delfino İşte haberi

Zorla Asimilasyon ve Yeniş Soykırımı: Geçmişin Kötü Mirası ve Sonuçları

Bu proje asıl olarak çocukları „vagantlık“ olarak adlandırılan yaşam tarzlarından kurtarmayı veya Huonker’ın ifadesiyle, „jeniş azınlığın ortadan kaldırılması“ amacını taşıyordu. Bu proje, 20. yüzyılın başlarında Avrupa genelinde ortaya çıkan ırkçı hijyen teorilerinde meşruiyet buldu ve hatta Nazi rejimi tarafından Holokost’un bilimsel bir meşruiyeti olarak kullanıldı. „Kinder der Landstrasse“ projesinin sorumluları, bu nedenle Jenişlerin doğum oranını düşürmeye yönelik olarak evlilikleri yasakladı ve zorunlu kısırlaştırmalar emretti.

1973 yılında, „Beobachter“ dergisi İsviçre Çocuk Yardım Kurumu „Hilfswerk“in acımasız uygulamalarını ortaya koyduğunda, proje aniden sona erdi.

Hesaplaşma

„Araştırma“ anlamında, 1986’da dönemin Federal Başkanı Alfons Egli, Jenişlere yapılan haksızlıklar için resmen özür diledi. 1987’de ise, Pro Juventute Vakfı resmi bir özür sundu.

Projeyi mali olarak destekleyen federal hükümet, hayatta olan mağdurlara kişi başına 2000 ile 20.000 frank arasında bir miktar ödeme yaparak bir tür „telafi“ sağladı. Ayrıca, 1998 ve 2000 yıllarında, Jenişlerin, Sinti ve Romanın İsviçre’deki takibini ve özellikle „Kinder der Landstrasse“ projesini ele alan bağımsız çalışmalar başlatıldı. Ancak „Hilfswerk“ün sorumluları hiçbir zaman cezai soruşturmaya uğramadılar.

Yenişler Hala Bugünün Etkilerini Hissediyor

Bugün, İsviçre’de Federal Kültür Ofisi’nin verilerine göre yaklaşık 30.000 Yeniş yaşamaktadır. Ancak bunların sadece 2000 ila 3000 kadarı göçebe bir yaşam tarzını sürdürmektedir. Çoğunluk artık yerleşik bir hayat yaşamaktadır. Bunun bir kısmı da sistematik takibin bir sonucudur.

Radgenossenschaft der Landstrasse’den Daniel Huber, Yenişlerin İsviçre’de hala „Kinder der Landstrasse“ projesinin sonuçlarından dolayı doğrudan ve dolaylı olarak etkilendiklerini belirtmektedir.

Birçok ebeveyn, çocuklarını hiçbir zaman göremeden öldü. „Ve o zamanlar ailelerinden koparılan çocuklar hala bugün kardeşlerini, ebeveynlerini – kimliklerini arıyorlar,“ diyor Huber. Yeniş dili bastırıldı, yaşam tarzı yasaklandı ve bu nedenle büyük ölçüde kayboldu. Huber şöyle diyor:

„İsviçre’de Yeniş kültürü kalıcı olarak zarar gördü.“

Daniel Huber, İsviçreli Yeniş ve Sinti topluluğunun çatı kuruluşu olan Landstrasse Topluluğu Başkanı.

Huber, Yeniş kültürünün „zarar görmüş“ olduğunu ifade ediyor. Ancak, „Kinder der Landstrasse“ projesi, bir topluluğa kültürel olarak tamamen yok etme amacıyla yapılmış bir saldırı olarak da anlaşılabilir. En azından, Ceza Hukuku Profesörü Nadja Capus’un 2022’deki bir „Beobachter“ röportajında bu şekilde savunduğu gibi:

„Jenişleri fiziksel olarak yok etmek istemediler, ancak insanları gruplarını alarak toplumdan koparıp onların özelliklerini yok etmek istediler.“

Capus’a göre, bu bir kültürel soykırımdır.

