KDV Artacak, Maaş Kesintileri Artmayacak

İsviçre Ulusal Konseyi, 13. AHV emekli maaşının finansmanına ilişkin kritik bir karara imza attı. Parlamento, ek emekli maaşının finansmanı için Katma Değer Vergisi’nin (KDV) artırılmasına onay verirken, çalışanlar ve işverenlerden alınan maaş kesintilerinin yükseltilmesini reddetti.

Karar, İsviçre’de emeklilik sisteminin geleceği ve sosyal güvenlik finansmanı konusunda önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

KDV Artışı Kabul Edildi

Ulusal Konsey, 13. AHV maaşının finansmanı amacıyla KDV’nin artırılmasını öngören öneriyi kabul etti.

Parlamentonun aldığı karara göre KDV oranı 0,4 puan artırılacak. Ancak temel tüketim ürünleri için uygulanan indirimli KDV oranında değişiklik yapılmayacak. Gıda ürünleri ve ilaçlar mevcut düşük vergi oranından yararlanmaya devam edecek.

Hesaplamalara göre KDV artışı sayesinde AHV fonuna 2030 yılı itibarıyla yılda yaklaşık 1,5 milyar frank ek kaynak sağlanması bekleniyor.

Maaş Kesintilerine Ret

Parlamentoda en tartışmalı konu ise çalışanlardan ve işverenlerden alınan AHV primlerinin artırılması oldu.

AHV katkı paylarının yüzde 0,2 puan yükseltilmesini öngören öneri reddedildi. Böylece çalışanların maaşlarından daha fazla kesinti yapılmasının önü şimdilik kapanmış oldu.

Kararın alınmasında belirleyici rolü Yeşil Liberal Parti (GLP) oynadı. Parti, genç nesilden yaşlı nesle yeni bir mali yük aktarılmasına karşı çıkarak maaş kesintilerinin artırılmasını desteklemedi.

Halk Son Sözü Söyleyecek

Parlamentonun üzerinde uzlaştığı finansman modeli henüz kesinleşmiş değil.

KDV artışı anayasa değişikliği gerektirdiği için son söz yine halkın olacak. İsviçre seçmeni ve kantonlar yapılacak referandumda KDV artışına onay verirse düzenleme yürürlüğe girecek.

13. Maaşın Maliyeti

• 2026: 4,2 milyar CHF

• 2030: 4,5 milyar CHF

• 2040: 5,4 milyar CHF

AHV harcamalarının yaklaşık beşte biri federal bütçeden karşılandığı için finansman yükünün bir kısmını da İsviçre devleti üstlenmeye devam edecek.

📈 KDV: +0,4 puan

❌ Maaş kesintisi artışı reddedildi

👴 13. AHV maaşı ilk kez bu yıl sonunda ödenecek

💰 2030’a kadar yıllık 1,5 milyar CHF ek gelir hedefleniyor

Kaynak: İsviçre Ulusal Konseyi | Haziran 2026

Zürih’te düzenlenen Adalet ve Demokrasi Mitingi’nde konuşan CHP İsviçre Birlik Başkanı Ersoy Orak, parti iradesine yönelik girişimlere tepki göstererek demokrasi, hukuk ve halkın iradesi vurgusu yaptı.

CHP İsviçre Birliği tarafından düzenlenen Adalet ve Demokrasi Mitingi yoğun katılımla gerçekleştirildi. CHP İsviçre Birliği Başkanı Ersoy Orak’ın verdiği bilgiye göre mitinge yaklaşık 350 kişi katıldı. Etkinlikte konuşan Orak, katılımcılara teşekkür ederek demokrasi, hukuk devleti ve halk iradesinin önemine vurgu yaptı.

Konuşmasında CHP’nin iradesine yönelik müdahale girişimlerini eleştiren Orak, “Bu bir hukuk meselesi değildir, bu bir irade gaspı girişimidir” dedi. CHP’nin halkın ve örgütün partisi olduğunu belirten Orak, partinin mahkeme kararlarıyla şekillendirilemeyeceğini ifade etti.

