İsviçre Federal Konseyi, nadir hastalıklarla yaşayan insanların sağlık hizmetlerine erişimini iyileştirmek amacıyla iki aşamalı yeni bir yasal düzenleme hazırlama kararı aldı.

İsviçre’de 500 binden fazla kişinin nadir bir hastalıkla yaşadığı tahmin ediliyor. Planlanan düzenlemelerle uzmanlaşmış sağlık ve bakım ağlarının finansmanı güvence altına alınacak, hasta ve yakınlarına yönelik bilgilendirme hizmetleri desteklenecek ve ilerleyen yıllarda ulusal bir kayıt sistemi kurulması için yasal temel oluşturulacak.

Henüz kabul edilmiş veya yürürlüğe girmiş iki yeni yasa bulunmuyor. Federal Konsey, çalışmaların iki ayrı yasa tasarısı üzerinden yürütülmesini planlıyor.

İlk tasarı 2027’de parlamentoya sunulacak

Federal Konsey, ilk yasa tasarısını en geç 2027 ilkbaharında parlamentoya sunmayı hedefliyor. Düzenleme, federal hükümetin nadir hastalıklar konusunda uzmanlaşmış sağlık kuruluşları ve bakım ağlarına mali destek verebilmesi için gerekli hukuki zemini oluşturacak.

Bu ağlarda belirli hastalık grupları konusunda uzmanlaşmış sağlık çalışanları bir araya geliyor. Uzmanlar, İsviçre genelindeki tedavi süreçlerini koordine ediyor, tedavi rehberleri hazırlıyor ve sağlık personeline yönelik eğitimler düzenliyor.

İnternet üzerinden sağlanan bilgilendirme hizmetleri, danışma hatları ile eğitim ve mesleki gelişim programları da federal mali destek kapsamına alınabilecek.

Ulusal kayıt tasarısı en erken 2030’da sunulacak

İkinci aşamada, nadir hastalıklar için İsviçre genelinde geçerli ulusal bir kayıt sistemi oluşturulması hedefleniyor. Federal İçişleri Bakanlığının buna ilişkin yasa tasarısını Federal Konseye en erken 2030 yılının başında sunması öngörülüyor.

Bu nedenle ulusal kayıt sisteminin 2030’da kesin olarak faaliyete geçeceği söylenemez. Açıklanan tarih, ikinci yasa tasarısının Federal Konseye sunulabileceği en erken zamanı ifade ediyor.

Ulusal kayıt sistemiyle nadir hastalıklara ilişkin verilerin iyileştirilmesi ve bilimsel araştırmaların kolaylaştırılması amaçlanıyor. Çalışmalar, sağlık sisteminin dijital dönüşümünü hedefleyen DigiSanté programıyla koordineli yürütülecek.

Böylece dijital süreçlerin ve altyapının tekrar oluşturulmasının, gereksiz maliyetlerin ve sağlık çalışanlarının üzerindeki ek idari yükün azaltılması hedefleniyor.

Nadir hastalık ne demek?

İsviçre’de bir hastalık, 10 bin kişiden en fazla 5’ini etkiliyor ve yaşamı tehdit ediyor veya kronik kısıtlılığa yol açıyorsa “nadir hastalık” olarak kabul ediliyor.

Dünya genelinde bugüne kadar 7 bin ile 8 bin arasında nadir hastalık tanımlandı. Kistik fibrozis ve Pompe hastalığı bunlar arasında bulunuyor.

Nadir hastalıkların yaklaşık yarısı çocukluk döneminde başlıyor. Bu hastalıkların yüzde 80’inin genetik kökenli olduğu tahmin ediliyor.

Nadir hastalıkların büyük bölümünde kesin tedavi olanağı hâlen sınırlı. Bu nedenle tedaviler çoğunlukla belirtilerin hafifletilmesine ve hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesine odaklanıyor.

Kaynak: İsviçre Federal Konseyi ve Federal Sağlık Dairesi

#İsviçre#schweiz#Sağlık#suisse#haber

Aargau Kanton Polisi ile savcılık, Aarau’daki Rave (Techno) Partisinde bir kişinin öldüğü ve beş kişinin yaralandığı silahlı saldırıya ilişkin yeni bulguları açıkladı.

Yetkililer, mevcut veriler doğrultusunda olayı rastgele insanları hedef alan bir “cinnet saldırısı” olarak değerlendiriyor. Almancada kullanılan “Amoktat” ifadesi, failin belirli bir hedef gözetmeden çevresindeki insanlara saldırdığı eylemleri tanımlıyor.

40 el ateş edildi

Polisin açıklamasına göre saldırgan, Kalaşnikof tipi bir silahla yaklaşık 40 el ateş etti. Olay yerinde ayrıca 9 milimetrelik mühimmata ait kovanlar bulundu. Saldırıda iki farklı silah kullanıldığı değerlendiriliyor.