Uluslararası geçerli bir „kültürel soykırım“ tanımı belki yoktur, ancak Capus’a göre, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi metnine göre, „Bir grup çocuğun başka bir gruba zorla verilmesi veya transfer edilmesi“ de bir soykırımı oluşturur. Yani tam olarak „Kinder der Landstrasse“ vakasında olduğu gibi.

Yeniş örgütleri, bu konuda Capus’a atıfta bulunuyorlar. Federal hükümetin „Kinder der Landstrasse“ projesine katılımını temelde kabul ettiğini, kurbanlara sınırlı tazminatlar verdiğini ve tarihi araştırmaları başlattığını ancak bir şeyin yapılmadığını yazıyorlar:

„Hükümet düzeyinde bir değerlendirme yapılmadı. Değerlendirme şu: Bu bir kültürel soykırımdı.“

Bir federal özür ve Yenişler’e karşı kültürel soykırımın tanınması, Huber’a göre, İsviçre’den Yenişlerin ve Sinti’nin talep ettiği „saygının ve nezaketin minimumu“ olmalıdır.

„Kinder der Landstrasse“ („Ülke Yolu Çocukları“) İsviçre’de 1926 ile 1973 yılları arasında yürütülen bir proje olup, Jenisch topluluğuna mensup çocukları hedef almıştır. Bu proje kapsamında, Jenisch çocukları ailelerinden zorla alınarak devlet gözetimine verilmiş ve çoğu kez yetimhanelerde veya bakıcı ailelerin yanında büyütülmüştür. Proje, Jenisch topluluğunun göçebe yaşam tarzını ortadan kaldırmak ve bu çocukları asimile etmek amacıyla yürütülmüştür.

Proje, İsviçre Çocuk Yardım Kurumu (Schweizerische Kinderhilfswerk) tarafından yürütülmüştür ve Jenisch topluluğuna büyük zararlar vermiştir. Ailelerinden koparılan çocuklar, travma yaşamış ve kimliklerini kaybetmişlerdir. Bu çocuklar genellikle kötü muameleye maruz kalmış, eğitim ve sosyal haklardan mahrum bırakılmışlardır.

Bu proje, günümüzde büyük bir insan hakları ihlali olarak kabul edilmekte ve İsviçre hükümeti, Yeniş – Jenisch topluluğundan özür dilemiştir. „Kinder der Landstrasse“ projesi, Jenisch topluluğunun tarihindeki en karanlık dönemlerden biri olarak görülmektedir ve bu dönemin etkileri hala hissedilmektedir.

Özetle, „Kinder der Landstrasse“ projesi, Yeniş çocuklarının zorla ailelerinden alındığı ve asimilasyon amacıyla devlet gözetimine verildiği bir projedir ve Jenisch topluluğuna büyük zararlar vermiştir.

Avrupa

İSVİÇRE İLE AB ARASINDA OTURUM VE ÇALIŞMA HAKLARI MASAYA YATIRILDI! TÜRKİYE CUMHURİYETİ VATANDAŞLARI ETKİLENECEK Mİ?

Published

9 Stunden ago

13 November 2026

admin

İsviçre ile Avrupa Birliği arasındaki kişilerin serbest dolaşımını düzenleyen anlaşma, 12 Kasım 2026’da Bern’de gerçekleştirilen ortak komite toplantısında ele alındı. Oturum, çalışma ve sosyal güvenlik alanındaki gelişmeler değerlendirildi. Peki bu görüşmeler İsviçre’de yaşayan veya çalışmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için yeni haklar getiriyor mu?

Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber
www.isvicreninsesi.ch

Tik Tok https://www.tiktok.com/@cemil.baysal

instagram: https://www.instagram.com/cemil_baysal

İsviçre ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ve sosyal ilişkilerin temel unsurlarından biri olan kişilerin serbest dolaşımı anlaşması, Bern’deki toplantıda yeniden gündeme geldi.

