Sağlık sorunlarının aşıdan kaynaklandığını göstermek, tazminat başvurularındaki en önemli zorluklardan biri. 2021 yılında COVID-19 aşısı yaptıran yetişkinlerin beş yıllık başvuru süreleri 2026 boyunca sona eriyor.

Haber: Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

İSVİÇRE | 15 KASIM 2026

İsviçre’de koronavirüs salgını sırasında COVID-19 aşısı yaptıran ve sonrasında sağlık sorunları yaşadığını düşünen kişiler açısından önemli bir hukuki süre gündemde.

İsviçre Salgın Hastalıklar Yasası kapsamında, belirli koşullar altında aşı nedeniyle oluşan sağlık zararları için federal makamlardan maddi veya manevi tazminat talep edilebiliyor.

Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için başvurunun yasal süre içinde yapılması ve sağlık sorunuyla aşı arasında uygun nedensellik bağının gösterilmesi gerekiyor.

2021 yılında aşı olanlar için süre doluyor

İsviçre Federal İçişleri Departmanının (EDI) açıklamasına göre, aşı zararlarına ilişkin federal tazminat başvurularında genel süre, aşının uygulandığı tarihten itibaren beş yıl.

Örneğin 20 Kasım 2021 tarihinde aşı yaptıran bir yetişkin için genel başvuru süresi 20 Kasım 2026 tarihinde sona eriyor.

2022 yılında aşı yaptıran yetişkinlerin beş yıllık süreleri ise ilgili aşı tarihlerine göre 2027 yılında dolacak.

21 yaşını doldurmamış kişiler için ayrıca yaşa bağlı özel süre düzenlemesi bulunuyor.

Bu nedenle herkes için geçerli tek bir son başvuru tarihi yok. Süre, kişinin aşı tarihi ve hukuki durumuna göre değerlendirilmeli.

En önemli zorluk: Sağlık sorununun aşıdan kaynaklandığını göstermek

Aşı sonrasında kalp, sinir sistemi, bağışıklık sistemi veya başka sağlık sorunları yaşadığını belirten kişiler, rahatsızlıklarının aşıyla bağlantılı olduğunu düşünüyor olabilir.

Ancak tıbbi ve hukuki değerlendirmede iki durum birbirinden ayrılıyor:

Bir sağlık sorununun aşıdan sonra ortaya çıkması ile doğrudan aşıdan kaynaklanması aynı anlama gelmiyor.

Federal tazminat başvurusunda, sağlık sorunu ile aşılama arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerekiyor.

Bu değerlendirmede tıbbi kayıtlar, hastalığın gelişimi, doktor raporları, tetkikler ve diğer olası nedenler önem taşıyor.

Aile hekimleri neden kesin rapor vermekte zorlanabilir?

Sağlık sorunlarının nedenini belirlemek her zaman kolay olmayabiliyor.

Bir hasta, yaşadığı rahatsızlığın aşıdan kaynaklandığını düşünse bile doktoru mevcut tıbbi bulgularla bu bağlantıyı kesin biçimde doğrulayamayabilir.

Bazı hastalar, hekimlerinden istedikleri kesin nedensellik raporunu alamadıklarını dile getirebilir. Bununla birlikte aile hekimlerinin korktukları veya baskı gördükleri için rapor vermediği yönündeki genel iddiaları doğrulayan yeterli kanıt bulunmuyor.

Hekimlerin hastanın şikâyetlerini, muayene sonuçlarını, tetkiklerini ve tedavi sürecini belgelemesi ile rahatsızlığın nedeninin kesin olarak aşı olduğunu söylemesi farklı konular.

Nedensellik bağı, gerektiğinde uzman değerlendirmesiyle ele alınabiliyor.

Kimler tazminat başvurusu yapabilir?

Federal tazminat mekanizmasının uygulanabilmesi için çeşitli koşulların birlikte karşılanması gerekiyor.

Aşının İsviçre’de yapılmış ve yetkili makamlar tarafından önerilmiş olması, sağlık zararının aşıyla uygun nedensellik bağı taşıması ve ilgili maddi zararın başka kaynaklardan karşılanmamış olması temel koşullar arasında.

Maddi tazminat kapsamında, belirli şartlarda karşılanmamış tedavi giderleri veya çalışma gücü kaybına bağlı gelir kayıpları değerlendirilebiliyor.

Ciddi sağlık zararlarında manevi tazminat da gündeme gelebiliyor.

Bununla birlikte her yan etki veya geçici rahatsızlık tazminat hakkı doğurmuyor. Federal makamlar her başvuruyu ayrı değerlendiriyor.

