LAUSANNE – İsviçre Federal Mahkemesi, tek kullanımlık elektronik sigaralara (vape) yönelik kantonal yasakların hukuka uygun olduğuna hükmederek tütün endüstrisinin açtığı davaları reddetti. 15 Temmuz’da yayımlanan karar, gençlerin korunması ve çevrenin sürdürülebilirliği gerekçeleriyle alınan yerel düzenlemelere en üst yargı organından güçlü destek verilmesi açısından emsal niteliği taşıyor.

Dava, Philip Morris Switzerland ile İsviçre Tütün Ticareti Birliği tarafından, bazı kantonlarda tek kullanımlık elektronik sigaraların satışına ve reklamına getirilen kısıtlamaların ekonomik özgürlük ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle Federal Mahkeme’ye taşınmıştı. Şirketler, kantonların bu alanda yetkilerini aştığını savunurken, mahkeme temyiz başvurularını oybirliğiyle reddetti.

Kararında kamu yararını ön plana çıkaran Federal Mahkeme, özellikle gençler arasında elektronik sigara kullanımının hızla yayılmasının ciddi bir halk sağlığı riski oluşturduğunu vurguladı. Mahkeme, bağımlılık riskinin azaltılması ve çocuklar ile gençlerin nikotin ürünlerine erişiminin sınırlandırılmasının, ticari faaliyet özgürlüğüne getirilen kısıtlamaları haklı gösterecek düzeyde önemli bir kamu yararı taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.

Kararda çevresel etkiler de ayrıntılı şekilde ele alındı. Tek kullanımlık elektronik sigaralarda bulunan lityum piller, plastik gövdeler ve elektronik bileşenlerin geri dönüşüm sürecini zorlaştırdığı, doğaya bırakılan atıkların ise mikroplastik kirliliğini artırdığı belirtildi. Mahkeme, çevrenin korunmasının da kantonların düzenleme yapmasını haklı kılan temel gerekçeler arasında yer aldığına dikkat çekti.

Kararla birlikte İsviçre kantonlarının tek kullanımlık elektronik sigaralara yönelik satış, reklam ve dağıtım yasakları uygulama konusunda hukuki zemini önemli ölçüde güçlenmiş oldu. Hukuk uzmanları, kararın yalnızca elektronik sigaraları değil, gelecekte nikotin içeren yeni nesil tütün ürünlerine yönelik düzenlemeleri de etkileyebilecek emsal niteliği taşıdığı görüşünde birleşiyor.

LONDRA / ZÜRİH – Birleşik Krallık ile İsviçre arasında Brexit sonrasında yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması’nın (FTA) güncellenmesine yönelik müzakereler başarıyla tamamlandı. İngiltere hükümeti tarafından 13 Temmuz’da duyurulan yeni anlaşma, özellikle tarım ve gıda sektöründe iki ülke arasındaki ticari ilişkileri yeniden şekillendirecek kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Yetkililer, anlaşmanın İngiliz ihracatçılarına İsviçre pazarında bugüne kadar hiçbir ticaret ortağına tanınmamış ölçüde yeni fırsatlar sunacağını belirtiyor.

Toplam 10 müzakere turunun ardından varılan mutabakat, Brexit sonrasında yürürlükte kalan mevcut ticaret anlaşmasının modernizasyonunu hedefliyor. Yeni düzenlemeler kapsamında özellikle kemiksiz taze sığır eti, köpüklü şaraplar, süt ürünleri ve bahçecilik ürünlerinde gümrük vergileri önemli ölçüde düşürülecek veya belirli kotalar çerçevesinde kaldırılacak. Böylece İngiliz üreticiler, yüksek alım gücüne sahip İsviçre pazarına daha rekabetçi koşullarda erişim sağlayabilecek.