Rastgele insanları hedef aldı

Saldırı, 30 Ağustos Pazar günü saat 02.30 sıralarında, Aarau’nun Schachen bölgesindeki at yarışları alanında düzenlenen Rave (Techno) Partisinin sona ermesinin ardından meydana geldi.

Etkinliğe yaklaşık 3.500 kişinin katıldığı, silah sesleri duyulduğu sırada alanda hâlâ 100’den fazla kişinin bulunduğu bildirildi.

Polis, saldırgan ile kurbanlar arasında herhangi bir bağlantı belirleyemedi. Kurbanların rastgele hedef alındığı değerlendiriliyor.

Bir kişi öldü, beş kişi yaralandı

Saldırıda 22 yaşındaki İtalyan kadın, vücudunun üst kısmından vuruldu. Kurşunun hayati organlara zarar vermesi nedeniyle genç kadın olay yerinde hayatını kaybetti.

Dört İsviçre vatandaşı erkek ile bir Alman vatandaşı kadın yaralandı. Yaralıların yaşlarının 24 ile 31 arasında olduğu açıklandı. Hastanede tedavisi süren iki kişinin sağlık durumunun iyileştiği bildirildi.

İlk müdahaleyi polis yaptı

Polis ve sağlık ekipleri, ilk ihbarların ardından birkaç dakika içinde bölgeye ulaştı. Ancak ambulansların girebilmesi için silahlı saldırının yaşandığı alanın önce güvenli hâle getirilmesi gerekti.

Polis özel temas ekipleri oluşturdu ve yaralılara ilk hayat kurtarıcı müdahaleleri polis memurları yaptı. Sağlık ekipleri, bölgenin güvenliği sağlandıktan sonra olay yerine girebildi.

Şüpheli Jura yönüne gitti

Polise göre saldırgan, ateş açtıktan sonra Aarau bölgesinden hızla ayrılarak Jura kantonu yönüne gitti. Kesin güzergâhı ve olayın zaman çizelgesi üzerindeki incelemeler sürüyor.

Soruşturmadaki önemli ipuçlarından birini Jura plakalı bir araç oluşturdu. Aargau ve Jura kanton polislerinin bu araç üzerinden ortak çalışma yürüttüğü açıklandı.

Delémont’ta teslim oldu

Kuvvetli suç şüphesi altındaki 43 yaşındaki İsviçre vatandaşı, olaydan 24 saat geçmeden Jura kantonunun merkezi Delémont’ta polise teslim oldu.

Şüphelinin teslim olmasının, polisin Jura’da yürüttüğü araştırmalarla aynı zamana denk geldiği belirtildi. Neden teslim olduğu ise henüz bilinmiyor.

Susma hakkını kullanıyor

Şüphelinin sorgulamalarda büyük ölçüde susma hakkını kullandığı açıklandı. Yetkililer; ailesi, mesleği, ilişki durumu ve diğer özel koşulları hakkında bilgi vermedi.

Şüphelinin neden Aarau’ya geldiği ve sosyal medyada duyurulan Rave (Techno) Partisini önceden seçip seçmediği de araştırılıyor.

Silah yasal olarak kayıtlıydı

Polisin en dikkat çekici açıklamalarından biri, saldırıda kullanıldığı belirtilen silahın yasal olarak şüphelinin üzerine kayıtlı olmasıydı.

Silahın yaklaşık 20 yıl önce, o tarihte geçerli kurallar çerçevesinde edinildiği açıklandı. İznin muhtemelen Jura Kantonu Silah Bürosu tarafından verildiği, ancak ruhsatlandırma sürecinin ayrıntılarının henüz incelendiği belirtildi.

Yetkililer, bu tür silahlara ilişkin günümüzdeki izin şartlarının 20 yıl öncesine göre daha sıkı olduğunu vurguladı.

Bilinen ağır bir sabıkası yok

Polise göre 43 yaşındaki şüphelinin trafikle ilgili küçük ihlaller dışında bilinen bir sabıka kaydı bulunmuyor.

Aşırılıkçı bağlantı belirlenmedi

Soruşturmada şu ana kadar sağ, sol veya İslamcı aşırılıkçı bir bağlantıya ilişkin herhangi bir bulgu elde edilmedi.

Polis, olayın ideolojik veya terör bağlantılı olduğuna ilişkin hiçbir işaret bulunmadığını açıkladı. Mevcut bulgular doğrultusunda olay, rastgele insanları hedef alan bir cinnet saldırısı olarak nitelendiriliyor.

Psikolojik durumu kesinleşmedi

Şüphelinin psikolojik sorunlar yaşamış olabileceğine ilişkin bazı işaretlerin bulunduğu açıklandı. Ancak yetkililerin elinde henüz bunu doğrulayacak tıbbi belgeler bulunmuyor.