Başvuru nereye yapılacak?

Başvurular İsviçre Federal İçişleri Departmanına (EDI) yapılıyor.

Başvuru adresi:

Generalsekretariat EDI
Inselgasse 1
3003 Bern

Başvuru formuna aşı belgelerinin, tıbbi kayıtların ve talep edilen zararı destekleyen diğer belgelerin eklenmesi gerekiyor.

Aşı sonrasında şüpheli bir yan etki bildirilmesi ise ayrı bir süreç. Bu tür bildirimler Swissmedic’e yönlendiriliyor.

Beş yıllık süre bütün davalar için geçerli mi?

Hayır.

Bu süre, Salgın Hastalıklar Yasası kapsamındaki federal aşı zararı tazminat başvurusuyla ilgili.

Doktora, sağlık kuruluşuna veya aşı üreticisine karşı açılabilecek başka hukuki davalarda farklı zamanaşımı ve başvuru kuralları söz konusu olabilir.

Dolayısıyla beş yıllık sürenin bütün hukuki yollar için geçerli olduğu düşünülmemeli.

Okuyucu ne yapmalı?

2021 yılında COVID-19 aşısı yaptıran ve ciddi sağlık zararının aşıyla bağlantılı olabileceğini düşünen kişiler, öncelikle aşı tarihlerini ve mevcut tıbbi belgelerini kontrol etmeli.

Yasal süre dolmadan başvuru koşullarının değerlendirilmesi önemli.

Sonuç: İsviçre’de aşı sonrası sağlık zararları için federal tazminat yolu bulunuyor. Ancak başvuru süresine uymak ve sağlık zararıyla aşı arasındaki nedensellik bağını göstermek gerekiyor. Aşı sonrasında yaşanan her hastalık otomatik olarak aşı zararı kabul edilmiyor.

St. Gallen kantonunda bir kişi, COVID-19 aşısı yaptıran sürücülerin araç kullanmaya sağlık açısından uygun olup olmadıklarının araştırılmasını istedi. Trafik makamları, aşı nedeniyle sürüş yeterliliğinin bozulduğuna ilişkin trafik tıbbı bulguları bulunmadığını bildirdi. Uyuşmazlık Federal Mahkemeye kadar ulaştı.

Haber: Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

ST. GALLEN | 15 KASIM 2026

İsviçre’de COVID-19 aşısı yaptıran sürücülerin sağlık durumlarının incelenmesini isteyen bir kişinin başvurusu, uzun bir idari ve hukuki sürecin ardından Federal Mahkemenin önüne geldi.

İsviçre Federal Mahkemesinin 26 Ekim 2026 tarihli 1C_320/2026 sayılı kararına konu olan olay, St. Gallen kantonunda başladı.

Dosya, aşılı sürücülerin ehliyetlerinin iptal edilmesine ilişkin genel bir karar değil; bir kişinin idari başvurularının ele alınması ve hukuki yardım talebiyle bağlantılı bir uyuşmazlık.

Başvuru sahibi ne istedi?

Mahkeme kararında yer alan bilgilere göre başvuru sahibi, Ocak 2024’te St. Gallen Karayolu ve Denizcilik Dairesine çeşitli başvurular yaptı.

Kişi, COVID-19 aşısı yaptıran sürücülerin araç kullanmaya sağlık açısından uygunluklarının tıbbi olarak incelenmesini talep etti.

6 Ağustos 2024 tarihinde başka bir makama ilettiği benzer başvuru da yetki nedeniyle trafik dairesine yönlendirildi.

Başvuru sahibi, aşılı sürücüler hakkında sağlık incelemeleri yapılmasını istiyordu.

Trafik dairesi nasıl yanıt verdi?

Başvuru sahibi, 16 Mart 2026’da dosyanın durumunu yeniden sordu.

Ayrıca önceki başvurularının nasıl değerlendirildiği konusunda bilgi ve ilgili belgeleri talep etti.

St. Gallen trafik makamları, 23 Mart 2026 tarihinde kendisine yanıt verdi.

Kurum, trafik tıbbı açısından COVID-19 aşısının sürüş yeterliliğini olumsuz etkilediğini gösteren bulgular bulunmadığını bildirdi.

Bu nedenle başvurular üzerine herhangi bir idari tedbir uygulanmadığını açıkladı.

Uyuşmazlık neden mahkemeye taşındı?

Başvuru sahibi, trafik dairesinin yanıtıyla yetinmedi.

