İsviçre
İSVİÇRE’NİN İÇME SUYU TEHLİKEDE: PFAS KİRLİLİĞİ ALARM VERİYOR
Haber: Cemil Baysal
Haberin Özeti:
PFAS: MESELESİ NEDİR?
- İsviçre’deki temel içme suları Trifluoroasetik Asit (TFA) ile kirlenmiş durumda.
- TFA’nın insan sağlığı üzerindeki etkileri hâlâ tam olarak araştırılmamış durumda.
- Ulusal Milletvekili Delphine Klopfenstein-Broggini, bu konuda acil önlemler alınması çağrısında bulunuyor.
İsviçre genelinde içme suyu ve yeraltı sularının, çevrede çözünmeyen ve “ebedi kimyasallar” olarak adlandırılan PFAS grubuna ait Trifluoroasetik Asit (TFA) ile kirlendiği tespit edildi. İsviçre Federal Çevre Dairesi (BAFU) tarafından yürütülen ilk araştırma, ciddi sonuçlar ortaya koydu. Özellikle kentsel bölgelerde ve düz arazilerde daha yoğun olarak rastlanan bu kimyasal, çevre ve halk sağlığı için büyük bir tehdit oluşturuyor.
EBEDİ KİMYASALLAR: PFAS NEDİR?
PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler), çevrede çözünmesi neredeyse imkânsız olan ve sanayi tarafından geniş çapta kullanılan bir kimyasal grubu. Bu maddeler, yıllardır çeşitli ürünlerde kullanılmakta ve çevreye yayılarak su kaynakları, besin zinciri ve insan vücudunda birikime yol açmakta.
TFA ise pestisitler ve soğutucu gazların bozunması sonucu ortaya çıkıyor. Moleküler yapısının son derece küçük olması nedeniyle, bu maddenin standart filtreleme sistemleriyle içme suyundan arıtılması mümkün değil. Bununla birlikte, İsviçre’de bu kimyasalın kullanımını yasaklayan herhangi bir düzenleme de bulunmuyor.
İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ HENÜZ BELİRSİZ
TFA’nın insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri tam olarak bilinmese de hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel çalışmalar, bu maddenin karaciğere zarar verdiğini ve üreme sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koydu. Ancak, İsviçre’de şu anda bu kimyasalların kullanımını yasaklayan bir düzenleme bulunmuyor.
YEŞİLLER PARTİSİ’NDEN YASAL DÜZENLEME ÇAĞRISI
Yeşiller Partisi’nden Cenevre Ulusal Milletvekili Delphine Klopfenstein Broggini, içme suyundaki PFAS kirliliğini “zaman ayarlı bir bomba” olarak tanımlayarak, bu konuda acil yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguladı. Klopfenstein Broggini, “Bu ürünlerin üretimini ve çevreye salınımını kaynağında durdurmamız gerekiyor. Aksi takdirde daha ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacağız” dedi.
HALKIN TEPKİSİ: “ACİL EYLEM ŞART”
Konuya ilişkin yapılan bir ankette, halkın büyük bir kısmı PFAS kirliliği konusunda endişelerini dile getirdi. Katılımcıların %60’ı bu durumu ciddi bir tehdit olarak değerlendirirken, %30’u yetkililere güvendiğini ve gerekli adımların atılacağına inandığını belirtti.
SONUÇ VE ÖNERİLER
Uzmanlar, TFA ve diğer PFAS maddelerinin çevreye salınımının önlenmesi için etkili yasal düzenlemelerin hızla hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak, bu kimyasalların çevreden tamamen temizlenmesinin uzun yıllar alabileceği vurgulanıyor.
TFA’nın içme suyundan arıtılamaması, sorunun çözümünü daha da karmaşık hale getiriyor. Bu nedenle, öncelikli olarak bu maddelerin kullanımının sınırlandırılması ve yasaklanması gerekiyor. İsviçre’nin temiz su kaynaklarını korumak, ancak kapsamlı ve sürdürülebilir önlemlerle mümkün olacak.