İsviçre Federal Göç Sekreterliği’nin (SEM) duyurusuna göre, İsviçre–AB Serbest Dolaşım Ortak Komitesi 12 Kasım 2026 tarihinde 29. toplantısını gerçekleştirdi.

Görüşmelerde anlaşmanın uygulanması, son dönemde yaşanan gelişmeler ve tarafların karşılaştığı sorunlar ele alındı.

Serbest dolaşım anlaşması neyi düzenliyor?

İsviçre, Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen AB ile yaptığı ikili anlaşmalar sayesinde birçok alanda yakın iş birliği yürütüyor.

Kişilerin serbest dolaşımı anlaşması, özellikle AB vatandaşlarının İsviçre’de ve İsviçre vatandaşlarının AB ülkelerinde belirli koşullarla yaşamasını ve çalışmasını kolaylaştırıyor.

Ancak anlaşma, dünyadaki bütün ülke vatandaşlarına aynı hakları tanımıyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, yalnızca Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip olmaları nedeniyle bu anlaşmadan AB vatandaşı gibi yararlanamıyor.

12 Kasım toplantısında neler görüşüldü?

Toplantının temel gündemini mevcut serbest dolaşım düzenlemelerinin uygulanması oluşturdu.

İsviçre ve AB temsilcileri, anlaşmanın karşılıklı yararlarını değerlendirdi.

Ayrıca sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonu ve sınır ötesinde çalışan kişilerin haklarına ilişkin gelişmeler gündeme geldi.

Özellikle bir ülkede yaşayıp başka bir ülkede çalışan kişilerin işsizlik sigortası hakları, iki taraf arasındaki koordinasyon açısından önem taşıyor.

Bununla birlikte toplantının yapılmış olması, görüşülen bütün konularda yeni ve bağlayıcı kararlar alındığı anlamına gelmiyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için çalışma izni kolaylaştı mı?

Hayır. Toplantı sonucunda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına doğrudan yeni bir çalışma izni hakkı tanındığı açıklanmadı.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, genel olarak AB/EFTA dışındaki ülke vatandaşlarına uygulanan İsviçre göç mevzuatına tabi.

Bu nedenle Türkiye’den İsviçre’ye çalışmak için gelmek isteyen bir kişinin, ilgili çalışma izni koşullarını karşılaması gerekiyor.

Nitelikli işgücü kriterleri, işverenin başvurusu, ücret ve çalışma koşulları ile uygulanabilir işgücü önceliği kuralları önemini koruyor.

İsviçre’de yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları etkilenebilir mi?

Bazı kişilerin durumunda vatandaşlık ve oturum statüsüne göre farklı değerlendirmeler söz konusu olabilir.

Örneğin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığının yanında bir AB ülkesi vatandaşlığına da sahip olan kişiler, uygun koşullarda AB vatandaşlığı üzerinden farklı haklardan yararlanabilir.

Buna karşılık yalnızca İsviçre’de B veya C oturum izni sahibi olmak, kişiyi otomatik olarak AB vatandaşı yapmaz.

İsviçre’de yaşayan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının AB ülkelerinde çalışma hakkı da ayrıca ilgili ülkenin mevzuatına bağlıdır.

Sosyal güvenlik konusu neden önemli?

İsviçre ile AB arasındaki sosyal güvenlik koordinasyonu; emeklilik, sigorta ve sınır ötesi çalışma gibi alanlarda önem taşıyor.

Bir ülkede ikamet edip başka bir ülkede çalışan kişilerin hangi sosyal güvenlik sistemine tabi olduğu, anlaşmalarla belirlenebiliyor.

Ancak sosyal güvenlik koordinasyonu ile çalışma izni hakkı birbirinden farklı konular.

Bir kişinin belirli sosyal güvenlik haklarına sahip olması, kendisine otomatik çalışma veya oturum izni verileceği anlamına gelmez.

Bundan sonra ne olacak?