Şüphelinin susma hakkını kullanması nedeniyle şu aşamada herhangi bir psikiyatrik tanıdan söz edilemeyeceği vurgulandı. Sağlık kayıtlarının incelenmesi sürüyor.

Saldırının nedeni hâlâ bilinmiyor

Polis, şüphelinin Jura bölgesinden neden Aarau’ya geldiğini, Rave (Techno) Partisini neden hedef aldığını ve saldırının arkasındaki kesin nedeni henüz açıklayamıyor.

Olayın güzergâhı, silahların kullanımı, saldırının önceden hazırlanıp hazırlanmadığı ve olası amaçla ilgili soruşturmanın haftalar, hatta aylar sürebileceği belirtiliyor.

Şüpheli hakkındaki suçlamalar kesinleşmiş değil. Soruşturma ve yargılama tamamlanıncaya kadar masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.

Kaynak: Aargau Kanton Polisi, Aargau Savcılığı, 20 Minuten

#İsviçre#Aarau#Aargau#suisse#Schweiz

80 franklık mont, 260 franklık modelle aynı puanı aldı; 200 franklık gazlı mangal daha pahalı rakiplerini geride bıraktı. Ancak araştırmalar, en ucuz ürünü seçmenin de her zaman doğru olmadığını gösterdi.

ZÜRİH – İsviçre’de Kassensturz, K-Tipp ve Saldo tarafından 2026 yılında yayımlanan ürün testleri, yüksek fiyatın her zaman üstün kalite anlamına gelmediğini bir kez daha ortaya koydu.

Beyaz tişörtten powerbank’e, softshell monttan gazlı mangala kadar farklı ürünlerin incelendiği testlerde bazı uygun fiyatlı modeller pahalı rakipleriyle aynı puanı aldı veya onları geride bıraktı. Buna karşılık bazı kategorilerde en ucuz ürünlerin başarısız olması, yalnızca fiyata bakılarak alışveriş yapılmaması gerektiğini de gösterdi.

En ucuz kadın tişörtleri en başarılı ürünler arasında

K-Tipp’in 19 Ağustos 2026 tarihinde yayımladığı araştırmada sekiz kadın ve sekiz erkek modeli olmak üzere toplam 16 beyaz pamuklu tişört incelendi. Ürünler yıkama, çekme, biçimini koruma ve tüylenme gibi kriterlerde test edildi.

Testte 16 tişörtün 10’u yetersiz bulundu. En dikkat çekici sonuç ise en uygun fiyatlı iki kadın tişörtünün testin en başarılı ürünleri arasında yer alması oldu.

Pahalı markalar da fiyatlarının karşılığını veremedi. Yaklaşık 40 franklık Calvin Klein erkek tişörtünün boyu, 10 yıkamanın ardından 75 santimetreden 67 santimetreye düştü. En pahalı kadın tişörtlerinden bazıları da çekme, biçim bozukluğu ve tüylenme nedeniyle düşük değerlendirme aldı.
Kaynak: K-Tipp/Saldo – Beyaz tişört testi, 19 Ağustos 2026⁠

28 franklık powerbank en fazla kullanılabilir enerjiyi verdi

Saldo’nun 4 Şubat 2026 tarihli araştırmasında sekiz büyük ve dokuz küçük olmak üzere 17 powerbank test edildi.

Voltcraft markalı PB PD65WLCD20000, 28 franklık fiyatıyla büyük powerbank’ler arasındaki en ucuz model olmasına rağmen yaklaşık 70 watt-saat kullanılabilir enerji sağlayarak bu alanda testin en yüksek sonucuna ulaştı.

Testin genel birincisi Ecoflow Rapid Powerbank olurken, Voltcraft’ın uygun fiyatıyla sağladığı yüksek enerji kapasitesi fiyat-performans açısından dikkat çekti.
Kaynak: Saldo – Powerbank testi, 4 Şubat 2026⁠

80 franklık softshell mont, 260 franklık ürünle aynı puanı aldı

Kassensturz ve Saldo, 17 Mart 2026 tarihinde fiyatları 69,90 ile 260 frank arasında değişen 10 softshell montun laboratuvar sonuçlarını yayımladı.

H&M’nin 79,95 franklık Move Softshell Anorak modeli, 260 frankla testin en pahalı ürünü olan Mammut Ultimate Comfort SO Hooded Jacket ile aynı sonucu elde etti. İki mont da 5,3 puanla “iyi” değerlendirmesi alarak test birinciliğini paylaştı.