25 Mart 2026 tarihinde, başvurularının nasıl sonuçlandırıldığı konusunda resmî açıklama ve gerektiğinde itiraz edilebilecek bir karar verilmesini istedi.

Trafik dairesi ise kişinin kendi haklarının doğrudan etkilenmediğini ve yalnızca hukuki itiraz yolu açmak amacıyla bir durum kararı verilmesini gerektiren korunmaya değer menfaat bulunmadığını belirterek bu talebi reddetti.

Uyuşmazlık daha sonra kanton düzeyindeki hukuki süreçlere taşındı.

Federal Mahkemenin önüne gelen dosyanın konusu, özellikle bilgi edinme ve idari itiraz süreciyle bağlantılı ücretsiz hukuki yardım meselesiydi.

Federal Mahkeme neyi inceledi?

26 Ekim 2026 tarihli Federal Mahkeme kararı, COVID-19 aşılarının bütün sürücülerin araç kullanma yeteneğini etkileyip etkilemediğine ilişkin genel bir bilimsel inceleme değildi.

Mahkemenin ele aldığı hukuki mesele, başvuru sahibinin idari süreçteki talepleri ve hukuki yardım konusuyla ilgiliydi.

Bu ayrım önemli.

Çünkü dosyanın Federal Mahkemeye ulaşması, aşı yaptıran sürücüler için yeni bir sağlık kontrolü uygulamasının kabul edildiği anlamına gelmiyor.

COVID-19 aşısı olanların ehliyetleri tehlikede mi?

Bu karardan böyle bir sonuç çıkarılamaz.

İsviçre’de COVID-19 aşısı yaptırmış olmak, tek başına sürücü belgesinin iptal edilmesi anlamına gelmiyor.

Federal Mahkeme dosyasıyla bütün aşılı sürücüler için yeni bir sağlık kontrolü zorunluluğu getirilmedi.

Ayrıca trafik dairesi, somut başvuruya verdiği yanıtta aşı nedeniyle sürüş yeterliliğinin bozulduğunu gösteren trafik tıbbı bulguları bulunmadığını açıkça bildirdi.

Sürücüler hangi durumlarda sağlık kontrolüne alınabilir?

İsviçre’de sürüş yeterliliği, trafik güvenliği ve kişinin sağlık durumu bakımından yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilebiliyor.

Bir kişinin araç kullanmasını etkileyebilecek somut tıbbi bulgular bulunması halinde yetkili makamlar sağlık değerlendirmesi isteyebilir.

Ancak bu durum, COVID-19 aşısı yaptıran bütün sürücülerin topluca incelemeye alınması anlamına gelmiyor.

Okuyucu ne anlamalı?

Bu olayda bir kişi, aşı yaptıran sürücülerin sağlık durumlarının araştırılmasını istedi.

Trafik makamları talep üzerine genel bir idari tedbir uygulamadı.

Ardından başvuruların hukuki olarak nasıl ele alındığı konusunda bir uyuşmazlık yaşandı.

Sonuç: Federal Mahkemeye taşınan dava, aşılı sürücülerin ehliyetlerinin topluca iptal edilmesiyle ilgili değil. COVID-19 aşısı yaptıran sürücülere yönelik genel sağlık kontrolü zorunluluğu getiren yeni bir karar bulunmuyor.

İsviçre’de satışa sunulan Antep Gourmet markalı 400 gramlık kuru üzümün belirli bir partisi, etikette belirtilmeyen kükürt dioksit nedeniyle geri çağrıldı. Ürünü satın alan tüketiciler iade ederek paralarını geri alabilecek.

Haber: Cemil Baysal | İsviçre’nin Sesi – +41 Haber

İSVİÇRE | 15 KASIM 2026

İsviçre’de gıda güvenliği kapsamında yeni bir ürün geri çağırma işlemi başlatıldı.

Antep Handels AG, Antep Gourmet markasıyla satışa sunduğu belirli bir kuru üzüm partisinde, ambalaj üzerinde beyan edilmeyen kükürt dioksit tespit edilmesi üzerine ürünü piyasadan geri çağırdı.

Geri çağırma, İsviçre Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesinin (BLV) kayıtlarında 13 Kasım 2026 tarihinde yayımlandı. Polizeiticker Schweiz ise gelişmeyi 14 Kasım 2026 tarihinde haberleştirdi.

Yetkililerin açıklamasına göre söz konusu madde, özellikle kükürt dioksite veya sülfitlere karşı hassasiyeti bulunan kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. blv.admin.ch+1

Kuru üzümde hangi madde tespit edildi?