İsviçre ve AB arasındaki serbest dolaşım düzenlemeleri, ortak komite toplantıları ve ilgili siyasi süreçler kapsamında değerlendirilmeye devam ediyor.

Gelecekte yapılabilecek değişikliklerin kimleri kapsayacağı, ancak resmî metinler ve yürürlük kararları açıklandığında kesinleşebilir.

Sonuç olarak 12 Kasım 2026 tarihli toplantı yeni bir diplomatik gelişme olsa da Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için doğrudan yeni bir oturum veya çalışma hakkı doğurduğu söylenemez.

Kaynak: İsviçre Federal Göç Sekreterliği (SEM), 12 Kasım 2026 tarihli İsviçre–AB Serbest Dolaşım Ortak Komitesi duyurusu.

İsviçre

İSVİÇRE’DE MEZUN OLAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ VATANDAŞLARI DİKKAT! 6 AYLIK İŞ ARAMA İZNİNDE KRİTİK AYRINTILAR

Published

9 Stunden ago

13 November 2026

admin

İsviçre’de yükseköğretim eğitimini tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, gerekli koşulları karşılamaları halinde mezuniyet sonrasında altı ay iş aramak amacıyla ülkede kalabiliyor. Ancak bu süre uzatılamıyor ve iş bulunması otomatik çalışma izni sağlamıyor. Federal Göç Sekreterliği’nin 1 Kasım 2026 tarihli yönergesi, sürenin nasıl hesaplanacağını ve çalışma sınırlarını açıklıyor.

İSVİÇRE | 13 Kasım 2026
Haber: Cemil Baysal – İsviçre’nin Sesi | +41 Haber

Tik Tok https://www.tiktok.com/@cemil.baysal

instagram: https://www.instagram.com/cemil_baysal

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının İsviçre’de üniversite eğitimi almasının ardından en çok merak ettiği konulardan biri, mezuniyet sonrasında ülkede kalıp çalışıp çalışamayacakları.

İsviçre Federal Göç Sekreterliği’nin (SEM) 1 Kasım 2026 tarihli Yabancılar Hukuku Uygulama Yönergesi’ne göre, belirli yükseköğretim kurumlarından başarıyla mezun olan üçüncü ülke vatandaşları için altı aylık iş arama imkânı bulunuyor.

Bu hak yeni yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil. Ancak güncel yönergede uygulamanın önemli ayrıntıları yer alıyor.

Altı aylık iş arama hakkından kimler yararlanabilir?

İsviçre’de ilgili mevzuat kapsamında tanınan bir yükseköğretim kurumundan başarıyla mezun olan üçüncü ülke vatandaşları bu imkândan yararlanabiliyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları da AB/EFTA dışındaki ülke vatandaşları arasında yer aldıkları için şartları karşılamaları halinde başvurabiliyor.

Kapsama üniversiteler, federal teknik üniversiteler ve ilgili uygulamalı bilimler yüksekokulları gibi kurumlar girebiliyor.

Ancak İsviçre’de herhangi bir dil kursuna katılmak veya kısa süreli sertifika almak, otomatik olarak aynı hakkı sağlamıyor.

Altı aylık süre hangi tarihte başlıyor?

Süre, öğrencinin yükseköğretim eğitimini başarıyla tamamladığının kesinleştiği tarihten itibaren hesaplanıyor.

Diplomanın fiziksel olarak teslim edilmesini beklemek gerekmiyor.

Üniversitenin mezuniyetin başarıyla tamamlandığını belirten resmî onayı yeterli olabiliyor.

Örneğin öğrenci 30 Haziran’da mezuniyetini kesinleştirmiş, diplomasını ise eylül ayında almışsa iş arama süresinin başlangıcı için eylül ayı esas alınmıyor.

Bu ayrıntı, mezuniyet sonrasındaki planlamada büyük önem taşıyor.

Öğrenci oturumunun süresi henüz dolmamışsa ne olur?

Öğrencinin mevcut eğitim oturumu mezuniyet tarihinden sonra da geçerli olabilir.