H&M modeli su geçirmezlik ile nefes alabilirlik arasındaki dengesiyle, Mammut ise özellikle yağmura karşı dayanıklılığıyla öne çıktı. Buna karşılık Helly Hansen, The North Face, 46 Nord ve Jack Wolfskin’in bazı modelleri genel değerlendirmede yetersiz bulundu.
Kaynak: SRF Kassensturz – Softshell mont testi, 17 Mart 2026⁠

200 franklık gazlı mangal fiyat-performans birincisi

Kassensturz ve K-Tipp’in 19 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı araştırmada fiyatları 159 ile 599 frank arasında değişen 10 gazlı mangal test edildi.

Weber Spirit E-210, 5,6 puanla genel test birincisi oldu. Ancak testin fiyat-performans birinciliğini, Obi’de 199,95 franka satılan Jamestown Kane kazandı. Model; kullanım kolaylığı ve uygulamalı pişirme testindeki başarısıyla 5,3 puana ulaştı.

Kassensturz, Jamestown Kane’in fiyatı kendisinden üç kata kadar yüksek olan bazı rakiplerinden daha başarılı olduğunu belirtti. Campingaz’ın test edilen iki modeli ise beklentileri karşılayamadı; Xpert 200 LW modeli genel değerlendirmede yetersiz bulundu.
Kaynak: SRF Kassensturz – Gazlı mangal testi, 19 Mayıs 2026⁠

Raclette cihazında en ucuz model kaybetti, 50 franklık ürün “iyi” çıktı

27 Ocak 2026 tarihli raclette masa ızgarası testinde fiyatları 25,70 ile yaklaşık 130 frank arasında değişen 10 cihaz incelendi.

Testin en ucuz ürünü olan 25,70 franklık Severin Raclette 4, ısı dağılımı ve kurulumundaki sorunlar nedeniyle yetersiz bulundu. Buna karşılık Trisa’nın 49,90 franklık modeli hem peynir eritme hem de et ve sebze pişirme testlerinde başarılı olarak “iyi” notu aldı.

Yaklaşık 80 franklık Koenig Racletteofen 4 and More ile 129,95 franklık Solis Tischgrill 5 in 1 ise 5,3 puanla test birinciliğini paylaştı. Sonuçlar, en ucuz ürünün her zaman avantajlı olmadığını; ancak iyi bir cihaz için de en yüksek fiyatın ödenmesinin gerekmediğini gösterdi.
Kaynak: SRF Kassensturz – Raclette cihazları testi, 27 Ocak 2026⁠

Bıçak bileme cihazlarında 10 franktan 200 franka kadar büyük fark

Kassensturz’un 10 Mart 2026 tarihinde yayımladığı araştırmada 13 bıçak bileme cihazı profesyonel laboratuvarda test edildi. Ürünlerin fiyatları 10 frank ile yaklaşık 200 frank arasında değişti.

Yaklaşık 10 franklık IKEA Aspekt, uygulamalı kullanım testinde “iyi” sonuç aldı. Yaklaşık 40 franklık WMF ile 180 franklık Horl 3 de keskinlik ölçümleri ve uygulamalı testte başarılı bulundu.

Bununla birlikte dört cihaz testten geçemedi; bunlardan ikisinde yaralanma veya güvenlik riski tespit edildi. Bu nedenle bu kategoride yalnızca fiyata değil, güvenli kullanım ve bileme performansına da dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.
Kaynak: SRF Kassensturz – Bıçak bileme cihazları testi, 10 Mart 2026⁠

Kamp matlarında pahalı ürün kazandı, en ucuz model de “iyi” not aldı

Her testte ucuz ürün kazanmadı. Kassensturz ve Saldo’nun 12 Mayıs 2026 tarihli kamp matı araştırmasında, 159 franklık Exped modeli “çok iyi” notuyla test birincisi oldu.

Buna karşılık yaklaşık 50 frankla testin en ucuz ürünü olan Decathlon’un Forclaz matı, kullanım kolaylığı ve ısı yalıtımında yüksek puan alarak genel değerlendirmede “iyi” bulundu. Ancak ince yapısı nedeniyle engebeli zemindeki yatış konforu daha pahalı ve kalın modellere göre daha düşük kaldı.
Kaynak: SRF Kassensturz – Kamp matları testi, 12 Mayıs 2026⁠

Sonuç: Fiyat tek başına kalite göstergesi değil

2026 yılında yayımlanan bu araştırmaların ortak sonucu şu: Pahalı ürün her zaman daha kaliteli olmadığı gibi, en ucuz ürün de her zaman en hesaplı tercih olmayabiliyor.

Tüketicilerin marka adı ve fiyat etiketinin yanı sıra bağımsız test sonuçlarına, güvenlik değerlendirmelerine, dayanıklılığa ve ürünü hangi amaçla kullanacaklarına bakmaları önem taşıyor.

Haberde belirtilen fiyatlar ürünlerin test için satın alındığı tarihlerdeki fiyatlardır. Güncel satış fiyatları ve ürünlerin bulunabilirliği değişebilir.

#İsviçre#schweiz#suisse#switzerland#Habe