Ekonomi
İsviçre’de enflasyon düşük seyrediyor
Küresel ekonomide son dönemde artan jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon görünümüne ilişkin riskleri artırırken, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korumaya devam ediyor.
İsviçre’de şubat ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 0,1 seviyesinde gerçekleşirken, İsviçre Merkez Bankası (SNB) 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 0,3’ten yüzde 0,5’e yükseltti. Banka, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olarak artan enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde tüketici fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebileceğini belirtti.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro Bölgesi’nde enflasyonun şubat ayında yüzde 1,9 ile hedefe yakın seyrettiğini, ancak enerji maliyetlerindeki artışın fiyatlar üzerinde yeniden baskı oluşturabileceğini ifade etti.
ABD Merkez Bankası (Fed) da enflasyonun beklenenden daha kalıcı olabileceğine işaret ederken, 2026 yılına ilişkin enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etti.
Uzmanlar, İran merkezli gerilim ve buna bağlı olarak yükselen petrol ve doğalgaz fiyatlarının küresel enflasyon üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde, hem İsviçre’de hem de küresel ölçekte enflasyonun yeniden artış eğilimine girebileceği değerlendiriliyor.
Genel görünümde, İsviçre’de enflasyon düşük seviyesini korusa da küresel gelişmelerin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtiliyor.
Ekonomi
Büyüme tahmini aşağı yönlü revize edildi
İsviçre’de ekonomistlerin 2026 yılına ilişkin büyüme beklentileri, petrol fiyatlarındaki belirsizlik ve küresel riskler nedeniyle aşağıya çekildi.
İsviçre Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO), uzman grubunun 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 1,1’den yüzde 1’e düşürdüğünü açıkladı. Bu seviyenin, ülke ekonomisinin ortalamanın altında büyüyeceğine işaret ettiği belirtildi.
ETH Zürih’e bağlı Konjonktür Araştırma Enstitüsü (KOF) de 2026 yılı için yüzde 1 büyüme öngörüsünde bulunurken, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde büyümenin yüzde 0,7’ye kadar gerileyebileceği uyarısında bulundu. KOF, 2027 yılı için büyüme tahminini petrol fiyatlarının durumuna bağlı olarak yüzde 1,5 ile yüzde 1,7 aralığında öngördü.
Petrol fiyatlarının seyri enflasyon üzerinde de belirleyici olacak. Buna göre, petrol fiyatlarının yüksek kalması halinde enflasyonun 2026’da yüzde 0,6’ya, 2027’de ise yüzde 0,8’e yükselebileceği; fiyatların gerilemesi durumunda ise sırasıyla yüzde 0,3 ve yüzde 0,6 seviyelerinde kalabileceği ifade edildi.
Raporda, küresel ekonominin İran’daki çatışma ve genel belirsizlikler nedeniyle ılımlı büyümesini sürdürdüğü kaydedilirken, Euro Bölgesi ve özellikle Almanya’da toparlanma sinyallerinin görüldüğü belirtildi.
Öte yandan, İsviçre ekonomisinde büyümenin önemli desteklerinden biri olarak özel tüketimin güçlü seyrini koruduğu vurgulandı. Düşük enflasyon ve istikrarlı ücret artışlarının bu eğilimi desteklediği ifade edilirken, işsizlik oranının 2026 ortasına kadar hafif artmasının, ardından ise gerilemesinin beklendiği aktarıldı.
Buna karşın kamu tasarruf politikaları ve şirket yatırımlarındaki zayıflığın ekonomik büyümeyi sınırladığı belirtildi. Şirketlerin, düşük kârlılık ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle yatırım konusunda temkinli davrandığı ifade edildi.