Ancak SEM yönergesine göre, mezuniyetin kesinleşmesinden sonra geçen süre altı aylık iş arama süresine dahil ediliyor.

Dolayısıyla mevcut öğrenci izninin üzerinde daha ileri bir tarih yazması, mezuniyet sonrasında altı aylık sürenin yeniden başlayacağı anlamına gelmiyor.

Altı aylık izin uzatılabilir mi?

Hayır. SEM yönergesi, iş arama amacıyla verilen altı aylık iznin uzatılamayacağını açıkça belirtiyor.

Bu nedenle öğrencilerin mezuniyet sonrasındaki iş arama planını önceden hazırlaması önem taşıyor.

İş başvurularına son dönemde başlamak, özgeçmiş hazırlamak ve üniversitenin kariyer hizmetlerinden yararlanmak zaman kaybını azaltabilir.

Altı ay boyunca çalışmak mümkün mü?

Evet, ancak sınırlı biçimde.

SEM yönergesine göre iş arama amacıyla verilen kısa süreli oturum sırasında, gerekli izin alınması halinde haftada en fazla 15 saat çalışma onaylanabiliyor.

Daha yüksek bir çalışma oranı, iş arama amaçlı oturumun niteliğiyle bağdaşmıyor.

Bu nedenle kişi, altı aylık iş arama iznini otomatik tam zamanlı çalışma izni olarak değerlendirmemeli.

Başvuruda hangi koşullar aranıyor?

Yükseköğretimin başarıyla tamamlandığını gösteren belge, yeterli maddi imkân ve uygun konaklama temel koşullar arasında bulunuyor.

Başvurunun değerlendirilmesi ilgili kanton makamlarının yetkisinde.

SEM yönergesine göre bu yasal şartların karşılanması halinde altı aylık iş arama oturumuna ilişkin hukuki hak bulunuyor.

Ancak bu hak, herhangi bir işte çalışma veya süresiz ikamet hakkıyla karıştırılmamalı.

Altı ay içinde iş bulunursa İsviçre’de kalınabilir mi?

Evet, uygun bir iş bulunması ve gerekli çalışma ile oturum izinlerinin onaylanması halinde İsviçre’de kalmak mümkün.

İsviçre yükseköğretim kurumlarından mezun olan üçüncü ülke vatandaşları için belirli bir istisna da bulunuyor.

İstihdamın önemli bilimsel veya ekonomik yarar sağlaması halinde, normalde uygulanan İsviçre ve AB/EFTA işgücü önceliğinden muafiyet mümkün olabiliyor.

Ancak işin kişinin nitelikleriyle uyumlu olması ve ilgili diğer koşulların karşılanması gerekiyor.

İşverenin başvuru yapması ve yetkili makamların onayı önem taşıyor.

Altı ayda iş bulunamazsa ne olur?

Altı aylık iş arama izni uzatılamadığı için, bu süre sonunda başka bir yasal oturum dayanağı elde edemeyen kişinin İsviçre’den ayrılması gerekebilir.

Bir iş görüşmesinin devam ediyor olması veya iş başvurularının henüz sonuçlanmaması, kendiliğinden ek oturum hakkı yaratmıyor.

Öğrenciler nelere dikkat etmeli?

Mezuniyetin kesinleştiği tarihi öğrenmek, kanton göç dairesine zamanında başvurmak, mali yeterlilik belgelerini hazırlamak ve iş arama süresini doğru hesaplamak gerekiyor.

Özellikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, işverenin çalışma izni sürecini başlatması gerektiğini göz önünde bulundurması önem taşıyor.

Sonuç: Altı ay önemli bir fırsat, ancak kalıcı oturum garantisi değil

İsviçre’de mezun olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için altı aylık iş arama imkânı, eğitimden çalışma hayatına geçişte önemli bir fırsat.

Ancak sürenin mezuniyetin kesinleştiği tarihte başlaması, uzatılamaması ve bu dönemde çalışmanın izne bağlı olması dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar.