İngiltere hükümeti, anlaşmanın yalnızca tarım sektörünü değil; dijital ticaret, hizmetler, yatırım ve profesyonel danışmanlık alanlarını da kapsayan daha modern bir ekonomik ortaklık oluşturduğunu vurguladı. Yetkililere göre yeni düzenleme, iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırırken şirketler üzerindeki bürokratik yükü azaltacak ve sınır ötesi yatırımları teşvik edecek.

İngiliz Ulusal Çiftçiler Birliği (NFU), anlaşmayı “dengeli ve son derece önemli bir ticaret ortaklığı” olarak değerlendirirken, özellikle kırmızı et ve süt ürünleri ihracatı açısından tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Tarım temsilcileri, İsviçre’nin yüksek kalite standartlarına sahip pazarına erişimin İngiliz üreticiler için uzun vadeli büyüme fırsatları yaratacağını ifade etti.

Uzmanlara göre anlaşma, yalnızca Birleşik Krallık açısından değil, İsviçre’deki ithal gıda piyasası açısından da önemli değişikliklere yol açabilir. Daha düşük gümrük vergileriyle birlikte İngiliz ürünlerinin İsviçre raflarında daha rekabetçi hale gelmesi beklenirken, yeni düzenlemenin tüketici fiyatları ve sektör rekabeti üzerinde de etkili olması öngörülüyor. Güncellenen serbest ticaret anlaşmasının, gerekli onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.

BERN/LUGANO – Kuzey İtalya’yı etkisi altına alan şiddetli kuraklık, su yönetimini İsviçre ile İtalya arasında sınır aşan bir gündem maddesine dönüştürdü. İtalya’nın Piyemonte Bölgesi, tarım alanları ve içme suyu kaynakları üzerindeki baskının artması üzerine Ticino kantonundan bölgeye bırakılan su miktarının artırılmasını talep etmeye hazırlanıyor.

Piyemonte Bölge Başkanı Alberto Cirio, su krizine ilişkin düzenlenen toplantının ardından artık daha fazla beklenemeyeceğini belirtti. Bölge yönetimi, Ticino’nun yanı sıra Aosta Vadisi ile de ek su tedariki konusunda görüşmeler yürütüyor. Özellikle tarımsal sulamanın sürdürülebilmesi, pirinç üretim alanlarının korunması ve yerel su şebekelerinin desteklenmesi öncelikli hedefler arasında bulunuyor.

Piyemonte Çevre Koruma Ajansı ARPA’nın 13 Temmuz tarihli değerlendirmesine göre, Po havzasında haziran yağışları 1991–2020 ortalamasının yüzde 36 altında kaldı. Temmuz ayının ilk on gününde ise yağış açığı yaklaşık yüzde 50’ye ulaştı. Bölgedeki birçok akarsu havzasında kaydedilen eksiklik yüzde 30 ile yüzde 60 arasında değişiyor.

Krizin merkezinde yalnızca Piyemonte’nin ihtiyaçları bulunmuyor. Ticino’daki hidroelektrik rezervuarları ile Lago Maggiore’nin su seviyeleri de kaygı verici düzeylere gerilemiş durumda. Bu nedenle İtalya’ya gönderilecek ilave suyun, İsviçre tarafındaki enerji üretimi, ekosistemler ve yerel su güvenliği üzerindeki etkilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.

Torino merkezli çiftçi kuruluşu Coldiretti, tarımsal üretimin karşı karşıya olduğu riskler nedeniyle kuraklık için olağanüstü hâl ilan edilmesini talep ediyor. Yüzü aşkın belediyede tüketimi sınırlayıcı önlemler uygulanırken, bazı dağlık bölgelerde içme suyu tankerlerle taşınıyor.

Gelişme, iklim değişikliğinin ortak su havzaları üzerindeki baskıyı artırdığını ve kuraklığın artık yalnızca ulusal değil, sınır ötesi koordinasyon gerektiren bir kaynak yönetimi sorunu hâline geldiğini gösteriyor.