Geri çağırmanın nedeni, ürünün içindekiler listesinde belirtilmeyen kükürt dioksit (Schwefeldioxid).

Kükürt dioksit, gıda sektöründe belirli ürünlerde antioksidan ve koruyucu amaçlarla kullanılabilen bir madde.

Ancak bazı kişilerde aşırı duyarlılık reaksiyonlarına yol açabildiği için gıda etiketlerinde mevzuata uygun şekilde belirtilmesi gerekiyor.

Antep Gourmet kuru üzümünde bu maddenin bulunmasına rağmen ambalajın içerik listesinde yer almaması, geri çağırma kararının gerekçesini oluşturuyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Geri çağırma, ürünü tüketen herkesin sağlık sorunu yaşayacağı anlamına gelmiyor. Açıklanan risk, özellikle maddeye duyarlı tüketicileri ilgilendiriyor.

Hangi ürün geri çağrıldı?

Geri çağırma kapsamındaki ürünün bilgileri şöyle:

Bu bilgiler, tüketicilerin evlerindeki ürünün geri çağırma kapsamına girip girmediğini belirleyebilmesi açısından önemli.

Ürün hangi tarihler arasında satıldı?

Firma açıklamasına göre söz konusu kuru üzüm, 14 Nisan ile 6 Temmuz 2026 tarihleri arasında satışa sunuldu.

Ürünün tavsiye edilen tüketim tarihinin 25 Nisan 2027 olması nedeniyle, daha önce satın alınmış paketlerin hâlâ evlerde bulunması mümkün.

Bu nedenle tüketicilerin yalnızca yakın zamanda satın aldıkları ürünleri değil, mutfak dolaplarında bulunan paketleri de kontrol etmeleri öneriliyor.

Bütün Antep Gourmet ürünleri mi geri çağrıldı?

Hayır.

Açıklanan geri çağırma, belirtilen 400 gramlık kuru üzüm ürünü ve ilgili parti bilgileriyle sınırlı.

Antep Gourmet markasının bütün ürünlerinin veya bütün kuru üzüm paketlerinin geri çağrıldığına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Bu nedenle ambalaj üzerindeki parti numarası, tarih ve barkod bilgilerinin karşılaştırılması gerekiyor.

Ürünü satın alanlar ne yapmalı?

Antep Handels AG, geri çağırma kapsamındaki ürünün satıştan kaldırıldığını açıkladı.

Ürünü satın alan tüketiciler, ilgili paketi satın aldıkları satış noktasına geri götürebiliyor.

Ayrıca firma ile doğrudan iletişime geçerek ürünü bildirmeleri de mümkün.

Geri çağırma kapsamında ürünün satın alma bedeli iade ediliyor.

Kükürt dioksite karşı hassasiyeti bulunan kişilerin ise söz konusu ürünü tüketmemeleri gerekiyor.

Firma iletişim bilgileri

Antep Handels AG

Industrieweg 32
4852 Rothrist
İsviçre

E-posta: info@antepgourmet.com

Tüketiciler ürünle ilgili sorularını firmaya iletebilir.

Tüketiciler açısından neden önemli?

Gıda ürünlerinde yalnızca içeriklerin güvenli olması değil, alerji veya aşırı duyarlılık açısından önemli maddelerin doğru şekilde etiketlenmesi de gerekiyor.

Bazı tüketiciler belirli katkı maddelerini sağlık nedenleriyle tüketemiyor.

Bu kişilerin bilinçli seçim yapabilmesi için ambalaj bilgilerinin doğru olması büyük önem taşıyor.

İsviçre’deki gıda geri çağırma sistemi, risk oluşturabilecek ürünlerin satıştan kaldırılmasını ve tüketicilerin bilgilendirilmesini amaçlıyor.

Okuyucu ne yapmalı?

Evinde Antep Gourmet markalı 400 gramlık kuru üzüm bulunan kişilerin ambalaj üzerindeki bilgileri kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle 25.04.2027 tarihli, 270119679-08-12 – TS/3411 parti numaralı ve 7640318535454 barkodlu paketler geri çağırma kapsamında.

Bu ürünler satın alındıkları satış noktasına iade edilebiliyor ve satın alma bedeli geri ödeniyor.

Sonuç: Antep Gourmet’in belirli kuru üzüm paketleri, etikette belirtilmeyen kükürt dioksit nedeniyle geri çağrıldı. Uyarı özellikle bu maddeye hassasiyeti bulunan kişileri ilgilendiriyor. Tüketiciler ürün bilgilerini kontrol ederek iade hakkından yararlanabilir.