Altı ay içinde uygun iş bulunması ve çalışma izninin onaylanması halinde İsviçre’de kalmak mümkün; diploma veya iş sözleşmesi tek başına yeterli değil.

Resmî kaynaklar:

SEM, 1 Kasım 2026 tarihli <Link url=“https://www.sem.admin.ch/dam/sem/de/data/rechtsgrundlagen/weisungen/auslaender/weisungen-aug-d.pdf.download.pdf/weisungen-aig-d.pdf“ title=“Yabancılar Hukuku Uygulama Yönergesi, bölüm 5.1.2″/>.
SEM, <Link url=“https://www.sem.admin.ch/en/faq-working“ title=“Çalışma hakkı ve mezuniyet sonrası iş arama soruları“/>.

Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber
www.isvicreninsesi.ch

İsviçre

İSVİÇRE’DE GENÇ PROFESYONELLERE 18 AYA KADAR ÇALIŞMA İMKÂNI! TÜRKİYE CUMHURİYETİ VATANDAŞLARI YARARLANABİLİR Mİ?

Published

9 Stunden ago

13 November 2026

admin

İSVİÇRE | 11 Kasım 2026
Haber: Cemil Baysal – İsviçre’nin Sesi | +41 Haber

Tik Tok https://www.tiktok.com/@cemil.baysal

instagram: https://www.instagram.com/cemil_baysal

İsviçre, belirli ülkelerle yaptığı genç profesyonel değişim anlaşmaları kapsamında eğitimini tamamlayan kişilere 18 aya kadar çalışma imkânı sunuyor. Peki bu programın koşulları neler? Hangi ülkelerden başvuru kabul ediliyor? Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bu özel uygulamadan yararlanabiliyor mu?

İSVİÇRE | 13 Kasım 2026
Haber: Cemil Baysal – İsviçre’nin Sesi | +41 Haber

İsviçre’de mesleki deneyim kazanmak isteyen yabancı gençler için özel bir çalışma programı bulunuyor.

İsviçre Federal Göç Sekreterliği’nin (SEM) yayımladığı bilgilere göre, genç profesyonel değişim anlaşmaları belirli ülkelerin vatandaşlarına en fazla 18 ay boyunca İsviçre’de çalışma imkânı sağlayabiliyor.

Ancak bu program bütün yabancı ülke vatandaşlarına açık değil.

Genç profesyonel programı nedir?

Young Professionals veya Stagiaires olarak adlandırılan program, İsviçre’nin bazı ülkelerle yaptığı karşılıklı anlaşmalara dayanıyor.

Programın amacı, eğitimini tamamlayan gençlerin kendi mesleklerinde uluslararası deneyim kazanması ve dil becerilerini geliştirmesi.

Bu uygulama, genel çalışma izni sisteminden ayrı ve belirli koşullara bağlı bir değişim programı.

Kimler başvurabilir?

SEM’e göre başvuru sahiplerinin eğitimlerini tamamlamış olmaları gerekiyor.

En az lisans derecesi veya tamamlanmış iki yıllık mesleki eğitim, genel eğitim koşulları arasında bulunuyor.

Bunun yanında kişinin program kapsamında kabul edilen ülkelerden birinin vatandaşı olması gerekiyor.

Yaş koşulları ve başvuru ayrıntıları ilgili ikili anlaşmaya göre değişebiliyor.

Dolayısıyla yalnızca üniversite diploması bulunması programa kabul için yeterli değil.

İsviçre’de ne kadar çalışılabilir?

Program kapsamında verilen çalışma izni en fazla 18 ay sürebiliyor.

Ancak bu süre herkes için otomatik olarak 18 ay izin verileceği anlamına gelmiyor.

Başvurunun ve işin ilgili anlaşma koşullarına uygun olması gerekiyor.

Herhangi bir işte çalışmak mümkün mü?

Hayır.

Programın temel koşullarından biri, kişinin öğrendiği meslekte veya eğitim aldığı alanda çalışması.