Raporda ayrıca, ABD yönetiminin ilaç fiyatlarını düşürmeye yönelik baskısının İsviçre’nin ilaç sektörünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu. Bunun yanı sıra, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatları ve tedarik zincirleri üzerinden risk oluşturduğu, İsviçre frangındaki olası değerlenmenin ise ihracat üzerindeki baskıyı artırabileceği kaydedildi.
Ekonomi
Merkez Bankası politika faizini yüzde 0’da sabit tuttu
İsviçre Merkez Bankası (SNB), Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve İsviçre frangındaki değerlenmeye rağmen politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0 seviyesinde sabit bıraktı.
SNB’den yapılan açıklamada, söz konusu faiz oranının gelişmiş ekonomiler arasında en düşük seviyelerden biri olmaya devam ettiği belirtildi.
Açıklamada, Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olarak yükselen enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ifade edildi. Bu kapsamda banka, 2026 yılına ilişkin enflasyon tahminini yüzde 0,3’ten yüzde 0,5’e yükseltirken, ekonomik büyüme beklentisini yaklaşık yüzde 1 seviyesinde korudu.
SNB, küresel belirsizliklerin sürdüğü bir ortamda döviz piyasasına müdahale konusundaki hazırlıkların artırıldığını vurgulayarak, İsviçre frangının hızlı ve aşırı değer kazanmasına karşı gerekli adımların atılabileceğini bildirdi.
Güvenli liman olarak görülen İsviçre frangı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası artan gerilimle birlikte euro karşısında son 11 yılın en yüksek seviyelerine yakın seyretti. Güçlü frank, ithalat fiyatlarını düşürerek enflasyonu sınırlarken, ihracata dayalı ekonomi üzerinde baskı oluşturuyor.
SNB’nin kararı, küresel ölçekte merkez bankalarının yoğun bir karar haftasına denk geldi. ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutarken, piyasalarda Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın da benzer yönde adım atması bekleniyor.
Kararın vatandaş ve ev sahipleri için anlamı
SNB’nin faiz oranını sabit tutması, kısa vadede kredi ve ipotek maliyetlerinin artmaması anlamına geliyor. Bu durum özellikle konut kredisi (ipotek) bulunan ev sahipleri için aylık ödemelerin yükselmemesi açısından olumlu değerlendiriliyor.
Öte yandan faizlerin değişmemesi, kira artışlarının da sınırlı kalabileceğine işaret ederken, kiracılar açısından maliyet baskısının düşük seyretmesine katkı sağlayabilir.
Ancak enerji fiyatlarındaki olası artışlar nedeniyle önümüzdeki dönemde yaşam maliyetlerinde kademeli yükseliş görülebileceği, bu nedenle ekonomik görünümün belirsizliğini koruduğu ifade ediliyor.
-
Gündem1 Jahr agoTELEGRAM’DA ŞOK EDEN GRUPLAR: TECAVÜZ AĞLARI VE K.O. DAMLALARI
-
Ekonomi2 Jahren agoİsviçre’de Maaş Dengesi: Ortalama bir Kişinin Maaşı 6788 CHF
-
E-Dergi2 Jahren agoİsviçre’nin Sesi Şubat 2024
-
İsviçre2 Jahren agoDünyanın En İyi Sağlık Kurumları: İlk 250 Hastane Sıralamasında İsviçre’den 10 Hastane
-
Yaşam2 Jahren agoKıskanç Kaynana Belirtileri: Gözden Kaçırmamanız Gereken 10 İşaret
-
Gündem1 Jahr agoERDOĞAN KARŞITI PAYLAŞIMLARI SIĞINMA BAŞVURUSUNDA HAKLI GEREKÇE OLARAK GÖRÜLMEDİ
-
Dünya1 Jahr agoMETA’NIN COVİD-19 AŞILARIYLA İLGİLİ YANILTICI BİLGİ KARARI: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KISITLIYOR MU?
-
Gündem1 Jahr agoTÜRKİYE’DEN GELEN SIĞINMA BAŞVURULARINA GETİRİLEN SERT UYGULAMALARA TEPKİ