“Mutlak butlan” tartışmalarına da değinen Orak, bu girişimlerin CHP’nin iradesine vurulmak istenen siyasi bir zincir olduğunu belirterek, “Ama o zincirler kırılacaktır. Bizim Genel Başkanımız Özgür Özel’dir” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin gündeminin ekonomik sorunlar ve halkın yaşadığı sıkıntılar olduğunu söyleyen Orak, emeklilerin, işçilerin ve gençlerin yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Seçilmişlerin, delegelerin ve örgüt iradesinin yanında olduklarını vurgulayan Orak, demokrasi mücadelesinin kararlılıkla sürdürüleceğini dile getirdi.

Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere cezaevlerinde bulunan siyasetçilere ve belediye başkanlarına selam gönderen Orak, “Bu mücadele koltuk mücadelesi değil, demokrasi mücadelesidir. Saray değil halk kazanacak, seçilmişler kazanacak” dedi.

Miting, “Hak, Hukuk, Adalet” sloganları eşliğinde sona erdi.

Göç Sorunu Var, Ama Çözüm Nüfus Sınırı Değil

İsviçre’de nüfusu 10 milyonla sınırlandırmayı hedefleyen referandumun reddedilmesinin ardından siyasi partilerden peş peşe açıklamalar geldi. Oylama sonucunun açıklanmasının ardından hem referanduma karşı çıkan partiler hem de girişimi destekleyen çevreler değerlendirmelerde bulundu.

Sosyal Demokrat Parti (SP), sonucun halkın göçmen karşıtı politikalara destek vermediğini gösterdiğini belirtti. Parti yetkilileri, ülkede yaşanan konut sıkıntısı, yükselen kira fiyatları ve altyapı üzerindeki baskının gerçek sorunlar olduğunu kabul ederken, bu problemlerin nüfusa üst sınır getirerek çözülemeyeceğini savundu. SP’ye göre çözüm, daha fazla konut üretimi, güçlü kamu yatırımları ve sosyal politikaların geliştirilmesinden geçiyor.

Merkez Parti (Die Mitte) ve Hür Demokrat Parti (FDP) ise İsviçre ekonomisinin nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Parti temsilcileri, sağlık, bakım, teknoloji ve mühendislik sektörlerinde yaşanan personel eksikliğine dikkat çekerek katı göç kısıtlamalarının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Yapılan açıklamalarda, İsviçre’nin refah seviyesinin korunabilmesi için kontrollü ve ihtiyaç odaklı göç politikalarının önemine işaret edildi.

Yeşiller ile Yeşil Liberaller (GLP) de referandum sonucunu memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. Her iki parti de artan nüfusun ulaşım, çevre ve şehir planlaması üzerinde baskı oluşturduğunu kabul etmekle birlikte, çözümün göçü durdurmak olmadığını belirtti. Açıklamalarda sürdürülebilir kentleşme, toplu taşıma yatırımları ve çevre dostu büyüme politikalarının ön plana çıkarılması gerektiği vurgulandı.

Referandumun mimarı olan İsviçre Halk Partisi (SVP) ise sonuçtan duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Parti yetkilileri, göç kaynaklı sorunların ortadan kalkmadığını ve konut piyasası, ulaşım altyapısı ile kamu hizmetleri üzerindeki baskının önümüzdeki yıllarda daha da artabileceğini savundu. SVP, referandum reddedilmiş olsa da göç konusunun siyasi gündemde kalmaya devam edeceğini açıkladı.

Siyasi gözlemciler ise referandum sonucunun göç konusundaki endişelerin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini belirtiyor. Uzmanlara göre seçmenler, nüfus artışı ve göçün yarattığı baskıları kabul etmekle birlikte, bu sorunların çözümünün nüfusa üst sınır koymak olmadığı yönünde görüş bildirdi. Analistler, sonuçların İsviçre toplumunun göç konusunda daha dengeli ve pragmatik çözümler aradığını gösterdiğini değerlendiriyor.

Referandumun ardından başlayan tartışmaların önümüzdeki dönemde konut politikaları, altyapı yatırımları, iş gücü ihtiyacı ve göç yönetimi başlıkları etrafında devam etmesi bekleniyor.