Örneğin mühendislik eğitimi tamamlayan bir kişinin program kapsamında yapacağı işin ilgili uzmanlık alanıyla bağlantılı olması bekleniyor.

SEM’in açıklamasına göre yarı zamanlı çalışma ve bağımsız girişimcilik bu programda kabul edilmiyor.

Maaş ödenmesi zorunlu mu?

Evet.

Genç profesyonellere yerel ve sektörel koşullara uygun ücret ödenmesi gerekiyor.

Ücret değerlendirmesinde toplu iş sözleşmeleri ve kantonal düzenlemeler de dikkate alınıyor.

SEM, ücretin en azından mesleğe yeni başlayan çalışanların seviyesinde olması gerektiğini belirtiyor.

Bu nedenle program, ücretsiz çalışma yoluyla İsviçre’ye gelme imkânı olarak değerlendirilmemeli.

Hangi ülkelerin vatandaşları başvurabiliyor?

SEM’in 8 Kasım 2026 tarihli sayfasında şu ülkeler yer alıyor:

Arjantin, Avustralya, Kanada, Şili, Endonezya, Japonya, Monako, Yeni Zelanda, Filipinler, Rusya, San Marino, Güney Afrika, Tunus, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri.

Türkiye bu listede bulunmuyor.

Dolayısıyla yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına sahip bir kişi, bu özel değişim programına Türkiye üzerinden başvuramıyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları İsviçre’de başka yollarla çalışabilir mi?

Evet.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, uygun koşulları karşılamaları halinde İsviçre’nin normal üçüncü ülke vatandaşları için uyguladığı çalışma izni sisteminden yararlanabilir.

Bu sistemde kişinin mesleki niteliği, işverenin başvurusu ve ilgili göç koşulları önem taşıyor.

İsviçre’de yükseköğretim mezunu olanlar için belirli durumlarda farklı çalışma izni kolaylıkları da bulunuyor.

Ancak bunlar 18 aylık genç profesyonel değişim programından ayrı düzenlemeler.

Çifte vatandaşlığı olanlar için durum farklı mı?

Bir kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığının yanında, anlaşmalı ülkelerden birinin vatandaşlığı da bulunuyorsa, ilgili ülke üzerinden başvuru koşullarını araştırması mümkün olabilir.

Ancak çifte vatandaşlık tek başına programa kabul garantisi sağlamaz.

İlgili anlaşmanın vatandaşlık, ikamet, yaş ve başvuru yeri şartları ayrıca değerlendirilir.

Başvuru nasıl yapılıyor?

SEM’e göre adayların öncelikle kendi meslek veya eğitim alanlarında uygun bir iş bulmaları gerekiyor.

Başvuru, ilgili anlaşma kapsamında yetkili olan ülke makamlarına yapılıyor.

Gerekli başvuru formu, iş sözleşmesi ve diğer belgeler SEM tarafından yayımlanıyor.

Program kapsamındaki ülkeye ve başvuru sahibinin durumuna göre ek koşullar bulunabiliyor.

Program sonunda İsviçre’de kalınabilir mi?

18 aylık program, geçici mesleki deneyim kazanma amacı taşıyor.

Bu nedenle programın sona ermesi, kendiliğinden kalıcı oturum veya normal çalışma izni hakkı sağlamıyor.

Başka bir yasal oturum veya çalışma izni yolunun mümkün olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Sonuç: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için doğrudan açık değil

İsviçre’nin genç profesyonel programı, anlaşmalı ülkelerin vatandaşlarına uluslararası çalışma deneyimi sunuyor.

Ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, yalnızca Türkiye vatandaşlığı üzerinden bu özel programdan yararlanamıyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için esas seçenekler, normal çalışma izni kuralları ve uygun koşullarda İsviçre’deki yükseköğretim sonrası çalışma yolları olmaya devam ediyor.

Resmî kaynaklar:

Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber
www.isvicreninsesi.ch